پاکستان و حمایت دولتی از تروریسم
| تروریسم |
|---|
|

پاکستان و تروریسم دولتی به دخالت پاکستان در تروریسم از طریق حمایت از سازمانهای تروریستی مختلف اشاره دارد. پاکستان بارها توسط کشورهای مختلف، از جمله همسایگانش افغانستان،[۱] ایران،[۲] و هند،[۳] و همچنین توسط ایالات متحده،[۴][۵] بریتانیا، آلمان،[۶][۷] و فرانسه،[۸][۹] به دست داشتن در انواع فعالیتهای تروریستی در منطقه محلی خود در جنوب آسیا و فراتر از آن متهم شده است.[۱۰] مناطق قبیلهای شمال غربی پاکستان در امتداد مرز افغانستان و پاکستان توسط رسانههای غربی و وزیر دفاع ایالات متحده بهعنوان پناهگاه امن و مؤثری برای تروریستها توصیف شدهاند،[۱۱][۱۲][۱۳] در حالی که هند، پاکستان را به تداوم شورش در جامو و کشمیر با ارائه حمایت مالی و تسلیحاتی به گروههای شبهنظامی،[۱۴][۱۵] و همچنین با اعزام تروریستهای آموزشدیده دولتی از طریق خط کنترل و مرز بالفعل هند و پاکستان برای انجام حملات به ترتیب در کشمیر تحت کنترل هند و خود هند متهم کرده است.[۱۶][۱۷][۱۸][۱۹][۲۰] بر اساس تحلیلی که توسط مرکز سیاست خاورمیانه سابان در موسسه بروکینگز در سال ۲۰۰۸ منتشر شد، پاکستان، به استثنای احتمالی ایران، شاید فعالترین حامی گروههای تروریستی در جهان باشد و به این گروههایی که تهدیدی مستقیم برای ایالات متحده هستند، کمک میکند. مشارکت فعال پاکستان باعث مرگ هزاران نفر در منطقه شده است؛ در تمام این سالها، پاکستان علیرغم هشدارهای شدید جامعه بینالمللی، از چندین گروه تروریستی حمایت کرده است.[۲۱] دانیل بایمن، استاد و تحلیلگر ارشد تروریسم و امنیت در مرکز سیاست خاورمیانه، همچنین نوشت که پاکستان احتمالاً فعالترین حامی تروریسم در سال ۲۰۰۸ بوده است.[۲۲] در سال ۲۰۱۸، نواز شریف، نخستوزیر سابق پاکستان، اظهار داشت که دولت پاکستان در حملات بمبئی در سال ۲۰۰۸ که توسط لشکر طیبه، یک گروه تروریستی اسلامگرای مستقر در پاکستان، انجام شد، نقش داشته است.[۲۳] در ژوئیه ۲۰۱۹، عمران خان، نخستوزیر پاکستان، در یک سفر رسمی به ایالات متحده، حضور حدود ۳۰٬۰۰۰ تا ۴۰٬۰۰۰ تروریست مسلح فعال در خاک پاکستان را تأیید کرد. او همچنین اظهار داشت که دولتهای قبلی، بهویژه از ایالات متحده، در طول ۱۵ سال گذشته و در طول جنگ علیه تروریسم، این حقیقت را پنهان میکردند.[۲۴]
فهرست کشورهای حامی تروریسم ایالات متحده، پاکستان را بهعنوان یک پناهگاه امن تروریستی توصیف میکند که در آن تروریستهای فردی و گروههای تروریستی به دلیل حکومت ناکافی—حمایتی، اراده سیاسی یا هر دو، قادر به سازماندهی، برنامهریزی، جمعآوری کمکهای مالی، برقراری ارتباط، جذب نیرو، آموزش، عبور و مرور و فعالیت در امنیت نسبی هستند.[۲۵][۲۶] اسامه بن لادن، رهبر القاعده و مغز متفکر حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به ایالات متحده، توسط نیروهای ویژه نیروی دریایی ایالات متحده در جریان عملیات نیزه نپتون در محل سکونت خود در نزدیکی آکادمی نظامی پاکستان در ایبت آباد، خیبر پختونخوا، پاکستان کشته شد.[۲۷][۲۸][۲۹]
