ملی‌گرایی مسیحی

ملی‌گرایی مسیحی نوعی ملی‌گرایی دینی است که بر ترویج دیدگاه‌های مسیحی پیروان خود تمرکز دارد تا به برتری یا تسلط در زندگی سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دست یابد.[۱][۲] در کشورهایی که کلیسای رسمی (کلیسای حکومتی هم نامیده می‌شود) دارند، ملی‌گرایان مسیحی به دنبال حفظ جایگاه حکومت مسیحی هستند.[۳]

بر اساس کشور

برزیل

ملی‌گرایی مسیحی در برزیل که نتیجهٔ ائتلاف کاتولیک - انجیلی است، هدف خود را بر مهار نفوذ «نسبی‌گرایی اخلاقی، لیبرالیسم اجتماعی، نئومارکسیسم ادعایی در اشکال مختلف آن و حقوق ال‌بی‌جی‌تی‌کیو» قرار داده است.[۴]

نظرسنجی صورت گرفته توسط مرکز تحقیقات پیو در سال ۲۰۲۴ نشان داد که ۱۳ درصد از برزیلی‌ها خود را «ملی‌گرای دینی» می‌دانند.[۵]

کانادا

همه‌گیری کووید-۱۹ شاهد افزایش فعالیت‌های ملی‌گرایانه مسیحی بود و بسیاری از گروه‌ها از احساسات ضد قرنطینه برای گسترش حوزه فعالیت خود به افراد بیشتری استفاده کردند.[۶] گروه ائتلاف لیبرتی کانادا حمایت بسیاری از سیاستمداران منتخب در سراسر کانادا را به دست آورده است.[۷] آنها در اسناد تأسیس خود استدلال می‌کنند که «فقط در کشورهای مسیحی‌شده است که آزادی مذهبی شکوفا شده است».[۸] تجمعات آنها حمایت الکس جونز و جنبش «اول کانادا»، که از گروه «اول آمریکا» نیک فوئنتس منشعب شده است، را جلب کرده است.[۹] بسیاری از رهبران ائتلاف لیبرتی کانادا، کشیشانی هستند که به دلیل نقض پروتکل‌های کووید، میلیون‌ها دلار جریمه شده‌اند و در بسیاری از موارد، دیدگاه‌های فوق محافظه‌کارانه‌ای ابراز می‌کنند.[۱۰]

نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو در سال ۲۰۲۴ نشان داد که ۳ درصد از کانادایی‌ها خود را «ملی‌گرای دینی» می‌دانند.[۵]

فنلاند

مسیحیان سنت‌گرای فنلاندی در کلیسای انجیلی لوتری اینگریا کشیش منصوب می‌کنند.

حزب کوچک راست افراطی و طرفدار روسیه «قدرت متعلق به مردم است» (VKK) توسط روزنامه هلسینگین سانمات به عنوان ملی‌گرای مسیحی توصیف شده است.[۱۱] برخی احزاب محلی راست تندرو طرفدار روسیه جنگجویانی را برای طرف روسی در اوکراین جذب کرده‌اند که به اردوگاه‌های آموزشی جنبش امپراتوری روسیه در سن پترزبورگ رفته و به جنگجویانی برای حضور در جنگ روسیه و اوکراین تبدیل شده‌اند.[۱۲][۱۳]

کمربند انجیلی فنلاندی در استان اوستروبوتنیا به‌طور قابل توجهی توسط بهبود وضعیت (جنبش‌های) محافظه کار لوتری فنلاند و بیداری شکل گرفته است. این منطقه همچنین منشأ جنبش‌های فاشیستی فنلاندی، جنبش لاپوا و جنبش مردم میهن‌پرست بود و احیاگرایی نیروی برتر در میان فاشیست‌ها و نازی‌های فنلاندی بود.[۱۴] حتی در دوران امروزه، انجمن انجیلی لوتری احیاگر فنلاند، به علت مخالفت شدید با جنبش ال‌جی‌بی‌تی و اتتصاب زنان در رده کشیش یا کاهن، تصمیم می‌گیرد تا کشیش‌های خود را در کلیسای انجیلی لوتری اینگریا منصوب کند.[۱۵][۱۶][۱۷]

یک بوم‌سازگان رسانه‌ای ملی‌گرای مسیحی فنلاندی ظهور کرده است. جنبش مقاومت نوردیک نئونازی، روزنامه آنلاین مگنیتی‌مدیا (Magneettimedia) را منتشر کرده است که هفته‌نامه Suomen Kuvalehti فنلاند، آن را به عنوان ناسیونالیست مسیحی توصیف کرده بود. این روزنامه و توزیع آن توسط یوها کارکاینن (Juha Kärkkäinen) غول فروشگاه‌های زنجیره‌ای و انکارکننده هولوکاست، تأمین مالی می‌شد.[۱۸] در سال ۲۰۱۳، این روزنامه در بین حدود ۶۶۰٬۰۰۰ خانوار توزیع شد.[۱۹]

غنا

در غنا، ملی‌گرایان مسیحی به دنبال حفظ مواردی هستند که آن را «نشانه‌های سنتی هویت غنایی از جمله مسیحیت، محافظه‌کاری اجتماعی و مخالفت با ایده‌های «ترقی‌خواه» «غربی» مانند برابری ال‌جی‌بی‌تی‌کیو (LGBTQ+)» می‌دانند.[۲۰]

نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو در سال ۲۰۲۴ نشان داد که ۱۷ درصد از غنایی‌ها خود را «ملی‌گرای دینی» می‌دانند.[۵]

مجارستان

پادشاهی مجارستان تحت رهبری میکلوش هورتی اغلب توسط بسیاری از مورخان به عنوان حکومت ملی‌گرای مسیحی در نظر گرفته می‌شود.

