نسخه خطی ابریشمی چو

نسخه خطی ابریشمی چو (چینی سنتی: 楚帛書؛ چینی ساده: 楚帛书؛ پین‌یین: Chǔ Bóshū؛ وید جایلز: Ch'u Po-shu)، همچنین با نام نسخه خطی ابریشمی چو از زیدانکو در چانگشا (چینی سنتی: 長沙子彈庫楚帛書؛ چینی ساده: 长沙子弹库楚帛书؛ پین‌یین: Chángshā Zǐdànkù Chǔ Bóshū) شناخته می‌شود، یک متن اختربینی و اخترشناختی چینی است که بر روی ابریشم نوشته شده‌است. این نسخه در گوری متعلق به دوره ایالت‌های جنگ‌طلب (حدود ۳۰۰ پیش از میلاد) در ایالت جنوبی چینی چو کشف شد.

این نسخه یکی از کهن‌ترین نوشته‌های ابریشمی بازمانده از چین باستان به‌شمار می‌رود و دربردارنده ۹۲۶ نویسه باستانی در سه بخش است که هر یک به جنبه‌ای از گاه‌شماری شمسی–قمری چینی می‌پردازد. محتوای آن شامل اسطوره‌های آفرینش، آیین‌های گاه‌شماری، و دیدگاه‌های دینی و کیهان‌شناختی مردم چو است.

این نسخه در دهه ۱۹۴۰ میلادی به شکل نامشروع از چین خارج شد و اکنون بخش اصلی آن در بنیاد آرتور ام. سکلر در واشینگتن دی‌سی نگهداری می‌شود، در حالی که بخش‌هایی از آن در سال ۲۰۲۵ میلادی به چین بازگردانده شد.

پیشینه

خاستگاه نسخه خطی ابریشمی چو، همانند بسیاری از آثار باستانی قاچاق، نامشخص است. در فاصله سال‌های ۱۹۳۴ تا ۱۹۴۲ میلادی، گورکنان آن را در گوری نزدیک به زیدانکو (به معنای تحت‌اللفظی «انبار گلوله»)، در شرق چانگشا، هونان یافتند. باستان‌شناسان بعدها گور اصلی را یافتند و آن را به حدود ۳۰۰ پیش از میلاد نسبت دادند.[۱]

بر پایه گزارش‌های موجود، در آغاز سال ۱۹۴۲ میلادی، گروهی از گورکنان غیرقانونی در استان هونان یک گور را کشف کردند. آن‌ها مجموعه‌ای شامل سلاح‌های برنزی، لاک‌ورها، و تکه‌هایی از پارچه را بیرون آوردند. پارچه‌ها را بی‌ارزش پنداشتند و به یک فروشنده عتیقه سپردند. سرانجام، مجموعه‌دار شانگ چنگزو از ماجرا آگاه شد، اما عتیقه‌فروش هونانی چای جیشیانگ زودتر دست به کار شد و این پارچه‌ها را به بهای ۳۰۰۰ یوان خرید.[۱]

در سال ۱۹۴۶ میلادی، مجموعه‌دار هنری Cai Jixiang (به چینی: 蔡季襄) مالک این نسخه بود. سپس جان هدلی کاکس آن را به ایالات متحده برد. چگونگی انتقال نسخه از چای جیشیانگ به کاکس همچنان موضوع بحث است: چای مدعی بود که از کاکس خواسته شده بود تنها برای اسکن نسخه کمک کند؛ تلاش‌های چای برای بازگرداندن نسخه تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه یافت اما به نتیجه نرسید.[۱][۲] نیکوکار آرتور سکلر این نسخه باستانی را در سال ۱۹۶۵ میلادی خریداری کرد و آن در نگارخانه آرتور سکلر در واشینگتن دی‌سی نگهداری می‌شود. اسناد مرتبط با این نسخه در نگارخانه هنر فریر و بایگانی نگارخانه آرتور سکلر موجود است.[۱]