یک حمله تروریستی که جبهه مقاومت (که بعداً این ادعا را پس گرفت) مسئولیت آن را بر عهده گرفت، در ۲۲ آوریل ۲۰۲۵ حداقل ۲۶ غیرنظامی را در پاهالگام، جامو و کشمیر کشت. هند پاکستان را به دست داشتن در این ماجرا متهم کرد، در حالی که پاکستان هرگونه حمایتی از این کشور را تکذیب کرد.[۳۰]
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، بنا به گزارشها اذعان کرده است که این کشور بیش از سه دهه از گروههای تروریستی حمایت کرده است و آن را اشتباهی مرتبط با تصمیمات سیاست خارجی به رهبری ایالات متحده خوانده است.[۳۱]
پیشینه
تا زمانی که پاکستان به متحد کلیدی در جنگ علیه تروریسم تبدیل شد، وزیر امور خارجه ایالات متحده در سال ۱۹۹۳ پاکستان را در فهرست کشورهایی قرار داد که مکرراً از اقدامات تروریسم بینالمللی حمایت میکنند.[۴] در واقع، بسیاری معتقدند که پاکستان در مبارزه با تروریسم، از یک سو، برای کمک به مهار فعالیتهای تروریستی تلاش کرده و از سوی دیگر، از آن حمایت کرده است.[۳۲][۳۳] احمد رشید، روزنامهنگار پاکستانی و تد گالن کارپنتر، نویسنده، سازمان اطلاعات پاکستان (آیاسآی) را به کمک به طالبان متهم کردهاند.[۳۴][۳۵]
ادعاهای مربوط به تروریسم دولتی
گوردون توماس، نویسنده، اظهار میکند که پاکستان ضمن کمک به دستگیری اعضای القاعده، همچنان از گروههای تروریستی در قلمرو اتحادیه هند، جامو و کشمیر، حمایت مالی، آموزشی و تسلیحاتی میکرد و آنها را در جنگ فرسایشی علیه هند تأمین مالی، آموزشی و مسلح میکرد. استفن شوارتز، روزنامهنگار، خاطرنشان میکند که چندین گروه تروریستی و جنایتکار توسط افسران ارشد ارتش پاکستان، سازمان اطلاعات داخلی این کشور و سایر نهادهای مسلح دولتی حمایت میشوند.[۳۶] به گفته تد گالن کارپنتر، پژوهشگر ارشد مطالعات دفاعی و سیاست خارجی در مؤسسه کاتو، بدون حمایت فعال دولت اسلامآباد، جای تردید است که آیا طالبان هرگز میتوانستند در افغانستان به قدرت برسند یا خیر. مقامات پاکستانی در اواسط دهه ۱۹۹۰، زمانی که طالبان صرفاً یکی از چندین جناح رقیب در جنگ داخلی افغانستان بود، به تأمین مالی این شبهنظامیان و تجهیز آنها به تجهیزات نظامی کمک کردند. تنها زمانی که ایالات متحده پس از حملات ۱۱ سپتامبر فشار دیپلماتیک زیادی اعمال کرد، اسلامآباد شروع به قطع روابط سیاسی و مالی خود با طالبان کرد. حتی اکنون نیز مشخص نیست که اعضای کلیدی سرویس اطلاعاتی پاکستان از مشتریان طالبان خود دست کشیده باشند.