در سال ۱۹۴۴، حکومت نیابت‌السلطنه هورتی سرنگون شد و دولت وحدت ملی نازی به رهبری فرنتس سالاشی از حزب صلیب پیکان به به جای آن روی کار آمد. اگرچه هم حزب صلیب پیکان و هم محافظه‌کاران- در «ایدئولوژی ناسیونالیست مسیحی یا ملی‌گرایی مسیحی» سهیم بودند، یهودستیزی حزب صلیب پیکان بسیار شدیدتر بود و دولت وحدت ملی هولوکاست در مجارستان را به راه انداخت.[۲۱]

ویکتور اوربان نخست‌وزیر مجارستان، اغلب از ملی‌گرایی مسیحی، چه در داخل مجارستان و چه به عنوان نوعی جنبش بین‌المللی از جمله ملی‌گرایان مسیحی اروپایی و آمریکایی دیگر، حمایت کرده است.[۲۲]

نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو در سال ۲۰۲۴ نشان داد که ۱ درصد از مجارستانی‌ها خود را «ملی‌گرای دینی» می‌دانند.[۵]

لهستان

تظاهرات تشکیلات سیاسی کمپ رادیکال ملی

رابرت باکیویچ (Robert Bakiewicz) که راهپیمایی سالانه استقلال ملی‌گرایان راست افراطی را با شرکت ده‌ها هزار نفر سازماندهی می‌کند، عضو کلیسای کاتولیک سنت‌گرای انجمن سنت پیوس دهم است. باکیویچ رهبر سابق تشکیلات کمپ رادیکال ملی است که به عنوان نئونازی، نئوفاشیست و طرفدار ناسیونالیسم کاتولیک توصیف شده است. دولت قانون و عدالت (PiS) بیش از ۱ میلیون یورو از باکیویچ حمایت مالی کرد.[۲۳][۲۴][۲۵] در سال ۲۰۱۷، باکیویچ در جریان راهپیمایی استقلال سخنرانی کرد، صلیبی را بوسید و خواستار جنگ صلیبی علیه «مارکسیست‌های فرهنگی» و ایجاد یک حکومت دینی کاتولیک شد.[۲۶] شرکت‌کنندگان در راهپیمایی استقلال شعارهایی مانند «ما خدا را می‌خواهیم» و «لهستان سفید» سر می‌دادند.[۲۷]

گروه ملی‌گرای مسیحی «جوانان لهستانی» نیز با نئونازی‌ها مرتبط بوده و انتشار تصاویری از اعضای آن در حال ادای احترام به پرچم صلیب شکسته جنجال‌برانگیز شد. «جوانان لهستانی» گروه جوانان غیررسمی جنبش ملی نئوفاشیست و یکی از شرکت کنندگان اصلی در راهپیمایی روز استقلال است.[۲۸][۲۹] هدف خودخواندهٔ گروه «جوانان لهستانی»، «پرورش جوانان لهستانی با روحیه‌ای کاتولیک و میهن‌پرستانه» است و تحت شعار «لهستان بزرگ کاتولیک» فعالیت می‌کند.[۳۰][۳۱] جنبش ملی، که در آن زمان توسط رابرت وینیتسکی (Robert Winnicki) رهبری می‌شد و به عنوان «دوست صمیمی ایدئولوژیکی» باکیویچ توصیف می‌شد، از تظاهرات ضد اسرائیلی نوامبر ۲۰۱۷ که با حضور ۶۰ هزار نفر برگزار شد، حمایت مالی کرد. نشریه الگمینر این تظاهرات را تحت عنوان «ناسیونالیست افراطی و نئونازی» توصیف کرد.[۳۲][۲۳]

حزب حاکم سابق لهستان به نام قانون و عدالت، به عنوان یک حزب ملی‌گرای مسیحی توصیف شده است.[۳۳] در دوران حکمرانی حزب قانون و عدالت، سقط جنین تقریباً به‌طور کامل ممنوع بود و بسیاری از مناطق کشور «مناطق عاری از ال‌جی‌بی‌تی» اعلام شدند. گفته می‌شود حزب حاکم قانون و عدالت همکاری بین نهادهای محافظه‌کار و افراط‌گرایان راست افراطی را تسهیل کرده است. در سال ۲۰۲۳، گروه کاتولیک بنیادگرای وابسته به حزب قانون و عدالت، اردو لوریس (Ordo Iuris) کمپینی را برای آزادی ماریکا ماتوشاک (Marika Matuszak) فعال نئونازی که به جرم حمله به یک رویداد ال‌جی‌بی‌تی (LGBT) محکوم شده بود، آغاز کرد و او توسط زبیگنیو زیوبرو، وزیر دادگستری از حزب قانون و عدالت، آزاد شد.[۳۴][۳۵] آدریان زندبرگ عضو مجلس سفلای لهستان و رئیس حزب پارتیا رازم، از ماتئوش موراویه‌تسکی نخست‌وزیر وابسته به حزب قانون و عدالت، به خاطر «بزرگداشت یگانی که آشکارا با گشتاپو همکاری می‌کرد» به خاطر ادای احترام به تیپ کوهستان صلیب مقدس انتقاد کرد و گفت هوبرت یورا (Hubert Jura) ممکن است برای موراویه‌تسکی یک قهرمان باشد، اما برای او نیست.[۳۶]

روسیه

ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، به عنوان رهبر جهانی جنبش‌های راست مسیحی و ملی‌گرایی مسیحی توصیف شده است.[۳۷] پوتین به عنوان رئیس‌جمهور، قدرت کلیسای ارتدکس روسی را افزایش داده و اعتقاد راسخ خود به ارتدکس شرقی را اعلام کرده است،[۳۸] همچنین ارتباطات نزدیکی با پاتریارک مسکو و تمام روسیه الکسی دوم و کیریل برقرار کرده است.

