عرشیا تک‌دستان

عرشیا تک‌دستان
زادهٔ
نوشهر مازندران(۱۸ساله)
ملیت ایران
شناخته‌شده
برای
خیزش ۱۴۰۱ ایران
اتهام‌های جزاییمحاربه

عرشیا تک‌دستان جوان هجده ساله و زندانی سیاسی محکوم به اعدام در ایران بود که حکم اعدام او نقض شد. وی در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در نوشهر، استان مازندران دستگیر شد.

زندگی

عرشیا تک‌دستان، اهل نوشهر است. او در ۲۳خرداد۱۳۸۳ زاده شد. او در کنکور سراسری در رشته مهندسی الکترونیک پذیرفته شده بود.[۱]‌ او تنها فرزند خانواده بود.[۲]

بازداشت در ۱۴۰۱

وی در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در نوشهر، استان مازندران دستگیر شد.[۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳] برخی نیز بازداشت او را در ۲ مهر گزارش کرده اند.[۱]

در ۱۲ دی ۱۴۰۱ (۲ ژانویه ۲۰۲۳) یکی از نزدیکان عرشیا تک‌دستان، در نوشهر، استان مازندران در گفت‌وگو با ایندیپندنت فارسی خبر داد شعبه اول دادگاه انقلاب ساری، عرشیا را به اتهام شرکت در خیزش سراسری علیه نظام جمهوری اسلامی و مشارکت در آتش زدن خودروی پلیس، با اتهام افساد فی‌الارض، به اعدام محکوم کرده‌است. بر اساس تصویری که از حکم قاضی دادگاه جمهوری اسلامی برای ایندیپندنت فارسی ارسال شده‌است، اتهام‌های عرشیا تک‌دستان در این پرونده، «افساد فی‌الارض از طریق ارتکاب جرم به صورت گسترده علیه امنیت داخلی کشور»، «تخریب، ایجاد حریق و خرابکاری در اموال عمومی»، «اغوا و تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر»، «اجتماع و تبانی بر ضد امنیت کشور»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «توهین به مقام معظم رهبری» ذکر شده‌است. در بخشی از حکم شعبه اول دادگاه انقلاب ساری آمده‌است که حکم اعدام برای تک‌دستان، بر اساس گزارش اداره اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرماندهی نیروی انتظامی نوشهر صادر شده و در ادامه ذکر شده‌است که «اقدامات انجام‌شده موجب حضور جمعیت حدود سه هزار نفری در میدان آزادی آن شهرستان گردیده و علاوه بر خسارات مادی، موجب تهییج و تحریک دشمنان نظام گردید». در این حکم همچنین ادعا می‌شود عرشیا تک‌دستان اعتراف کرده‌است: «روز اول اغتشاشات در میدان آزادی حاضر بودم.»[۱۴][۱۵][۱۶]

حکم اعدام و آزادی

عرشیا تکدستان توسط شعبه اول دادگاه انقلاب ساری به اتهام افساد فی‌الارض و محاربه به اعدام محکوم شده است.[۱] وکیل او حکم اعدام او را دوبار حکم اعدام اعلام کرده است.[۱۷] حکم‌ اعدام او از سوی دیوان عالی کشور نقض شد[۲] و در دادگاه تجدید نظر اما او از افساد فی الارض تبرئه شد و حکم اعدام او نقض گردید. در پی همین حکم، او توانست با قرار وثیقه ۳ میلیارد تومانی از زندان آزاد شود.[۱۸]