کاوش‌های اخیر در گورهای دوره چو، نسخه‌های تاریخی مشابهی بر روی لوح‌های بامبو و چوب و ابریشم کشف کرده‌اند — واژه چینی zhúbó (竹帛) به معنای «لوح‌های بامبو و ابریشم (برای نوشتن)؛ کتاب‌های باستانی» است. نسخه خطی ابریشمی چو تقریباً هم‌دوره با لوح‌های بامبو تسینگهوا (حدود ۳۰۵ پیش از میلاد) و لوح‌های بامبو چو از گوئودیان (حدود ۳۰۰ پیش از میلاد) بوده و پیش از متون ابریشمی ماوانگدوی (۱۶۸ پیش از میلاد) نوشته شده‌است.[۳]

محتوا

نسخه خطی ابریشمی چو ۴۷ سانتی‌متر طول و ۳۸ سانتی‌متر عرض دارد و لبه‌ها و تاخوردگی‌هایش فرسوده‌اند. برخی بخش‌ها در اثر نور تیره و ناخوانا شده‌اند، اما عکاسی فروسرخ به رمزگشایی برخی از بخش‌های ناخوانا کمک کرد.[۴]

این سند ابریشمی دربردارنده ۹۲۶ نویسه باستانی در سه بخش است که هر یک به جنبه‌ای از گاه‌شماری شمسی–قمری چینی می‌پردازد. لی و کوک آن‌ها را «سال (متن بلند درونی)»، «فصل‌ها (متن کوتاه درونی)» و «ماه‌ها (متن پیرامونی)» می‌نامند.[۵]

متن بلند و کوتاه درونی به صورت یک‌درمیان آمده‌اند: یکی با سیزده سطر ایستاده و دیگری با هشت سطر وارونه (مقایسه کنید با بوستروفیدن یونانی). جاو تسونگ-ای پیشنهاد می‌کند که بخش نخست به شیوه عادی نوشته شده زیرا از اسطوره‌های آفرینش مردم چو سخن می‌گوید، و بخش دوم وارونه نوشته شده زیرا رویدادهایی را توصیف می‌کند که در آن‌ها آسمان در بی‌نظمی به سر می‌برد.[۴]

متن پیرامونی در چهار حاشیه، در هر گوشه یک درخت با نمادپردازی رنگی و دوازده شخصیت جانور-انسانی نقابدار با توضیحات کوتاه نشان می‌دهد. پژوهشگران این دوازده تصویر را با خدایان ماه‌های چو و چهار درخت را با ستون‌های اساطیری نگاه‌دارنده آسمان پیوند می‌دهند. متن کوتاه درونی از کونگ کونگ می‌گوید که یکی از ستون‌های آسمانی را فرو انداخت و زمین را کج کرد. اگرچه تفسیر قطعی این دوازده شخصیت روشن نیست، لووه استدلال می‌کند: «به نظر می‌رسد آن‌ها ممکن است دوازده خدای نگهبان یا روح‌های مقدس را نمایندگی کنند که هر یک برای یکی از دوازده ماه دارای اقتدار کنش است. یا شاید دوازده شمن یا میانجی را نشان دهند که نقاب بر چهره دارند و توانایی ارتباط با خدایان را دارند.»[۶] لی شوئه‌چین این دوازده خدا را با نام‌های باستانی ماه‌ها در آریا (لغت‌نامه) شناسایی کرد (۸/۱۵، Chu 陬، Ru 如، Bing 寎، ...).[۷] چهار ضلع نسخه چهار جهت و فصل‌ها را نمایندگی می‌کنند. در سنت چینی، چهار نماد آسمانی عبارتند از اژدهای لاجوردی (به چینی: 青龍)، ققنوس سرخ (به چینی: 朱雀)، ببر سفید (به چینی: 白虎)، و هیونمو (به چینی: 玄武). هر جهت به هفت بخش تقسیم می‌شود که در مجموع بیست‌وهشت منزل قمری (به چینی: 二十八宿) ماه قمری را می‌سازند.[۳]

نسخه خطی ابریشمی چو به اخترشناسی چینی و اختربینی چینی می‌پردازد، اسطوره‌های آفرینش فو هسی و نیو کوآ را توصیف می‌کند، و دیدگاه‌های دینی باستانی و کیهان‌زایی را آشکار می‌سازد. لی و کوک نتیجه می‌گیرند که «به‌طور کلی، نویسنده نسخه نگران آن بود که از گاه‌شمار با احترام و آگاهی کافی بهره گرفته شود. وگرنه، متن تهدید می‌کند که فروپاشی کیهانی و رویدادهای فاجعه‌بار شرور رخ خواهند داد.»[۳] لی و کوک این طرح را با shitu (式圖; "نمودار مدل کیهانی") شناسایی می‌کنند.