جنبش امپراتوری روسیه یک گروه شاخص ملی‌گرای مسیحی نئونازی است که شبه‌نظامیان را در سراسر اروپا آموزش می‌دهد و هزاران جنگجو را برای گروه شبه‌نظامی خود، لژیون امپراتوری، که در حمله به اوکراین حضور دارد، جذب کرده است. این گروه همچنین با دسته اتم‌وافن (Atomwaffen Division) به فعالیت می‌پردازد تا با افراط‌گرایان آمریکایی ارتباط برقرار کرده و آنها را جذب کند.[۳۹][۴۰]

الکساندر بارکاشوف از اعضای کلیسای ارتدکس راستین روسیه (RTOC) بود و اولین هسته‌های گروه وحدت ملی روسیه (RNU) نئو نازی به عنوان انجمن‌های برادری و جوامع کلیسای ارتدکس راستین روسیه تشکیل شدند. گروه وحدت ملی روسیه ارتباط نزدیکی با نیروی نظامی ارتدکس روسیه دارد که مسئول خشونت فرقه‌ای و حملات یهودستیزانه در دونباس است.

کلیسای ملی‌گرای افراطی کاتاکومب روسیه متعلق به مسیحیان ارتدکس راستین، کنستانتین ووسکوبوینیک و برانیسلاو کامینسکی ملی‌گرایان روس را به دلیل موضع ضد کمونیستی که به خاطر همکاری‌شان با نازی‌ها جنجال به پا کرده بود، به عنوان شهید تقدیس کرده است.[۴۱]

صربستان

اقدام صربستان یک گروه شاخص ملی‌گرای مسیحی نئونازی در صربستان است. این گروه به ایدئولوژی حزب فاشیست جنبش ملی یوگسلاو و همدستان صرب نازی‌ها، میلان ندیچ و دیمیتری لیوتیچ (Dimitrije Ljotić) و اسقف نیکولای ولیمیروویچ از حامیان اولیه آدولف هیتلر، پایبند است. آنها همچنین مراسم یادبود و راهپیمایی‌های سالانه برای آنها ترتیب می‌دهند.[۴۲][۴۳] گروه اقدام صربستان همچنین طرفدار ایدئولوژی شتاب‌گرایی است و از سقوط دولت به نفع حکمرانی ارتدکس حمایت می‌کند. گروه اقدام صربستان همچنین با جنبش امپراتوری روسیه سلطنت‌طلب نئونازی، طلوع طلایی و شبکه آیرون مارس که به عنوان شبکه «تروریستی» توصیف شده است، وابسته است.[۴۴]

آفریقای جنوبی

جان ورستر که از سال ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۸ رهبری حزب ملی را در اختیار داشت و نخست‌وزیر آپارتاید آفریقای جنوبی بود، در سال ۱۹۴۲ اعلام کرده بود: «ما از ملی‌گرایی مسیحی که متحد سوسیالیسم ملی است، حمایت می‌کنیم. اگر مایل باشید می‌توانید این حقیقت ضد دموکراتیک را دیکتاتوری بنامید. در ایتالیا آن را فاشیسم می‌نامند؛ در آلمان، سوسیالیسم ملی و در آفریقای جنوبی، ملی‌گرایی مسیحی می‌نامند.»[۴۵]

در حالی که حزب ملی در وهله اول نگران منافع ملی‌گرایانه آفریکانرها بود، پایبندی شدیدی به تفاسیر کالوینیستی از مسیحیت به عنوان پایه و اساس دولت وجود داشت. علاوه بر این، با پیشبرد ایده‌های ناسیونالیسم مسیحی، حزب ملی می‌تواند «ملت‌های» دیگر را در برنامه سلسله مراتب نژادی و تفکیک‌سازی خود بگنجاند.[۴۶] کلیسای اصلاحی هلندی در آفریقای جنوبی بخش زیادی از توجیهات الهیاتی[۴۷] و اخلاقی آپارتاید و مبنای سلسله مراتب نژادی را فراهم کرد.[۴۸]

نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو در سال ۲۰۲۴ نشان داد که ۱۶ درصد از مردم آفریقای جنوبی خود را «ملی‌گرای دینی» می‌دانند.[۵]

