یاسر رحمانیراد
یاسر رحمانیراد | |
|---|---|
| زادهٔ | ۳۰ شهریور ۱۳۶۷ (۳۷ سال)[۱] رومِشکان، لرستان، ایران |
| ملیت | ایرانی |
| پیشه | پزشک |
| شناختهشده برای | خیزش ۱۴۰۱ ایران |
| اتهام(های) جزایی | اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت داخلی تبلیغ علیه نظام |
| مجازاتهای جزایی | حبس |
یاسر رحمانیراد (زادهٔ ۳۰ شهریور ۱۳۶۷،[۱] رومِشکان) پزشک عمومی و کنشگر مدنی ایرانی است که به دلیل ارائه خدمات درمانی به معترضان خیزش ۱۴۰۱ ایران و فعالیتهای مدنی در حمایت از آسیبدیدگان این اعتراضات، چندین بار بازداشت شده است. او به دلیل تعهد به اصول حرفهای پزشکی، مورد توجه فعالان حقوق بشر قرار گرفته است.[۲][۳][۴]
زندگینامه
یاسر رحمانیراد در سال ۱۳۶۷ در خانوادهای مذهبی در رومِشکان، استان لرستان، متولد شد. پدرش معلم و خبرنگار روزنامه کیهان بود. او دوران دبستان را در زادگاهش گذراند و سپس در مدارس شبانهروزی تیزهوشان (سمپاد) تحصیل کرد. در کنکور سراسری سال ۱۳۸۵ با رتبه ۵۶ در رشته پزشکی پذیرفته شد و دانشگاه علوم پزشکی شیراز را به دلیل فضای فرهنگی آن انتخاب کرد.[۱][۵]
در دوران دانشجویی، به دلیل برگزاری جلسات کتابخوانی و شب شعر، با ریاست وقت دانشگاه، محمدهادی ایمانیه، دچار تنش شد. پس از افشاگری درباره تخلفات مدیریتی، با اتهامات سنگین از جمله «عضویت در گروههای الحادی» و «ارتباط نامشروع» مواجه شد و به اخراج و ۱۰ سال محرومیت از کنکور محکوم گردید. این حکم پس از اعترافات اجباری در مصاحبه با خبرگزاری فارس تعلیق شد و با محدودیتهای شدید تحصیلی، تحصیلات خود را به پایان رساند[۱] و بهعنوان پزشک عمومی در خرمآباد به فعالیت مشغول شد.[۶][۷]
فعالیتهای مدنی و حرفهای
پس از فارغالتحصیلی، رحمانیراد در شرکت کشت و صنعت نیشکر هفتتپه به عنوان پزشک مشغول شد. در جریان اعتراضات کارگران، با انتشار پستهایی در حمایت از آنان، تحت فشار نهادهای امنیتی قرار گرفت و در نهایت از کار اخراج شد.[۱] وی در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران، به دلیل ارائه خدمات پزشکی به معترضان مجروح، بهویژه در مهاباد، مورد توجه قرار گرفت. او در آذرماه ۱۴۰۱ به همراه دو پزشک دیگر، یک روانپزشک و همایون افتخاریاننیا (تکنسین اتاق عمل)، برای کمک به آسیبدیدگان اعتراضات به مهاباد سفر کرد.[۸] او در شبکههای اجتماعی دربارهٔ وضعیت آسیبدیدگان چشمی اعتراضات مطالبی منتشر کرد که منجر به فشارهای امنیتی بر او شد.[۹]
این پزشک به دلیل فعالیتهای دانشجویی چندین بار با تعلیق از دانشگاه و تبعید به شهرهای دیگر مواجه شد، بهطوریکه دریافت مدرک پزشکی عمومی او ده سال به طول انجامید.[۵][۸] یاسر رحمانیراد پیشتر نیز در موارد مختلفی همچون سیل ۱۳۹۸ لرستان، خوزستان و زمینلرزه ۱۳۹۷ سرپل ذهاب به صورت داوطلبانه و رایگان برای ارائه خدمات درمانی به میان آسیبدیدگان رفته بود.[۵]
بازداشتها و آزارها
بازداشت نخست (آذر ۱۴۰۱)
در ۱۳ آذر ۱۴۰۱، رحمانیراد به همراه دو پزشک دیگر در مهاباد توسط نیروهای اداره اطلاعات بازداشت شد.[۱۰] او به مدت ۴۶ روز در بازداشتگاه اطلاعات مهاباد نگهداری شد. اتهامات او شامل «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت داخلی» بود، اما توسط شعبه سوم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب مهاباد تبرئه شد.[۶][۱۰] او در دی ۱۴۰۱ با تودیع وثیقه ۶۰۰ میلیون تومانی آزاد شد.[۸] تمامی تجهیزات پزشکی و کمکهای مردمی که رحمانیراد به مهاباد برده بود، به نفع قوه قضاییه ضبط شد.[۸][۱۰]
بازداشت دوم (شهریور ۱۴۰۲)
در ۳۰ شهریور ۱۴۰۲، نیروهای امنیتی با یورش به منزل پدری رحمانیراد در خرمآباد، او را بازداشت کردند.[۱۱] این بازداشت به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به دلیل انتشار مطالب دربارهٔ آسیبدیدگان اعتراضات انجام شد.[۶][۳][۴] او به مدت ۱۹ روز در سلول انفرادی بازداشتگاه اطلاعات سپاه خرمآباد بود.[۲] سپس به زندان خرمآباد منتقل شد.[۷][۴][۳] دستور آزادی موقت او در ۱۰ مهر ۱۴۰۲ توسط شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان لرستان صادر شد، اما تا ۲۰ مهر ۱۴۰۲ از آزادی او ممانعت شد، و در همان تاریخ با تودیع وثیقه آزاد شد.[۶][۷][۴][۳]