نسخه خطی ابریشمی چو هم از تصویر و هم از متن تشکیل شده‌است؛ طراحی آن شبیه یک تخته فال‌بینی (shi؛ که گاه لوح فال‌بین یا کیهان‌نما نیز نامیده می‌شود) است، که خود مدلی از کیهان به‌شمار می‌رود. این نوع ابزار، که چندین نمونه از آن در گورهای هان یافت شده، از یک صفحه گرد نمادین آسمان تشکیل شده که می‌تواند بر روی محوری روی یک صفحه مربع نماینده زمین بچرخد.[۳]

این shi (式; 'مدل؛ معیار؛ شکل؛ الگو') یا shipan (式盤) پیش‌ساز luopan (羅盤; "قطب‌نمای فنگ‌شویی") بود.

ترجمه‌ها

تفسیر نویسه‌های چینی قلم‌موزده نسخه خطی ابریشمی چو به‌ویژه دشوار است. برخی از این واژه‌نگاشت‌های باستانی ناخوانا هستند و برخی در بیاض‌ها گم شده‌اند. شماری دیگر آن‌چیزی هستند که بارنارد «نویسه‌های بی‌نسل» می‌نامد — نویسه‌هایی که با نویسه‌های استاندارد شناسایی نشده‌اند و «ممکن است چیزی از «گویش» (نوشتاری) چو را بازتاب دهند، نه ویژگی‌های کلی‌تر ساختار نویسه‌های پیش از هان.»[۸]

Barnard (1973) نخستین ترجمه انگلیسی این نسخه را فراهم آورد و Li & Cook (1999) پس از آن ترجمه دیگری ارائه داد. برای نمایش محتوا، آغاز ترجمه هر بخش در زیر آورده شده‌است. نقطه‌چین «[...]» نشانگر نویسه‌های از بین رفته یا غیرقابل ترجمه است.

«سال (متن بلند درونی)» دارای سه زیربخش است: هشدار دربارهٔ رویدادهای غیرطبیعی در صورت تنظیم نادرست ماه‌ها، تأکید بر اهمیت گاه‌شمار درست برای سالی با فال نیک از سوی خدایان، و سفارش به مردم برای قربانی کردن با احترام در پیشگاه خدایان.

اگر [...] و طول ماه‌های قمری بیش از حد بلند یا کوتاه شود، آن‌گاه با درجه مناسب مطابقت نخواهند داشت و بهار، تابستان، پاییز، و زمستان [نخواهند] بود [...] منظم؛ خورشید، ماه، و سیارات به گونه‌ای نامنظم از مسیرهایشان تجاوز خواهند کرد. وقتی (ماه‌ها) بیش از حد بلند، کوتاه، مخالف، یا آشفته باشند، (رشد) گیاهان و درختان نظمی نخواهد داشت. این [نامیده می‌شود] yao، تأثیرات (یا نشانه‌های) «دیوانه». وقتی آسمان و زمین بلاها می‌آفرینند، ستاره تیر آسمانی (Tianpou) ویرانی (جاروبی) می‌آفریند و (ویرانی را) در سراسر چهار منطقه (زمین) فرو می‌فرستد. کوه‌ها فرو می‌ریزند، چشمه‌ها فوران می‌کنند. این «تخلف» نامیده می‌شود. اگر از سال‌ها (و) ماه‌ها تخطی کنید، آن‌گاه در ورود به روز هفتم یا هشتم ماه مه، یخبندان، و ابرهای گرد و غبار خواهد بود و نخواهید توانست طبق (برنامه آسمان) عمل کنید.[۹]

«فصل‌ها (متن کوتاه درونی)» نیز دارای سه زیربخش است: توصیف چگونگی جداسازی آسمان و زمین توسط خدایان و تعیین چهار فصل، حمایت یاندی و ژو رونگ از آسمان با پنج ستون رنگارنگ، و تقسیم زمان توسط کونگ کونگ به دوره‌ها، روزها، ماه‌ها، و سال‌ها.