اوکراین

پوستر نازی‌ها که فرهنگ اروپایی مسیحی را در تضاد با بلشویسم نشان می‌دهد

طبق اعلام گروه روزنامه‌نگاری بلینگ‌کت، کلیسای ارتدکس اوکراین (OCU) و ملی‌گرایان راست افراطی اوکراین در برخی مسائل، از جمله مخالفت با حقوق دگرباشان جنسی، همسو هستند. جشن پراید کی‌یف از زمان اولین سازماندهی خود در سال ۲۰۱۵، توسط ائتلافی از گروه‌های افراطی مذهبی و سیاسی مورد حمله فیزیکی و ارعاب قرار گرفته است. یاروسلاو کولیک کشیش کلیسای ارتدکس اوکراین، آشکارا از «میهن‌پرستان» خواسته است تا جشنواره پراید کی‌یف را «در هم بشکنند». گروه چتری آنلاین راست افراطی ضد ال‌جی‌بی‌تی‌کیو «سنت و نظم» (Традиція і Порядок) و گروه کارپاتسکا سیچ به درخواست او پاسخ داد. سنت و نظم از شعار «ملت، ایمان، خانواده» استفاده می‌کند و از گروه‌های ملی‌گرای مسیحی و نئونازی همچون سی۱۴ (C14) و حزب سیاسی برادری تشکیل شده است. دمیترو کورچینسکی، رهبر گروه ملی‌گرای مسیحی برادری، گروه خود را با عنوان «طالبان ارتدکس» توصیف کرد. در تظاهرات علیه «پراید کی‌یف»، «سنت و نظم» به دیگر گروه‌های راست افراطی مسیحی ضد ال‌جی‌بی‌تی مانند «کاتچون»، «مقاومت ملی»، «میهن‌پرستان ناشناس»، «خواهری سنت اولگا» و کلیسای بین‌فرقه‌ای (Interconfessional Chaplain Church) می‌پیوندد.[۴۹][۵۰]

اُردِن (Орден)، معروف به "شاخه محافظه‌کار" "گروه نفرت‌پراکن ملی‌گرا" سپاه ملی، بیرق‌های خود را توسط کشیشان کلیسای ارتدکس اوکراین تقدیس کرده بود. رهبران این گروه‌های راست تندرو در کنار اپیفانیوس یکم که ایده‌های ال‌جی‌بی‌تی را «تبلیغات غربی» و «گناه» توصیف کرده است، خودنمایی کرده و راهپیمایی کرده‌اند. گفته می‌شود که نئو نازی‌های سی۱۴ (C14) همچنین به تصرف فیزیکی کلیساهای هم‌راستای مسکو برای خودمختاری اوکراینی کمک کرده‌اند و رهبر سی۱۴ (C14) یِوهِن کاراس با فیلارت دنیسنکو عکس گرفته است.[۵۰][۴۹]

ایالات متحده

ملی‌گرایی مسیحی مدعی است، ایالات متحده کشوری است که توسط مسیحیان و برای آنها تأسیس شده است.[۵۱] ملی‌گرایان مسیحی در ایالات متحده از «ادغام هویت مسیحی هویت‌خواهی و محافظه‌کاری فرهنگی با تعلق مدنی آمریکایی» حمایت می‌کنند.[۱] اشاره شده است که با بنیادگرایی مسیحی، برترپنداری نژاد سفید[۵۲][۵۳]: 10 ، برترپنداری مسیحی،[۵۴] جنبش فرمان هفت کوه و سلطه‌گرایی هم‌پوشانی دارد.[۱]: 5  بیشتر پژوهشگران، ملی‌گرایی مسیحی را به عنوان «خودکامه» و «مرز شکن» (boundary-enforcing) توصیف کرده‌اند ولی پژوهش‌های اخیر بر این موضوع متمرکز شده‌اند که لیبرترینیسم، ایدئولوژی دولت کوچک و اقتصاد سیاسی نئولیبرالیسم به بخشی از هویت سیاسی مسیحی آمریکایی تبدیل شده است.[۱]: 3–4  ملی‌گرایی مسیحی همچنین با خدافرمانی هم‌پوشانی دارد اما از آن متمایز است، زیرا ماهیت پوپولیستی بیشتری دارد. مسیحیان تئوکراسی به دنبال این هستند تا کتاب مقدس، به قوانین ملی آگاهی برساند و رهبران مذهبی در مناصب حکومتی باشند در حالی که در آمریکا، ملی‌گرایان مسیحی اسناد تأسیس کشور را «الهام‌گرفته الهی» و متجلی فراطبیعی می‌دانند که به مردان مسیحی وحی شده تا مسیحیت را ترجیح دهند و در صورت حمایت رهبران بی‌دین از آرمان‌های جناح راست، حاضر به انتخاب آنها هستند.[۵۳]: xxi 

ملی‌گرایی مسیحی از حضور نمادهای مسیحی در میدان‌های عمومی و پشتیبانی دولت از فعالیت و نمایش‌های مذهبی، جایگاه کریسمس تحت تعطیلات ملی، نیایش مدرسه، سرود «خدا به آمریکا برکت بدهد»، نمایشگاه صحنه‌های میلاد مسیح در طی موسم میلاد و صلیب مسیحی در آدینه نیک حمایت می‌کند.[۵۵][۵۳]: 7–10 [۵۱] در طی دوران جنگ سرد، میزان حضور در کلیسا در دهه ۱۹۵۰ به اوج خود رسید که همزمان با آن، ایالات متحده عبارتی مانند 'در پناه خدا' (Under God) را در سوگند وفاداری و روی پول رایج اضافه کرد که در آن زمان به عنوان دین مدنی توصیف می‌شد و انگیزه آن تا حدودی برای نشان دادن فاصله گرفتن از کمونیسم بود.[۵۶][۵۷][۵۸][۵۹][۶۰] ملی‌گرایی مسیحی همچنین بر قانون اساسی ایالات مؤتلفه آمریکا تأثیر گذاشت که خلاف قانون اساسی ایالات متحده به‌طور آشکار، خدا را مورد اشاره قرار می‌داد.[۵۶][۶۱]

مطالعات، ملی‌گرایی مسیحی را با بیگانه‌هراسی، همجنس‌گراهراسی، زن‌ستیزی، مدارای سیاسی با نژادپرستان، مخالفت با ازدواج بین نژادی، حمایت از حقوق اسلحه، تولدگرایی و محدود کردن حقوق مدنی کسانی که با آرمان‌های سنتی سفیدپوستی، شهروندی و پروتستانتیسم مطابقت ندارند، مرتبط دانسته‌اند.[۶۲] نظام اعتقادی ملی‌گرایان مسیحی شامل عناصری از پدرسالاری، برترپنداری نژاد سفید، بومی‌پسندی و دگرجنس‌گراهنجاری است.[۶۲]: 7 

