ویدا ربانی

ویدا ربانی
ملیتایرانی
پیشه(ها)خبرنگار، روزنامه‌نگار

ویدا ربانی (زاده ۱۳۶۳ برازجان) روزنامه‌نگار و فعال سیاسی ایرانی است.

او در سال ۱۴۰۱ بازداشت و بابت اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور به تحمل ۶ سال حبس و ۱۵ ماه بابت اتهام تبلیغ علیه نظام محکوم شد. او پس از سه سال در سال ۱۴۰۴، با حکم آزادی مشروط، آزاد گردید.

زندگی

ویدا ربانی، در سال ۱۳۶۳ زاده شد. او متولد برازجان است و در خانواده‌ای با دو برادر به دنیا آمد. او تحصیلات خود را در رشته علوم انسانی گذراند و در رشته‌خبرنگاری به دانشگاه راه یافت. وی تحصیلات خود را از سال ۱۳۸۸ در دانشگاه علامه طباطبایی آغاز کرد. او در جریان اعتراضات ۱۳۸۸، به خاطر شرکت در جنبش سبز، از سوی دانشگاه تحت فشار قرار گرفت و از خوابگاه محروم شد. او در همان سال‌ها ازدواج کرد و در تهران زندگی مشترکش را آغاز کرد. این زندگی مشترک چند سال بعد به طلاق انجامید. او در سال ۱۴۰۱ با حمیدرضا امیری ازدواج کرد.[۱]

ربانی فعالیت‌خبرنگاری را در سال ۱۳۹۰ با مجله نسیم بیداری آغاز کرد. او سپس به روزنامه مغرب راه یافت. وی پس از توقیف روزنامه مغرب، به روزنامه شرق راه یافت. سپس در سال ۱۳۹۳ به روزنامه قانون رفت. روزنامه بعدی، روزنامه کسب و کار و سپس هفته‌نامه صدا بود. او همچنین با روزنامه‌های «فرصت امروز»، «فرهنگ آشتی»، «نامه مردم»، «سپید» و «سازندگی» نیز همکاری داشت.[۱]

بازداشت در ۱۳۹۸ - ۱۳۹۹ - ۱۴۰۰

ویدا ربانی در ۲۵ دیماه سال ۱۳۹۸ به خاطر حضور در تجمع اعتراضی به سقوط هواپیمای اوکراینی برای دو هفته بازداشت شد. با وجود آزاد شدن او بعد از چند ساعت، اما بعد از چند ماه در آذر ۱۳۹۹ به خاطر همکاری با «مصطفی تاجزاده» مجدد بازداشت می‌شود. «آنتونی بلانگر» دبیرکل فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران در بیانیه‌‌ای به بازداشت او واکنش نشان داد. خود او نیز در دوران حبس، به اعتصاب غذا دست زد. در نهایت او که با اتهام «جاسوسی» مورد بازجویی قرار می‌گرفت، پس از ۵ روز با قید وثیقه یک میلیارد تومانی آزاد شد. او چند ماه پس از آزادی در شهریور ۱۴۰۰ مجدد به خاطر حضور در اعتراضات مقابل سفارت پاکستان بازداشت شد ولی یک روز بعد آزاد گردید.[۱][۲]

محاکمه

دادگاه او در بین سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۱ برگزار شد و وی به خاطر عناوین اتهامی چون «توهین به مقدسات»، «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «اخلال در نظم عمومی» که از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ به او نسبت داده می‌شد، مورد پیگیری قضایی قرار گرفته بود. در نهایت شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر استان تهران در مرداد ۱۴۰۱ او را به جرایم یاد شده مجرم شناخت و وی را به خاطر «توهین به مقدسات» به پنج سال حبس، به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور»، به چهار سال حبس، به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به هشت ماه و به اتهام «اخلال در نظم عمومی»، به هشت ماه حبس محکوم کرد. همچنین این دادگاه دو سال از حکم قابل‌اجرا در این پرونده را تعلیق کرد. در مجموع ۳ سال از احکام صادره قابل اجرا بود. همچنین دادگاه ویدا ربانی را تا پنج سال از فعالیت حرفه‌ای اعم از فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و فعالیت سیاسی محروم کرد.[۳][۱]

بازداشت در ۱۴۰۱

ویدا ربانی در ۲ آبان ۱۴۰۱ از سوی نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. گفته شده است که وی در جریان انتقال به زندان، مورد ضرب و شتم ماموران قرار گرفته است.[۴] او سرانجام به زندان قرچک و پس از آن به اوین منتقل شد و دوران حبس خود را می‌گذراند.[۱]