خیلی وقت پیش، بائو شی از [...] آمد از [...] و در [...] زندگی کرد. [...] او [...] بود و [...] زن. آشفته و تاریک بود، بدون [...]، [...] آب [...] باد و باران چنین سد شدند. او سپس با نوه [...] زووی ازدواج کرد که نو تیان نام داشت. او چهار [... (فرزند)] به دنیا آورد که سپس کمک کردند چیزها را به راه انداخته و دگرگونی‌ها را طبق (برنامه آسمان) فرا آورند. با رها کردن (این) وظیفه، آن‌گاه آسودند و به نوبت (در) کنترل دیواره‌های جانبی (برنامه گاه‌شماری) کنش کردند؛ کمک کردند زمان را با گام‌ها محاسبه کنند. (آسمان) بالا و (زمین) پایین را از هم جدا کردند. از آن‌جا که کوه‌ها نابسامان بودند، آن‌گاه کوه‌ها، ره‌ها، و دریاهای چهارگانه را نام‌گذاری کردند. خود را بر اساس [...] گرما و سرمای qi مرتب کردند. برای گذشتن از کوه‌ها، رودها و نهرها (از انواع مختلف) هنگامی که هنوز خورشید یا ماهی (برای راهنمایی) وجود نداشت، وقتی مردم از کوه‌ها و رودها می‌گذشتند، چهار خدا به نوبت گام برمی‌داشتند تا سال را نشان دهند؛ این‌ها چهار فصل هستند.[۱۰]

این «گام برداشتن» اشاره دارد به آیین Yubu (禹步; "گام‌های یو")، که بعدها به 步罡; bugang; "راه رفتن بر راهنما" شناخته شد.[۱۱] یو بنیان‌گذار اسطوره‌ای دودمان شیا بود که آب‌های طوفان بزرگ را مهار کرد و چهار فصل را تنظیم نمود.

«ماه‌ها (متن پیرامونی)» در حاشیه‌ها دارای دوازده زیربخش است که خدایان ماهانه را نشان می‌دهد و قواعد گاه‌شماری آن‌ها را فهرست می‌کند.

[ماه اول] چو نامیده می‌شود. (در این ماه) یی خواهد آمد. [...] (موجودات زنده) را نکشید. Renzi و bingzi روزهای شوم هستند. اگر [...] کنید و به شمال حمله کنید، سردار به بدبختی دچار خواهد شد، [...]. [عنوان کامل ماه] Quyuxia است، «از پایین بچین».

[ماه دوم] رو نامیده می‌شود. (در این ماه) می‌توانید سپاهی اعزام کنید و شهری بسازید، اما نمی‌توانید دختری را شوهر دهید یا بنده بگیرید. اگر هر دو را نتوانید انجام دهید، پشیمان نشوید. [عنوان کامل ماه] رووتسیوو است، «نظامی این‌چنین».
[ماه سوم بینگ نامیده می‌شود.] (در این ماه) [...] ازدواج کنید، حیوانات خانگی نگه دارید، [...]. [عنوان کامل ماه] بینگ‌سیچون است، «بینگ بهار را کنترل می‌کند».[۱۲]

در این بافت، Yi (夷) به دونگی «بربرهای شرقی» اشاره دارد، در حالی که renzi (壬子) و bingzi (丙子) نام‌هایی در چرخه شصت‌تایی بر پایه ده شاخه آسمانی و دوازده شاخه زمینی هستند.

ژانر متنی

چندین اثر از کلاسیک‌های چینی با نسخه خطی ابریشمی چو قابل مقایسه است. برای نمونه، ماجر می‌گوید که این نسخه «تقویم‌های آیینی و اختربینی متأخر را پیش‌بینی می‌کند، از جمله "یوئه‌لینگ" [月令 "فرمان‌های ماهانه"] از لوشی چون‌چیو، با تأکید بر اهمیت انجام اقدامات معین و خودداری از دیگران در هر ماه از سال به‌منظور تضمین ایمنی و نیک‌بختی برای جامعه به‌عنوان یک کل.»[۱۳]