افغانستان تنها جایی نیست که رهبران پاکستان با تروریستهای وابسته به خود لاس زدهاند. پاکستان همچنین به نیروهای شورشی و جهادی در کشمیر کمک کرده و مرتکب اقدامات تروریستی علیه غیرنظامیان شده است. تعداد نامتناسبی از مدارس افراطی که توسط سعودیها تأمین مالی میشوند، در پاکستان فعالیت میکنند.[۳۷] حسین حقانی، سفیر سابق پاکستان در آمریکا، گفته است که پاکستان از تروریسم حمایت میکند.[۳۸]
نویسنده، دانیل بایمن، میگوید: «پاکستان احتمالاً فعالترین حامی تروریسم در حال حاضر است.»[۲۲] او در مقالهای که توسط روزنامه استرالیایی «The Australian» منتشر شد، نوشت: «پس از قتلعامهای تروریستی در بمبئی، پاکستان اکنون ممکن است بزرگترین حامی تروریسم دولتی، حتی فراتر از ایران، باشد، اما هرگز توسط وزارت امور خارجه ایالات متحده بهعنوان حامی تروریسم دولتی فهرست نشده است.»[۳۹]
پرویز مشرف، رئیسجمهور سابق پاکستان، اذعان کرد که نیروهای او گروههای شبهنظامی را برای مبارزه با هند در کشمیر تحت کنترل هند آموزش دادهاند.[۴۰] او اعتراف کرد که دولت به این دلیل چشمپوشی کرد که میخواست هند را مجبور به ورود به مذاکرات کند و همچنین این موضوع را در سطح بینالمللی مطرح کند.[۴۰] او همچنین گفت که جاسوسان پاکستانی در اداره اطلاعات بین سرویسها پس از سال ۲۰۰۱ طالبان را پرورش دادند، زیرا دولت کرزی تحت سلطه غیرپشتونها، که بزرگترین گروه قومی این کشور هستند، و مقاماتی بود که تصور میشد طرفدار هند هستند.[۴۱]
پاکستان بارها به دلیل حمایت مالی از فعالیتهای تروریستی در فهرست سیاه افایتیاف قرار گرفته و آخرین بار تا سال ۲۰۲۲ از آن حذف شده است.[۴۲]
اطلاعات بین سرویسها و تروریسم
آیاسآی، اغلب به ایفای نقش در حملات تروریستی بزرگ در سراسر هند، از جمله تروریسم در کشمیر، متهم شده است،[۴۳][۴۴] بمبگذاریهای قطار بمبئی در ژوئیه ۲۰۰۶،[۴۵] حمله به پارلمان هند در سال ۲۰۰۱،[۴۶] بمبگذاریهای واراناسی در سال ۲۰۰۶،[۴۷] بمبگذاریهای حیدرآباد در اوت ۲۰۰۷،[۴۸][۴۹] و حملات بمبئی در سال ۲۰۰۸[۵۰][۵۱]
آیاسآی همچنین متهم به حمایت از نیروهای طالبان است[۵۲] و جذب و آموزش مجاهدین[۵۲][۵۳] برای جنگیدن در افغانستان[۵۴][۵۵] و کشمیر.[۵۵] بر اساس رهگیری ارتباطات، سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده به این نتیجه رسیدند که سازمان اطلاعات پاکستان (آیاِسآی) پشت حمله به سفارت هند در کابل در ۷ ژوئیه ۲۰۰۸ بوده است، اتهامی که دولتهای هند و افغانستان قبلاً مطرح کرده بودند[۵۶]
اعتقاد بر این است که سازمان اطلاعات پاکستان به این سازمانها در ریشهکن کردن دشمنان فرضی یا کسانی که با آرمان آنها مخالف هستند، از جمله هند، روسیه، چین، اسرائیل، ایالات متحده، بریتانیا و سایر اعضای ناتو، کمک میکند.[۵۷][۵۸] تصاویر ماهوارهای از افبیآی[۵۹] وجود چندین اردوگاه تروریستی در پاکستان را نشان میدهد، و حداقل یک شبهنظامی اذعان کرده است که در این کشور به عنوان بخشی از مناقشه کشمیر آموزش دیده است، و ادعا میشود که پاکستان از شبهنظامیان جداییطلب حمایت میکند.[۶۰] بسیاری از منابع بیطرف معتقدند که مقامات ارتش پاکستان و سازمان اطلاعات داخلی این کشور با تروریستهای اسلامی همدردی و به آنها کمک میکنند و میگویند که آیاسآی حمایت مخفیانه اما مستندی از گروههای تروریستی فعال در کشمیر، از جمله جیش محمد، وابسته به القاعده، ارائه داده است.[۶۱]