آزارهای پس از آزادی
پس از آزادی، مطب رحمانیراد در خرمآباد توسط سازمان نظام پزشکی پلمب شد و او از طبابت محروم گردید.[۱۲][۷] او در دی ۱۴۰۲ به همراه وکیلش، پیام درفشان، به شعبه اول دادگاه عمومی بخش رومشکان احضار شد،[۱۰][۹] و همچنان فشارهای امنیتی بر او به دلیل فعالیتهای مدنیاش ادامه یافت.[۸]
حمایتهای بینالمللی
بازداشت رحمانیراد واکنشهای گستردهای به دنبال داشت.[۲][۳] بیش از ۱۳۰ کنشگر مدنی، وکیل، پزشک و آسیبدیده اعتراضات ۱۴۰۱ در بیانیهای خواستار آزادی فوری و بیقیدوشرط او شدند.[۹][۴] فادیمه تونجر، عضو مجلس ایالتی بادن-وورتمبرگ آلمان، کفالت سیاسی او و دو همکارش را بر عهده گرفت.[۲][۹][۴][۱۳] کنشگران از سازمانهای بینالمللی مانند پزشکان بدون مرز و صلیب سرخ خواستند تا به پرونده او توجه نشان دهند.[۳]
تأثیرات
فعالیتهای رحمانیراد در کمک به آسیبدیدگان خیزش ۱۴۰۱، بهویژه درمان معترضان مجروح، حمایت گسترده کنشگران مدنی و حقوق بشری را به دنبال داشت.[۲][۳][۹][۴] بیانیههای حمایتی و توجه فعالان حقوق بشر نشاندهنده نقش او در جلب توجه به وضعیت آسیبدیدگان اعتراضات است.[۶] او در نوشتهای دربارهٔ آیدا رستمی، پزشک کشتهشده در خیزش ۱۴۰۱، بر اهمیت کمک به آسیبدیدگان تأکید کرد.[۸]
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 4 5 «مصائب یک پزشک؛ روایت یاسر رحمانیراد از تداوم محرومیت شغلی». IranWire. ۲۰۲۳-۰۶-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- 1 2 3 4 5 «۱۳۰ کنشگر مدنی و سیاسی خواستار آزادی یاسر رحمانیراد شدند – DW – ۱۴۰۲/۷/۱۸». دویچه وله. ۲۰۲۳-۱۰-۱۰. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- 1 2 3 4 5 6 7 فردا، رادیو (۲۰۲۳-۱۰-۱۰). «بیش از ۱۲۰ کنشگر مدنی خواستار آزادی فوری دکتر یاسر رحمانی راد شدند». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- 1 2 3 4 5 6 7 «پس از انتشار نامه دهها تن برای آزادی یاسر رحمانیراد، این پزشک به قید وثیقه آزاد شد». ایران اینترنشنال. ۲۰۲۳-۱۰-۱۳. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- 1 2 3 نجدی، یوحنا (۲۰۲۳-۰۲-۱۵). «مشاهدات تکاندهنده پزشکی که به خاطر درمان معترضان بازداشت شد – DW – ۱۴۰۱/۱۱/۲۶». دویچه وله. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۹.
- 1 2 3 4 5 «ممانعت از آزادی یاسر رحمانی راد، پزشک زندانی در خرمآباد». IranWire. ۲۰۲۳-۱۰-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- 1 2 3 4 «یاسر رحمانی راد به زندان خرمآباد منتقل شد». خبرگزاری هرانا. ۲۰۲۳-۱۰-۱۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- 1 2 3 4 5 6 «جزییات بازداشت و شکنجه تیم پزشکی امدادرسان به معترضان». IranWire. ۲۰۲۳-۰۱-۲۶. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- 1 2 3 4 5 «بیانیه بیش از یکصد کنشگر ایرانی در حمایت از دکتر یاسر رحمانی راد، پزشکی که به معترضان کمک میکرد». کمپین حقوق بشر در ایران. ۲۰۲۳-۱۰-۰۹. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- 1 2 3 4 «یاسر رحمانی راد به دادگاه احضار شد». خبرگزاری هرانا. ۲۰۲۳-۱۲-۲۴. بایگانیشده از روی نسخه اصلی در ۲۰۲۳-۱۲-۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۹.
- ↑ «تداوم بازداشت و بلاتکلیفی یاسر رحمانی راد در بازداشتگاه اطلاعات سپاه خرمآباد». خبرگزاری هرانا. ۲۰۲۳-۱۰-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- ↑ «پشت صحنه گزارش؛ ایران، ۳۶۵ روز با خامنهای زیر ضرب زن، زندگی، آزادی». IranWire. ۲۰۲۳-۰۹-۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۸.
- ↑ «نماینده پارلمان آلمان کفالت سه کادر پزشکی زندانی را پذیرفت – DW – ۱۴۰۱/۱۰/۹». دویچه وله. ۲۰۲۲-۱۲-۳۰. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۹.