افزون بر این، جاو این نسخه را هم با Tianguan shu (天官書; "جستاری در اخترشناسی") در شیجی و هم با الماناک‌های بامبویی (Rishu (日書)) از گورهای چو در شهرستان یونمنگ و گورهای چین در تیانشوی مقایسه می‌کند.[۱۴]

در چارچوب اصطلاحات سنتی مکاتب فکری چینی، لی لینگ این نسخه را کهن‌ترین نمونه shushu (數術; "اعداد و فنون") طبقه‌بندی می‌کند.[۱۵] «Shushu نه تنها اخترشناسی و دانش گاه‌شماری و ریاضی را دربرمی‌گیرد، بلکه حوزه‌های مختلف مرتبط در فال‌بینی (مبتنی بر استنتاج) و فیزیوگنومی (مبتنی بر مشاهده) را نیز شامل می‌شود.» Shushu در برابر fangji (方技; "نسخه‌ها و فنون") قرار داشت که طب سنتی چین را دربرمی‌گرفت، و هر دو تخصص با فانگشی «فال‌بینان؛ جادوگران» پیوند داشتند. «Shushu اساساً با نظم جهانی (و از این‌رو، کیهان) مرتبط است، در حالی که fangji اساساً با نظم انسانی (و از این‌رو، پیکر انسانی) مرتبط است.» لی نتیجه می‌گیرد که مدل کیهانی نسخه خطی ابریشمی چو بر پایه liuren (六壬) یا اختربینی گاه‌شماری Da Liu Ren (大六壬) استوار است.

بازگشت به چین

در سال‌های اخیر، تلاش‌های دیپلماتیک برای بازگرداندن این اثر به چین ادامه یافته‌است. در ۲۰ ژوئن ۲۰۲۴ میلادی، اداره ملی میراث فرهنگی چین اعلام کرد که نسخه زیدانکو از ۱۶ سپتامبر ۱۹۴۶ میلادی در موزه فوگ به‌امانت نگه‌داری شده و جعبه نگهداری تکه‌های نسخه را که توسط کتابخانه دانشگاه شیکاگو تحویل داده شده با برچسب امانت موزه فوگ به نمایش گذاشت.[۱۶]

در ۱۶ مه ۲۰۲۵ میلادی (۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۴)، موزه ملی هنر آسیایی مؤسسه اسمیتسونیان در واشینگتن دی‌سی، دو بخش دوم و سوم نسخه — «فرمان پنج عنصر» و «فال دفاع و حمله» — را به همراه سبد بامبویی نگهدارنده آن‌ها به طور رسمی به نمایندگان چینی بازگرداند و اداره ملی میراث فرهنگی چین آن‌ها را تحویل گرفت.[۱۷][۱۸] در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۵ میلادی، این دو بخش به‌طور رسمی در موزه استان هونان نگه‌داری شد.[۱۹]