حامد کرزای، رئیسجمهور افغانستان، مرتباً اتهاماتی را مبنی بر اینکه شبهنظامیان فعال در اردوگاههای آموزشی در پاکستان از آن به عنوان سکوی پرتابی برای حمله به اهدافی در افغانستان استفاده کردهاند، تکرار کرده است. او همچنین از متحدان نظامی غربی خواسته است تا مخفیگاههای افراطگرایان را در کشور همسایه، پاکستان، هدف قرار دهند.[۶۲] در واکنش به مخفی شدن شبهنظامیان افغانستانی در مناطق کوهستانی قبیلهای پاکستان، ایالات متحده و پاکستان توافق کردند که به هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی اجازه حملات در پاکستان را بدهند.[۶۳]
چندین زندانی در بازداشتگاه گوانتانامو به بازجویان آمریکایی گفتهاند که از سوی آیاسآی برای حملات در منطقه مورد مناقشه کشمیر کمک شدهاند.[۶۴][۶۵][۶۶][۶۷]
ادعای حمایت ارتش پاکستان از تروریستها
پرویز مشرف، رئیسجمهور سابق پاکستان، اعتراف کرده است که پاکستان در دهه ۱۹۹۰ از گروههای تروریستی مانند لشکر طیبه حمایت و آنها را آموزش داده است تا در کشمیر دست به اقدامات شبهنظامی بزنند.[۶۸] از سال ۱۹۷۹، پاکستان طرفدار ستیزهجویی مذهبی بود.[۶۹] پرویز مشرف میگوید: «مبارزان آزادیخواه کشمیری از جمله حافظ سعید و ذکیالرحمن لخوی در آن زمان قهرمانان ما بودند. ما طالبان را آموزش دادیم و آنها را برای جنگ علیه اتحاد جماهیر شوروی فرستادیم. طالبان، حقانی، اسامه بن لادن و ایمن الظواهری در آن زمان (در طول جنگ شوروی و افغانستان) قهرمانان ما بودند. بعداً آنها به «شرور» تبدیل شدند.»[۶۹][۷۰]
به گفته پرویز هودبهائی، «بن لادن» «غاز طلایی» بود که ارتش آن را زیر نظر داشت، اما اکنون با کمال تاسف، از زیر پایش ربوده شده است. تا آن زمان، تفکر این بود که غاز را در زمان مناسب با قیمت مناسب، چه به صورت دلار و چه به صورت امتیازات سیاسی، معامله کنند.»[۷۱]
همچنین ادعا شده است که پاکستان مسئول تخلیه حدود ۵۰۰۰ نفر از رهبران ارشد طالبان و القاعده است که در حمله سال ۲۰۰۱ به افغانستان توسط نیروهای ناتو محاصره شده بودند. این رویداد که به عنوان پل هوایی کندوز شناخته میشود و بهطور عامیانه «پل هوایی شر» نیز نامیده میشود، شامل چندین هواپیمای ترابری نیروی هوایی پاکستان بود که طی چند روز چندین سورتی پرواز انجام دادند. با این حال، اعتبار این ادعاها توسط پنتاگون مورد تردید قرار گرفته است. هم ایالات متحده و هم پاکستان وقوع چنین پل هوایی را رد کردهاند. ژنرال ریچارد مایرز، رئیس ستاد، ادعا کرد که فرودگاه کندوز توسط حملات ایالات متحده «غیرفعال» شده است. اگرچه بخشی از فرودگاه قابل استفاده بود، اما باند فرودگاه به اندازه کافی طولانی نبود که هواپیماهای ترابری بتوانند از آن بلند شوند یا فرود بیایند. دونالد رامسفلد، وزیر دفاع ایالات متحده، ادعا کرد که هیچ گزارشی مبنی بر تأیید یا تصدیق این ادعاهای مربوط به ورود یا خروج هواپیما از شهر دریافت نکرده است. او همچنین گفت که به این ادعاها شک دارد.[۷۲] بر اساس مقالهای که در سال ۲۰۰۱ با عنوان «مروری بر تروریسم دولتی» توسط دفتر هماهنگکننده مبارزه با تروریسم ایالات متحده منتشر شد، «در جنوب آسیا، ایالات متحده بهطور فزایندهای نگران گزارشهای مربوط به حمایت پاکستان از گروهها و عناصر تروریستی فعال در کشمیر و همچنین حمایت پاکستان، به ویژه حمایت نظامی، از طالبان بوده است که همچنان به گروههای تروریستی از جمله القاعده، جهاد اسلامی مصر، جماعت اسلامی و جنبش اسلامی ازبکستان پناه میدهد.»[۷۳] در سال ۲۰۱۱، بنا به گزارشها، نیروهای آمریکایی تدارکات نظامی پاکستان را از شورشیان طالبان در افغانستان بازیابی کردند.[۷۴]