بازداشت در ۱۴۰۴

او‌ در ۱۱ بهمن به همراه دو نفر دیگر از امضا کنندگان بیانیه‌ی موسوم به بیانیه‌ی ۱۷ امضایی، عبدالله مومنی و مهدی محمودیان بازداشت شد.[۵]

آزادی

در بهمن ۱۴۰۱، خبرهایی از مشمول بخشنامه «عفو و کاهش مجازات عمومی» شدن ویدا ربانی منتشر شد.[۱][۶] با این وجود وکیل او اعلام کرده بود که درخواست آزادی مشروط او رد شده است.[۱] سرانجام در فروردین ۱۴۰۴ ویدا ربانی به صورت آزادی مشروط، از زندان اوین آزاد شد.[۷][۸]‌ او پیش‌تر در جریان حبسش چند نوبت به مرخصی آمده بود.[۹]

پیامدهای بازداشت

ویدا ربانی یکشنبه سی و یکم اردیبهشت ۱۴۰۲ از زندان اوین به بیمارستان طالقانی اعزام شد.[۱۰] سپس در پی انتشار خبر سابقه بیماری او از سوی خبرگزاری میزان، در نامه‌ای افشاگرانه در چهارم خرداد ۱۴۰۲ گفت که سابقه بیماری اعصاب و روان او «از اسفند ۱۳۹۸ بعد از آن آبان خونین و تهدیدهای اطلاعات سپاه، بعد از سقوط هواپیما و تجمع دانشگاه امیرکبیر و بازداشت وزارت اطلاعات شروع شده‌است.» او در ادامه ضمن انتقاد از زیر پا گذاشته شدن اصل «محرمانگی بین بیمار و پزشک» با انتشار خبر سابقه بیماری او از سوی خبرگزاری میزان افشا کرد که در زندان قرچک با چرخ دستی که «کالسکه شادی» نامیده می‌شود، مسکن و داروهای آرام‌بخش مثل «نقل نبات» توزیع می‌شود.[۱۱][۱۲]

در پی بازداشت او در سال ۱۴۰۱، جمعی از همکاران و خبرنگاران و روزنامه‌نگاران، برای آزادی او بیانیه‌ای تنظیم و خطاب به رئیس قوه قضائیه منتشر کردند.[۱۳][۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7 «ویدا ربانی ، روایت روزنامه نگاری در بندهای زندان اوین – NIAC» (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  2. «ویدا ربانی به بیش از هفت سال حبس محکوم شد». iranwire.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۲.
  3. «سناتور منندز: رژیم ایران ویدا ربانی، روزنامه‌نگار، را به دلیل تعهدش به حقیقت زندانی کرده». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۲.
  4. «ویدا ربانی، خبرنگار به ۶ سال حبس محکوم شد». انصاف نیوز. ۲۰۲۲-۱۲-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۲.
  5. «ویدا ربانی، عبدالله مومنی و مهدی محمودیان بازداشت شدند». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰۲۶-۰۱-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۳۱.
  6. «ویدا ربانی از زندان اوین آزاد شد | دفاع از جریان آزاد اطلاعات». ۲۰۲۵-۱۲-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  7. «ویدا ربانی به صورت مشروط از زندان آزاد شد». فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران. ۱۴۰۴/۱/۲۱ ۱۳:۵۲:۲۰. دریافت‌شده در 2025-12-20. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  8. «ویدا ربانی پس از ۳۲ ماه حبس از زندان اوین آزاد شد». iranwire.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  9. «ویدا ربانی از زندان اوین به مرخصی اعزام شد». خبرگزاری هرانا. ۲۰۲۵-۰۳-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  10. «ویدا ربانی از زندان اوین به بیمارستان طالقانی منتقل شد». خبرگزاری هرانا. ۱۴۰۲-۰۲-۳۱. دریافت‌شده در ۵ خرداد ۱۴۰۲.
  11. «افشاگری ویدا ربانی، روزنامه‌نگار زندانی، دربارهٔ توزیع گسترده داروهای اعصاب و روان در زندان قرچک». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۴ خرداد ۱۴۰۲.
  12. «ویدا ربانی، روزنامه‌نگار زندانی: داروهای اعصاب مثل «نقل و نبات» بین زندانیان توزیع می‌شود». صدای آمریکا. ۴ خرداد ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۵ خرداد ۱۴۰۲.
  13. امروز، روزنامه آرمان (۲۰۲۵-۰۳-۱۴). «درخواست برای آزادی ویدا ربانی». روزنامه آرمان امروز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  14. «نهادهای صنفی روزنامه‌نگاران خواستار آزادی ویدا ربانی شدند – DW – ۱۳۹۹/۹/۱۶». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.