ملی‌گرایی مسیحی آمریکایی مبتنی بر این جهان‌بینی است که آمریکا از سایر کشورها برتر است و چنین برتری از جانب خدا بنا نهاده شده است. این ادعا می‌کند که فقط مسیحیان «آمریکایی واقعی» هستند. ملی‌گرایی مسیحی همچنین با جنبش شبه‌نظامیان آمریکایی همپوشانی دارد. بن‌بست روبی ریج در سال ۱۹۹۲ و محاصره ویکو در سال ۱۹۹۳ به عنوان کاتالیزوری برای رشد فعالیت‌های شبه‌نظامی در میان ملی‌گرایان مسیحی عمل کردند.[۵۲] ملی‌گرایان مسیحی اعتقاد دارند که ایالات متحده قرار است یک ملت مسیحی باشد و به عنوان یک ملت مسیحی تأسیس شده است و می‌خواهند ایالات متحده را برای خدا «پس بگیرند».[۶۳][۶۴]

ملی‌گرایان مسیحی احساس می‌کنند که ارزش‌ها و دینشان تهدید و به حاشیه رانده شده است، و هراس دارند که آزادی‌شان برای تبلیغ ارزش‌های اخلاقی‌شان، در بهترین حالت دیگر قدرتمند نباشد یا در بدترین حالت غیرقانونی اعلام شود.[۵۳]: 5  پژوهش آزمایشی نشان داد هنگامی که به آمریکایی‌های مسیحی گفته شد که جمعیت آنها رو به کاهش است حمایت از ملی‌گرایی مذهبی افزایش یافت.[۶۵] مطالعات نشان داده است که ملی‌گرایان مسیحی سطوح بالاتری از خشم، افسردگی، اضطراب و پریشانی عاطفی را از خود بروز می‌دهند. این نظریه مطرح شده است که ملی‌گرایان مسیحی از این امر هراس دارند که «مطابق انتظارات خدا» خدا رفتار نمی‌کنند و «از خشم و مجازات» ناشی از عدم ایجاد کشور مطلوب خدا هراس دارند.[۶۲]: ۱۹–۲۰ 

جستارهای وابسته

برای مطالعه بیشتر

  • Revd Rob Schenck (اکتبر ۲۰۲۴). "Confessions of a (Former) Christian Nationalist" in Mother Jones
  • Taylor, Matthew D. (October 2024). The Violent Take It by Force: The Christian Movement That Is Threatening Our Democracy. Broadleaf Books.
  • Onishi, Bradley B. (2023). Preparing for War: The Extremist History of White Christian Nationalism—and What Comes Next. Minneapolis: Broadleaf Books. ISBN 978-1-5064-8216-3. OCLC 1332780792.
  • Shortle, Allyson F.; McDaniel, Eric L.; Nooruddin, Irfan (2022). The Everyday Crusade: Christian Nationalism in American Politics. Cambridge University Press. doi:10.1017/9781009029445. ISBN 978-1-00-902944-5.
  • Whitehead, Andrew; Samuel Perry (2020). Taking America Back for God: Christian Nationalism in the United States. OUP Oxford. ISBN 978-0-19-005788-6.
  • O'Donnell, Jonathon (2020). Stausberg, Michael; Engler, Steven (eds.). "The Deliverance of the Administrative State: Deep State Conspiracism, Charismatic Demonology, and the Post-truth Politics of American Christian Nationalism". Religion. Taylor & Francis. 50 (4): 696–719. doi:10.1080/0048721X.2020.1810817. ISSN 1096-1151. S2CID 222094116.
  • Seidel, Andrew (2019). The Founding Myth: Why Christian Nationalism Is Un-American. New York: Sterling Publishing. ISBN 978-1-4549-3327-4. OCLC 1100422366.
  • Oltman, Adele (2012). Sacred Mission, Worldly Ambition: Black Christian Nationalism in the Age of Jim Crow. University of Georgia Press. ISBN 978-0-8203-4126-2.
  • Backhouse, Stephen (2011). Kierkegaard's Critique of Christian Nationalism. OUP Oxford. ISBN 978-0-19-960472-2.
  • McDonald, Marci (2010). The Armageddon Factor: The Rise of Christian Nationalism in Canada. Random House of Canada. ISBN 978-0-307-36788-4.
  • Goldberg, Michelle (2007). Kingdom Coming: The Rise of Christian Nationalism. W. W. Norton. ISBN 978-0-393-32976-6.
  • Bloomberg, Charles (1989). Christian Nationalism and the Rise of the Afrikaner Broederbond in South Africa, 1918-48. Palgrave Macmillan UK. ISBN 978-1-349-10694-3.

