پاتریارک آدریان

پاتریارک آدریان
پاتریارک مسکو و تمام روسیه
یک پرتره از پاتریارک آدریان در سده هجدهم میلادی
نام بومی	Адриан
کلیسا	کلیسای ارتدکس روسی
سریر	مسکو
منصوب‌شده در	۳ سپتامبر [سبک قدیمی: ۲۴ اوت] ۱۶۹۰
پایان دوره	۲۶ اکتبر [سبک قدیمی: ۱۵ اکتبر] ۱۷۰۰
پیشین	پاتریارک یواکیم
جانشین	آخرین پاتریارک مسکو
اطلاعات فردی
نام هنگام تولد	آندری
زادهٔ	۱۲ اکتبر [سبک قدیمی: ۲ اکتبر] ۱۶۲۷ مسکو، روسیه تزاری
درگذشت	۲۷ اکتبر [سبک قدیمی: ۱۶ اکتبر] ۱۷۰۰ (۷۰ سال) صومعه پرروینسکی (در نزدیکی مسکو)، روسیه تزاری
خاکسپاری	کلیسای جامع رستاخیز (مسکو)
ملیت	روسی
مذهب	ارتدکس

آدریان (به روسی: Адриан) (۱۲ اکتبر ۱۶۲۷ – ۲۷ اکتبر ۱۷۰۰) نویسنده مذهبی و روحانی روسی در اواخر سده هفدهم میلادی بود. او همچنین از سال ۱۶۹۰ تا زمان مرگش در سال ۱۷۰۰، دوازدهمین و آخرین پاتریارک مسکو و تمام روسیه بود که در زمان یازدهمین تزار روسیه پتر کبیر خدمت کرد. دوره زمام‌داری پاتریارک آدریان بیشتر با تنش‌هایش با «تزارِ غرب‌دوست» شناخته می‌شود. پس از مرگ او، پتر کبیر از تعیین پاتریارک جدید سر باز زد و نهاد پاتریارک‌سالاری در روسیه تا دو سده برچیده شد.

آدریان در ۱۲ اکتبر [سبک قدیمی: ۲ اکتبر] ۱۶۲۷ (طبق منابع دیگر در سال ۱۶۳۷ یا ۱۶۳۹) با نام اصلی آندری (به روسی: Андре́й) در مسکو به دنیا آمد. اطلاعات زیادی از اوایل زندگی او وجود ندارد. نخستین اشاره‌ها به آدریان متعلق به دهه ۷۰ سده است؛ زمانی که او از سال ۱۶۷۸ تا ۱۶۸۶ اسقف اعظم صومعه چودوف در کرملین بود. او صومعه را طبق نقشه‌ها و با بودجه تزار فیودور سوم بازسازی کرد؛ اما دسترسی به آن را به چهار روز در هفته محدود کرد. آدریان توانست توجه پاتریارک یواکیم را به خود جلب کند و از بهار ۱۶۸۶ به مقام میتروپولیت شهرهای کازان و سویاژسک منصوب شد. در زمان حضورش در کازان، او به کلیسای جامع بشارت (کرملین کازان) کمک‌های مالی زیادی نمود. پس از مرگ یواکیم در سال ۱۶۹۰، آدریان (با توجه به نظر ناتالیا ناریشکینا، مادر تزار پتر) جانشین او و پاتریارک مسکو و تمام روس شد که عالی‌ترین مقام مذهبی در روسیه تزاری بود. پاتریارک آدریان کتابی در مورد نشان دادن علامت صلیب با سه انگشت (از مهم‌ترین اصول مذهبی بعد از راسکول) و همچنین مراسم مذهبی برای سه تن از قدیسان محترم در روسیه نوشت. آدریان در یکی از نامه‌های عمومی خود، خواستار صلح اجتماعی در میان تمام اقشار مردم شد و قول داد که جان خود را برای پیروانش فدا کند. او اذعان می‌کرد: «من وظیفه دارم آزادانه در برابر تزارها صحبت کنم و شرمنده نباشم!» در سال ۱۶۹۳، آدریان ممنوعیت ازدواج بدون رضایت عروس و داماد را تأیید کرد. پیش از فرمان پتر کبیر مبنی بر اجبار تراشیدن ریش مردان، پاتریارک آدریان اعلامیه‌ای علیه تراشیدن ریش منتشر کرد و چنین توضیح داد که برای سومین‌بار در سده هفدهم، این مد نوظهور که از اروپا به روسیه آمده، تمایز خدادادی میان مرد و زن را نقض می‌کند. در طول لشکرکشی‌های آزوف (۱۶۹۶–۱۶۹۵) و سفارت بزرگ پتر کبیر (۱۶۹۸–۱۶۹۷) مکاتبات بین تزار و آدریان در کلیساها خوانده می‌شد و پاتریارک به ساخت ناوگان تازه‌تأسیس روسیه کمک مالی کرد. رسیدگی او به روحانیون و ناظران امور دینی در سال ۱۶۹۷، مدیریت مذهبی کشور را بهبود بخشید و نقش کلیساها را افزایش داد. زمانی که تزار پتر پس از بازگشت از سفارتش در سال ۱۶۹۸، مشغول انتقام گرفتن از استرلتسی‌های شورشی بود که در قیام‌شان شکست خورده بودند، پاتریارک آدریان تلاش کرد تا با موعظه و پادرمیانی اعدام‌ها را متوقف کند؛ ولی در پاسخ، پتر شورشی‌های بیشتری را سلاخی کرد. در همان سال، آدریان از انتصاب تزاریتسا اودوکیا لوپوخینا به عنوان راهبه خودداری ورزید که رابطه‌اش با تزار را تیره‌تر کرد. آدریان نتوانست در برابر غارت کلیسا و سلب امتیازات آن توسط تزار پتر مقاومت کند؛ اما در پاسخ به اقدامات دولت، مجموعه‌ای از اسناد مربوط به حقوق کلیسا را به ​​​​تصویب رساند. در زمان او بود که تزار گاه‌شماری جدید را در سال ۱۷۰۰ معرفی و اجرا نمود. پاتریارک آدریان که به مدت ۱۰ سال پاتریارک مسکو بود، در ۲۶ اکتبر [سبک قدیمی: ۱۵ اکتبر] ۱۷۰۰ درگذشت و در کلیسای جامع رستاخیز (مسکو) به خاک سپرده شد.

• Богданов, А. П. (2005). "АДРИА́Н". Большая российская энциклопедия [دانشنامهٔ بزرگ روسی] (به روسی). Vol. 1. Москва: Больша́я росси́йская энциклопе́дия издательство. p. 243.