لشکر طیبه در دهه ۱۹۹۰ عملیات خود را در کشمیر تحت کنترل هند آغاز کرد. این گروه بهطور فعال در میان شبهنظامیان در آن سوی خط کنترل از پاکستان نفوذ کرد تا با کمک سازمان اطلاعات داخلی پاکستان و ارتش پاکستان، فعالیتهای خرابکارانه انجام دهد.[۷۵] ارتش پاکستان و سازمان اطلاعات داخلی این کشور (آیاسآی) مدتهاست که لشکر طیبه را قابل اعتمادترین نیروی نیابتی این کشور علیه هند میدانند و این گروه هنوز هم در این زمینه سودمند است و همچنین پتانسیل اعمال نفوذ در میز مذاکره را دارد.[۷۶]
رهبران القاعده در پاکستان کشته یا دستگیر شدند
منتقدان، ارتش و تشکیلات امنیتی پاکستان را به محافظت از اسامه بن لادن متهم کرده بودند، تا اینکه او توسط نیروهای آمریکایی پیدا و کشته شد.[۷۷] انتظار میرفت این موضوع روابط آمریکا با پاکستان را بدتر کند.[۷۸][۷۹] بن لادن در محل اقامت بیش از پنج سال خود در ایبتآباد پاکستان کشته شد.[۸۰] محوطه گرانقیمتی بود،[۸۱] کمتر از ۱۰۰ کیلومتر با ماشین از اسلامآباد، پایتخت، فاصله دارد و احتمالاً بهطور خاص برای بن لادن ساخته شده است.[۸۲] محوطه ۱٫۳ کیلومتر (۳⁄۴ مایل) جنوب غربی آکادمی نظامی پاکستان، یک آکادمی نظامی برجسته که با سندهرست در بریتانیا و وست پوینت در ایالات متحده مقایسه شده است.[۸۳] زرداری، رئیسجمهور پاکستان، این احتمال را که نیروهای امنیتی کشورش به اسامه بن لادن پناه داده باشند، رد کرد.[۸۴][۸۵]
استیو کول اظهار میکند که تا سال ۲۰۱۹ هیچ مدرک مستقیمی مبنی بر اطلاع پاکستان از حضور بن لادن در ایبتآباد وجود ندارد. اسناد به دست آمده از مجتمع ایبتآباد عموماً نشان میدهد که بن لادن از تماس با اطلاعات و پلیس پاکستان، به ویژه با توجه به نقش پاکستان در دستگیری خالد شیخ محمد، محتاط بوده است. به گفته کول: «سیا و دیگر مقامات دولت اوباما گفتهاند که هیچ مدرکی - نه شنود، نه سند منتشر نشدهای از ایبتآباد - مبنی بر اینکه کیانی یا پاشا یا هر افسر دیگر آیاسآی از محل اختفای بن لادن اطلاع داشتهاند، در اختیار ندارند. با توجه به خصومت رایج نسبت به پاکستان در بوروکراسی امنیت ملی آمریکا تا سال ۲۰۱۱، اگر ایالات متحده چنین مدرک محکمی در اختیار داشت، تقریباً مطمئناً آن را فاش میکرد.»[۸۶] در واکنش به افشای محل اختفای بن لادن توسط آمریکا، پاکستان اقدام به از بین بردن شبکه خبرچینی کرد که آمریکاییها را به آنجا هدایت میکرد.[۸۷]
علاوه بر اسامه بن لادن و خالد شیخ محمد، رمزی بن الشیبه، ابوزبیده، ابو لیث اللیبی و شیخ سعید مصری همگی در داخل پاکستان دستگیر یا کشته شدهاند.[۸۸]
در ژوئن ۲۰۲۰، عمران خان، نخستوزیر وقت پاکستان، در پارلمان اسامه بن لادن را «شهید» نامید.[۸۹]
ارتباط با گروههای تروریستی
ادعا میشود که پاکستان پناهگاه امنی برای گروههای تروریستی از جمله موارد زیر است یا بوده است:
- القاعده[۹۰] (۲۰۰۴ تا ۲۰۱۴)
- لشکر طیبه[۹۱]
- جیش محمد[۹۱]
- سپاه صحابه[۹۲] (۲۰۰۳ تا ۲۰۱۸)[۹۳]
- جیش العدل[۹۴] (تا ۲۰۲۴)[۹۵][۹۶][۹۷]
- مجاهدین بدر[۹۸]
- حرکت المجاهدین[۹۲]
- داعش–ولایات خراسان[۹۹] (تا ۲۰۱۶)[۱۰۰][۱۰۱]
با این حال، پاکستان ارائه پناهگاه امن به هر گروه تروریستی را تکذیب کرده است.[۱۰۲] در سال ۲۰۰۸، ایالات متحده اعلام کرد که حمله بعدی به ایالات متحده میتواند از پاکستان آغاز شود.[۱۰۳]مواردی از میزبانی پاکستان از اردوگاههای تروریستی مانند موارد زیر وجود دارد:
- در ژوئن ۲۰۰۹، ژنرال دیپاک کاپور، فرمانده ارتش هند، از جلسهای با جیم جونز، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، استفاده کرد تا ادعا کند که پاکستان محل استقرار ۴۳ «اردوگاه تروریستی» است.[۱۰۴]
- بسیاری از گروههای کشمیری همچنین مقر خود را در کشمیر تحت کنترل پاکستان حفظ کردهاند که دولت هند بهعنوان مدرک دیگری به آن استناد میکند.