منابع

  1. 1 2 3 4 Baker, Joseph O., ed. (Winter 2021). "Save the Economy, Liberty, and Yourself: Christian Nationalism and Americans' Views on Government COVID-19 Restrictions". Sociology of Religion. Oxford and New York: Oxford University Press on behalf of the Association for the Sociology of Religion. 82 (4): 426–446. doi:10.1093/socrel/sraa047. ISSN 1759-8818. PMC 7798614.
  2. ↑ Carless, Will (March 7, 2024). "As Trump support merges with Christian nationalism, experts warn of extremist risks". USA Today (به انگلیسی). Archived from the original on 2024-03-07. Retrieved 2024-10-11. The concept of Christian nationalism — technically, the belief that the secular government should favor Christianity or even be replaced by it — existed long before Trump’s rise to power.
  3. ↑ Kymlicka, Will (19 April 2018). "Essay: Is there a Christian Pluralist Approach to Immigration?". Comment. Cardus. Retrieved 14 March 2020. As against both Christian nationalists who wanted an established church and French-republican-style secular nationalists who wanted a homogenous public square devoid of religion, Dutch pluralists led by Kuyper defended a model of institutional pluralism or "sphere sovereignty".
  4. ↑ Barreto, Raimundo; Chaves, João B. (December 1, 2021). "Christian nationalism is thriving in Bolsonaro's Brazil". The Christian Century (به انگلیسی).
  5. 1 2 3 4 5 "Share of religious nationalists varies widely across countries". Pew Research Center. 23 January 2025. Archived from the original on 11 March 2025.
  6. ↑ LaFleche, Grant; Tian, Edward (22 July 2021). "COVID-19 conspiracy theories are spreading online like a virus. An inside look at a dangerous misinformation movement that's spilling into the real world". Toronto Star (به انگلیسی). Archived from the original on 23 July 2023. Retrieved 23 July 2021.
  7. ↑ "End the Lockdowns Caucus". Liberty Coalition (به انگلیسی). Archived from the original on 2021-02-04. Retrieved 12 November 2021."End the Lockdowns Caucus". Liberty Coalition. Archived from the original on February 4, 2021. Retrieved November 12, 2021.
  8. ↑ "Frequently Asked Questions". The Niagara 202 Declaration on the Liberties of the Church in Canada from Sea to Sea (به انگلیسی). Archived from the original on 2020-11-19. Retrieved 23 July 2021."Frequently Asked Questions". The Niagara 202 Declaration on the Liberties of the Church in Canada from Sea to Sea. Archived from the original on November 19, 2020. Retrieved July 23, 2021.
  9. ↑ Roback, Sébastien (29 June 2021). "Canada First Exposed: Months Inside One of Canada's Biggest, Youngest, and Newest White Supremacist Chatrooms". Canadian Anti-Hate Network (به انگلیسی). Archived from the original on 2021-06-19. Retrieved 23 July 2021.
  10. ↑ Woodrow, Hazel; Buhr, Justin (18 June 2021). "Excommunicated Politicians Partner With Christian Nationalists In COVID Conspiracy Movement". Canadian Anti-Hate Network (به انگلیسی). Archived from the original on 2021-07-01. Retrieved 23 July 2021.Woodrow, Hazel; Buhr, Justin (June 18, 2021). "Excommunicated Politicians Partner With Christian Nationalists In COVID Conspiracy Movement". Canadian Anti-Hate Network. Archived from the original on July 1, 2021. Retrieved July 23, 2021.
  11. ↑ "Tapaus Turtiainen". Helsingin Sanomat. January 10, 2021.
  12. ↑ "Russian Imperial Movement: how a far-right group outlawed by the UK is spreading terror across Europe". The Conversation. 16 July 2025. The RIM has also provided specific paramilitary training to far-right groups in Finland. Some members of these groups have fought on Russia’s side in Ukraine, while others have attempted to establish a Finnish cell of the international neo-nazi Atomwaffen Division. Police raids in 2023 also unveiled plans to assassinate the then Finnish prime minister, Sanna Marin.
  13. ↑ "Some 20 Finns fought against Ukraine in Donbas, facing no consequences in Finland – media". Euromaidan Press. 13 May 2024. "Johan Backman says that he continues to help Finns who have gone to Eastern Ukraine to fight. He does not feel responsible for the people he recruits." Johan Bäckman is an important central figure for Finnish fighters, who had organized their travel from Finland to the Donbas and engaged them in illegal activities there. Janus Kostia Putkonen arrived in Donbas from Moscow via Rostov, southern Russia, in March 2015.
  14. ↑ "Suomalaiset SS-miehet, politiikka ja uskonto – SKHS". skhs.fi. 28 September 2017. Archived from the original on 31 October 2018. Retrieved 11 February 2019. {{cite web}}: Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)
  15. ↑ "Piispa piirtää vanhoillista linjaa Inkerissä". Helsingin Sanomat. 21 June 2025.
  16. ↑ "Järjestö uhmaa kirkon linjausta ja rahoittaa kirkon toimintaa Venäjällä: "En ymmärrä, miten tätä voisi käyttää hyväksi"". Yle. 21 June 2025.
  17. ↑ "Homokielteinen Inkerin kirkko jätettiin rahatta". Kirkko ja Kaupunki. 21 June 2025.
  18. ↑ "Kristillinen nationalismi". Suomen Kuvalehti. 21 June 2025.
  19. ↑ "Wiesenthal Centre to President of Finland: "Condemn Kärkkäinen Department Stores Tycoon Publisher of Antisemitic Free Newspapers as a National Danger."". www.wiesenthal.com.
  20. ↑ Haynes, Jeffrey (October 5, 2023). "Christian nationalism is a growing force in Ghana". London School of Economics and Political Science. Retrieved June 25, 2024.Haynes, Jeffrey (October 5, 2023). "Christian nationalism is a growing force in Ghana". London School of Economics and Political Science. Retrieved June 25, 2024.