منابع

یادداشت‌ها

  1. 1 2 3 4 "楚帛书在异乡哭泣," Sina، ۵ دسامبر ۲۰۰۵
  2. ↑ "文物专家解密长沙子弹库楚墓 出土缯书被骗流散美国 بایگانی‌شده در ۲۰۱۷-۱۱-۱۴ توسط Wayback Machine," Rednet، ۱۲ مارس ۲۰۰۹
  3. 1 2 3 4 (Li & Cook 1999, p. 172)
  4. 1 2 (Lawton 1991, p. 178)
  5. ↑ (Li & Cook 1999) الگو:Pages needed
  6. ↑ (Loewe 1978, p. 105)
  7. ↑ (Li 1987) الگو:Pages needed
  8. ↑ (Barnard 1981, p. 181)
  9. ↑ (Li & Cook 1999, p. 174)
  10. ↑ (Li & Cook 1999, p. 174)
  11. ↑ (Andersen 1989, p. 16)
  12. ↑ (Li & Cook 1999, p. 175)
  13. ↑ (Major 1999, p. 125)
  14. ↑ (Jao 1985) الگو:Pages needed؛ (Lawton 1991, p. 176)
  15. ↑ (Li 1985) الگو:Pages needed؛ (Lawton 1991, p. 179)
  16. ↑ "国家文物局接收子弹库帛书在美国流转物证". 中国科技网 (in Chinese). 20 ژوئن 2024. Retrieved 20 ژوئن 2024.
  17. ↑ «National Museum of Asian Art Announces the Transfer of Ancient Manuscript Fragments to China». National Museum of Asian Art. ۱۶ مه ۲۰۲۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۱۶ مه ۲۰۲۵. {{cite news}}: مقدار |url-status=no نامعتبر (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ «子弹库帛书《五行令》《攻守占》回归祖国». 國家文物局. ۱۶ مه ۲۰۲۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۱۶ مه ۲۰۲۵. {{cite news}}: مقدار |url-status=no نامعتبر (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ «中国最早帛书从美国回归 入藏湖南省博物馆». 联合早报. ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Andersen، Poul (۱۹۸۹). «The Practice of Bugang». Cahiers d'Extrême-Asie. ۵ (۵): ۱۵–۵۳. doi:10.3406/asie.1989.942.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Barnard، Noel (۱۹۵۸). «A Preliminary Study of the Ch'u Silk Manuscript – A New Reconstruction of the Text». Monumenta Serica. ۱۷: ۱–۱۱. doi:10.1080/02549948.1958.11730971.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Barnard، Noel (۱۹۷۲). Studies on the Ch'u Silk Manuscript. Monographs on Far Eastern History. ج. ۴. Australian National University.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Barnard، Noel (۱۹۷۳). The Ch'u Silk Manuscript. Translation and Commentary. Australian National University Press.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Barnard، Noel (۱۹۸۱). «The nature of the Ch'in "Reform of the Script" as reflected in archaeological documents excavated under conditions of control». در Needham، Joseph (ویراستار). Science in Traditional China: a Comparative Perspective. The Chinese University Press. صص. ۱۸۱–۲۱۴. شابک ۹۷۸-۰-۶۷۴-۷۹۴۳۹-۹.{{cite encyclopedia}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Cook، Constance A.؛ Major، John S.، ویراستاران (۱۹۹۹). Defining Chu: Image and Reality in Ancient China. Hawaii University Press. شابک ۹۷۸-۰-۸۲۴۸-۲۹۰۵-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Jao, Tsung-I (1985). Chu boshu (in Chinese). Zhonghua shuju. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |عنوان به خط= صرف‌نظر شد (کمک)
  • Jao Tsung-I (۱۹۸۷). «The Calligraphic Art of the Chu Silk Manuscript». Orientations. ۱۸ (۹): ۷۹–۸۴.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Lawton، Thomas، ویراستار (۱۹۹۱). New Perspectives on Chu Culture during the Eastern Zhou Period. Princeton University Press.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Li, Ling (1985). Changsha Zidanku Zhanguo Chu boshu yanjiu (in Chinese). Zhonghua shuju. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |عنوان به خط= صرف‌نظر شد (کمک)
  • Li، Ling؛ Cook، Constance A. (۱۹۹۹). «Translation of the Chu Silk Manuscript». در Cook، Constance A.؛ Major، John S. (ویراستاران). Defining Chu: Image and Reality in Ancient China. Hawaii University Press. صص. ۱۷۱–۱۷۶. شابک ۹۷۸-۰-۸۲۴۸-۲۹۰۵-۶.{{cite encyclopedia}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Li, Xueqin (1987). "Zai lun boshu shi'er shen". Hunan Kaogu Jikan 湖南考古季刊 (in Chinese). 4: 110–114. {{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته |عنوان به خط= صرف‌نظر شد (کمک)
  • Loewe، Michael (۱۹۷۸). «Man and Beast: The Hybrid in Early Chinese Art and Literature». Numen. ۲۵ (۲): ۹۷–۱۱۷.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Major، John S. (۱۹۹۹). «Characteristics of Late Chu Religion». در Cook، Constance A.؛ Major، John S. (ویراستاران). Defining Chu: Image and Reality in Ancient China. Hawaii University Press. صص. ۱۲۱–۱۴۴. شابک ۹۷۸-۰-۸۲۴۸-۲۹۰۵-۶.{{cite encyclopedia}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Chu Silk Manuscript». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۰ مه ۲۰۲۶.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «楚帛書». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چینی ، بازبینی‌شده در ۲۰ مه ۲۰۲۶.

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.