واکنش ها به بازداشت

  • عفو بین‌الملل اعلام کرد جمهوری اسلامی باید فوراً «محکومیت ناعادلانه» و حکم اعدام عرشیا تکدستان را که زیر «شکنجه‌های هولناک، از جمله، شلاق، شوک الکتریکی، وارونه‌آویزان‌شدن و تهدید به مرگ با اسلحه، قرار گرفته» لغو کند. وی در دوره شکنجه، دچار شکستگی انگشت و نیز مشکل حافظه شده‌است.[۱۹][۲۰][۱۷]
  • به گفته یکی از نزدیکان عرشیا، اعترافاتی که در دورانِ بازجویی از وی گرفته شده، تحت آزار و اذیت و فشارِ اعمال شده بر وی صورت گرفته‌است.[۲۱][۱]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 4 «عرشیا تکدستان معترض ۱۸ ساله محکوم به اعدام - مانيتورینگ حقوق بشر ايران». ۲۰۲۳-۰۱-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۲۱.
  2. 1 2 «عرشیا تکدستان و عاتکه رجبی از زندان آزاد شدند». iranwire.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۲۱.
  3. «صدور حکم اعدام برای دو نوجوان ۱۸ ساله و همچنین تأیید حکم اعدام محمدمهدی کرمی و محمد حسینی». ایران اینترنشنال. ژانویه ۴, ۲۰۲۳.
  4. «جزئیات پرونده لیدر اغتشاشات نوشهر/ چرا عرشیا تکدستان به اعدام محکوم شد؟ - اخبار مازندران - اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
  5. «جزئیات پرونده لیدر اغتشاشات نوشهر | عرشیا تکدستان به اعدام محکوم شد؟». همشهری آنلاین. ۲۰۲۳-۰۱-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
  6. «خبرگزاری قوه قضاییه صدور حکم اعدام برای عرشیا تکدستان در نوشهر را تأیید کرد». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۲ ژانویه ۲۰۲۳.
  7. «عفو بین‌الملل فراخوانی را جهت اقدام فوری برای سه معترض محکوم به اعدام منتشر کرد». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۸.
  8. "Another Young Iranian Protester Sentenced To Death". ایران اینترنشنال (به انگلیسی). 4 ژانویه 2023. Retrieved 4 January 2023.
  9. "Two Iranian Teens Reportedly Sentenced To Death Over Protests". رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی (به انگلیسی). 4 ژانویه 2023. Retrieved 4 January 2023.
  10. «بازی روانی و تبلیغاتی جمهوری اسلامی با صدور و لغو احکام «اعدام» علیه شهروندان معترض». کیهان لندن. ۴ ژانویه ۲۰۲۳.
  11. «دادگاه انقلاب ساری عرشیا تک‌دستان، معترض ۱۸ ساله را به اعدام محکوم کرد». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۴.
  12. «عرشیا تک‌دستان، معترض ۱۸ ساله هم به اعدام محکوم شد». رادیو زمانه. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۴.
  13. «عرشیا تک‌دستان، معترض ۱۸ ساله به اعدام محکوم شد». ایران وایر. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۴.
  14. امیرحسین میراسماعیلی (۳ ژانویه ۲۰۲۳). «اختصاصی ایندیپندنت فارسی؛ عرشیا تکدستان، ۱۸ ساله، به اعدام محکوم شد». ایندیپندنت فارسی.
  15. «اعتراضات در ایران: دادگاه انقلاب مازندران عرشیا تکدستان، معترض ۱۸ ساله اهل نوشهر را به اعدام محکوم کرد - BBC Persian». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
  16. «خبرگزاری قوه قضاییه صدور حکم اعدام برای عرشیا تکدستان در نوشهر را تأیید کرد». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
  17. 1 2 «حکم ۲ بار اعدام عرشیا تکدستان نقض شد». iranwire.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۲۱.
  18. ایران، حقوق بشر در (۲۰۲۳-۰۵-۱۴). «عرشیا تکدستان با تودیع قرار وثیقه آزاد شد - حقوق بشر در ایران». humanrightsinir.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۲۱.
  19. «گزارش عفو بین‌الملل از شکنجه سه محکوم به اعدام در نوشهر؛ به یکی از آنها «تجاوز» شده‌است». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۶.
  20. «وکیل پرونده: حکم دوبار اعدام عرشیا تکدستان، دانشجوی معترض، نقض شد». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۱۳.
  21. «محکومیت عرشیا تکدستان، معترض ۱۸ ساله در نوشهر، به اعدام». رادیو فردا. ۱۵/دی/۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)