  21. ↑ The Policies of Prime Minister Kallay and the German Occupation of Hungary in March 1944 بایگانی‌شده در ۲۰۱۱-۰۱-۰۹ توسط Wayback Machine
  22. ↑ Smith, David (4 August 2022). "Orbán urges Christian nationalists in Europe and US to 'unite forces' at CPAC". The Guardian.
  23. 1 2 "Inside Poland's far-Right's Catholic revival". UnHerd. 15 June 2025.
  24. ↑ "ROP: in the Myślenice the ONR propagated fascism". Wirtualna Polska (به لهستانی). Polish Press Agency. 23 June 2008. Retrieved 12 November 2017.
  25. ↑ Dryjańska, Anna (7 May 2017). "Between fascism and Nazism. We are analyzing the ONR point-to-point statement with the extreme right-wing researcher". NaTemat.pl (به لهستانی). Retrieved 12 November 2017.
  26. ↑ "Poland's government is leading a Catholic revival. It has minorities and liberals worried". Australian Broadcasting Corporation. 15 June 2025."Poland's government is leading a Catholic revival. It has minorities and liberals worried". Australian Broadcasting Corporation. June 15, 2025.
  27. ↑ Taylor, Matthew (12 November 2017). "'White Europe': 60,000 nationalists march on Poland's independence day". theguardian.com (به انگلیسی). {{cite web}}: Cite has empty unknown parameter: |trans_title= (help)Taylor, Matthew (November 12, 2017). "'White Europe': 60,000 nationalists march on Poland's independence day". theguardian.com.
  28. ↑ "Nazistowskie wybryki Młodzieży Wszechpolskiej - Polityka - Dziennik.pl". Archived from the original on 2009-06-19. Retrieved 2008-11-12.
  29. ↑ Bartosiewicz, Rafał. "Czy Młodzież Wszechpolska jest częścią Konfederacji?". Narodowa Łódź (به لهستانی). Retrieved 2022-07-15.
  30. ↑ Wiącek, Elżbieta (31 December 2019). "The Rhetoric of the "March of Independence " in Poland (2010-2017) as the Answer for the Polic y of Multiculturalism in EU and the Refugee Crisis". Politeja. 16 (4(61)): 149–166. doi:10.12797/Politeja.16.2019.61.09.
  31. ↑ "Catholic nationalism: the church of the far right in Poland". Euronews. 15 June 2025.
  32. ↑ "Iran Embraces Polish Far Right Advocate of Widely-Condemned 'Holocaust Law'". Algemeiner. 17 May 2025.
  33. ↑ "Poland's Law and Justice party needs to start living up to its name". Telegraph.co.uk. 16 June 2025. Over the past five years Law and Justice has gradually built up support through an avowedly Christian nationalist platform that espouses family values."Poland's Law and Justice party needs to start living up to its name". Telegraph.co.uk. June 16, 2025. Over the past five years Law and Justice has gradually built up support through an avowedly Christian nationalist platform that espouses family values.
  34. ↑ "Polish minister releases neo-Nazi from prison". Euractiv. 26 May 2025.
  35. ↑ "The Rise of the Christian Right in Europe". canopyforum. 15 June 2025.
  36. ↑ "Polish PM honours Gestapo collaborators". Baricada. 15 June 2025. Archived from the original on 2020-09-28.
  37. ↑ Michel, Casey (9 February 2017). "How Russia Became the Leader of the Global Christian Right". Politico. Retrieved 7 March 2022.Michel, Casey (February 9, 2017). "How Russia Became the Leader of the Global Christian Right". Politico. Retrieved March 7, 2022.
  38. ↑ Paterson, Tom (9 November 2021). "Why Putin Goes to Church". The Cambridge Language Collective. Archived from the original on 7 March 2022. Retrieved 7 March 2022.
  39. ↑ "Russian Imperial Movement (RIM)". Counter Extremism Project. 6 October 2022.
  40. ↑ "Mapping Militant Organizations: Russian Imperial Movement". Center for International Security and Cooperation. Stanford University. February 2021. Retrieved 28 October 2022.
  41. ↑ Николай Майоров. Паства адольфа германского выходит из катакомб بایگانی‌شده در ۲۰۱۱-۱۱-۲۸ توسط Wayback Machine//№ 5, "Изображение порока(16 февраля 2006 — 26 февраля 2006)
  42. ↑ Mirilović, Filip (24 June 2025). "A group of extreme right-wingers: Against the "disrespectful" and for Ljotić". Vreme.Mirilović, Filip (June 24, 2025). "A group of extreme right-wingers: Against the "disrespectful" and for Ljotić". Vreme.
  43. ↑ "Serbian Action (Srbska akcija)". Balkan Insight. 24 June 2025. The group’s ideology is a hybrid of neo-Nazism and Christian nationalism."Serbian Action (Srbska akcija)". Balkan Insight. June 24, 2025. The group's ideology is a hybrid of neo-Nazism and Christian nationalism.
  44. ↑ Ebner; Kavanagh; Whitehouse (December 2022). "The QAnon security threat: a linguistic fusion-based violence risk assessment" (PDF). Perspectives on Terrorism. 16 (6): 62–86. ISSN 2334-3745. Archived from the original (PDF) on January 14, 2024. Retrieved August 20, 2023.
  45. ↑ "Christian Nationalism". The Observation Post. Retrieved 13 July 2023.
  46. ↑ Dubow, Saul (1992). "Afrikaner Nationalism, Apartheid and the Conceptualization of 'Race'". Journal of African History. 33 (2): 209–237. doi:10.1017/S0021853700032217. JSTOR 182999. Retrieved 13 July 2023.
  47. ↑ Kiewit, Lester (18 April 2019). "NG Kerk is repenting for apartheid". Mail & Guardian. Retrieved 13 July 2023.
  48. ↑ Van Slambrouck, Paul. "South African minister: Why does church back apartheid?". The Christian Science Monitor. Retrieved 13 July 2023.
  49. 1 2 "What About the Drone? Ukraine Hosts Most Successful LGBTQ Event in the Nation's History, but Not Without New Challenges". Canadian Institute of Ukrainian Studies. 24 June 2025."What About the Drone? Ukraine Hosts Most Successful LGBTQ Event in the Nation's History, but Not Without New Challenges". Canadian Institute of Ukrainian Studies. June 24, 2025. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «UkrainianSutdies» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  50. 1 2 "Calls To "Fight" LGBT People By Ukrainian Cleric Emblematic Of Church's Proximity To Far Right". Bellingcat. 24 June 2025."Calls To "Fight" LGBT People By Ukrainian Cleric Emblematic Of Church's Proximity To Far Right". Bellingcat. June 24, 2025. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «Bellingcat» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  51. 1 2 Taylor, Matthew D. (September 2024). "Chapter 1". The Violent Take it by Force: the Christian movement that is threatening our democracy. Broadleaf Books.
  52. 1 2 Perry, Samuel (August 5, 2022). "After Trump, Christian nationalist ideas are going mainstream – despite a history of violence". The Conversation. ISSN 2201-5639. Archived from the original on June 1, 2024. Retrieved June 16, 2024. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «Perry-2022» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  53. 1 2 3 4 Whitehead, Andrew L.; Perry, Samuel L. (2020). Taking America Back for God: Christian Nationalism in the United States. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-005790-9.
  54. ↑ Taylor, Matthew D. (October 1, 2024). "Chapter 4". The Violent Take it by Force: The Christian Movement That Is Threatening Our Democracy. Broadleaf Books. ISBN 978-1-5064-9779-2.
  55. ↑ Bean, Lydia (2016). The Politics of Evangelical Identity: Local Churches and Partisan Divides in the United States and Canada. Princeton, New Jersey and Woodstock, Oxfordshire: Princeton University Press. p. 152. ISBN 978-0-691-17370-2.
  56. 1 2 "Freedom! Joy! Forward! The DNC's Fave Buzzwords, Explained". On the Media (به انگلیسی). WNYC Studios. August 21, 2024. 20:00. Retrieved 2024-08-24.
  57. ↑ McDaniel, Eric (2022-11-02). "Talk of 'Christian nationalism' is getting a lot louder – but what does the term really mean?". The Conversation (به انگلیسی). Retrieved 2024-09-03. The majority of Americans do not embrace Christian nationalism. Even so, its echoes appear everywhere from American flags in church pulpits, to the Pledge of Allegiance, to 'In God We Trust' on money, license plates and government vehicles.
  58. ↑ Silk, Mark (2024-07-16). "Hawley's Christian nationalism is the old-time civil religion, weaponized". Religion News Service (به انگلیسی). Retrieved 2024-09-03. Like the insertion of “under God” in the Pledge of Allegiance, “In God We Trust” was made the national motto during the Cold War to pose America’s civil religion against the atheistic communist faith. Hawley’s assault on the left’s alternative civil religion harks back to that historical moment precisely.
  59. ↑ Sanneh, Kelefa (2023-03-27). "How Christian Is Christian Nationalism?". The New Yorker (به انگلیسی). ISSN 0028-792X. Retrieved 2024-09-03. Judging from church-membership figures, the nineteen-fifties may have been the most pious period in American history; it was the decade when the phrase 'under God' was added to the Pledge of Allegiance (1954), and when 'In God we trust' was adopted as the country’s official motto (1956). By then, politicians were talking less about heathenism and more about a new adversary; many, like Senator Joseph McCarthy, believed that America was 'engaged in a final, all-out battle between Communistic atheism and Christianity.'
  60. ↑ Gjelten, Tom (April 12, 2021). "Can America's 'Civil Religion' Still Unite The Country?". NPR.
  61. ↑ Vile, John R. (October 27, 2024). "Christian Nationalism". The Free Speech Center at Middle Tennessee State University (به انگلیسی). Retrieved 2024-10-27.
  62. 1 2 3 "Christian nationalism, religious struggles, and the structural amplification of emotional distress". Social Science Quarterly. Published by Wiley-Blackwell for the Southwestern Social Science Association. 105 (1): 5–24. December 7, 2023. doi:10.1111/ssqu.13327. ISSN 0038-4941. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «Upenieks» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  63. ↑ Bailey, Sarah Pulliam (26 October 2020). "Seeking power in Jesus' name: Trump sparks a rise of Patriot Churches". Washington Post (به انگلیسی). ISSN 0190-8286. Retrieved 12 November 2020.Bailey, Sarah Pulliam (October 26, 2020). "Seeking power in Jesus' name: Trump sparks a rise of Patriot Churches". Washington Post. ISSN 0190-8286. Retrieved November 12, 2020.
  64. ↑ Plett Usher, Barbara (December 17, 2022). "Christian nationalists—wanting to put God into US government". BBC News. Retrieved 1 January 2023.Plett Usher, Barbara (December 17, 2022). "Christian nationalists—wanting to put God into US government". BBC News. Retrieved January 1, 2023.
  65. ↑ Al-Kire, Rosemary; Pasek, Michael H.; Tsang, Jo-Ann; Rowatt, Wade C. (November 2021). "Christian no more: Christian Americans are threatened by their impending minority status". Journal of Experimental Social Psychology. Elsevier. 97. doi:10.1016/j.jesp.2021.104223. ISSN 0022-1031. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)

پیوند به بیرون