- جمعآوری کمکهای مالی عمومی و استخدام تروریستها از جامعه پاکستان.[۹۸]
گروههای شبهنظامی دربارهٔ پاکستان
در مناقشه کشمیر، هند پیوسته پاکستان را به دست داشتن در آموزش و تسلیح گروههای شبهنظامی زیرزمینی برای مبارزه با نیروهای هندی در کشمیر متهم کرده است.[۱۰۵]
جبهه آزادیبخش جامو و کشمیر آشکارا اعتراف کرده است که بیش از ۳۰۰۰ شبهنظامی از ملیتهای مختلف هنوز در حال آموزش هستند.
جیش محمد
جیش محمد – منابع دیگر نیز با این نظر موافقند و اظهار میکنند که ارتش پاکستان و سازمان اطلاعات داخلی پاکستان هر دو شامل پرسنلی هستند که با شبهنظامیان اسلامی همدردی و به آنها کمک میکنند و میافزایند که آیاسآی حمایت مخفیانه اما مستندی از گروههای تروریستی فعال در کشمیر، از جمله جیش محمد، ارائه داده است.[۶۱] پاکستان هرگونه دخالت در فعالیتهای تروریستی در کشمیر را رد کرده و میگوید که تنها از گروههای به اصطلاح «جداییطلب» و جهادی حمایت سیاسی و اخلاقی میکند. بسیاری از گروههای تروریستی کشمیری نیز مقر خود را در کشمیر تحت کنترل پاکستان حفظ کردهاند که دولت هند بهعنوان مدرک دیگری به آن استناد میکند.
لشکر طیبه و جماعت الدعوه
گروه شبهنظامی لشکر طیبه بهطور گسترده مسئول حملات بمبئی در نوامبر ۲۰۰۸ شناخته میشود. آمریکا برای یافتن حافظ محمد سعید، بنیانگذار این گروه، جایزهای ۱۰ میلیون دلاری تعیین کرده است. سعید اکنون رهبری گروه جماعت الدعوه را بر عهده دارد که بهطور گسترده به عنوان جبههای برای لشکر طیبه دیده میشود.[۱۰۶] لشکر طیبه در سال ۲۰۰۲ پس از آنکه گفته میشود حملهای به پارلمان هند انجام داده است، توسط پاکستان ممنوع اعلام شد. جماعت الدعوه در حال حاضر توسط ایالات متحده، اتحادیه اروپا، هند و روسیه به عنوان یک سازمان تروریستی ممنوعه شناخته میشود. در ژوئن ۲۰۱۴، واشینگتن جماعت الدعوه را وابسته به لشکر طیبه اعلام کرد و برای سر عبدالرحمن مکی، رئیس شاخه سیاسی جماعت الدعوه و برادر همسر سعید، جایزه تعیین کرد.[۱۰۷] زکی الرحمن لخوی، رهبر لشکر طیبه و ظاهراً طراح حملات بمبئی، در پاکستان آزاد شد که باعث محکومیت در هند شد.[۱۰۸]
جماعت الدعوه مرتباً راهپیماییها و تجمعات گستردهای برگزار میکند،[۱۰۹] و از جهاد در کشمیر حمایت میکند. پاکستان برای تجمع دسامبر ۲۰۱۴ خود، دو قطار ویژه برای حمل جمعیت به لاهور راهاندازی کرد.[۱۱۰] وزارت امور خارجه هند این را چیزی جز ترویج تروریسم و یک اقدام تروریستی ندانست.[۱۱۱] این مراسم در نزدیکی بنای یادبود ملی پاکستان، منار پاکستان، برگزار شد و ۴۰۰۰ پلیس امنیت آن را تأمین کردند. جماعت الدعوه همچنین برای کمپینهای ضد هند و طرفدار جهاد خود درخواست کمک مالی میکند.[۱۰۷]
همدردی با شبهنظامیان
طالبان و شبکه حقانی
پاکستان طالبان افغانستان را بهعنوان یک سازمان تروریستی نمیشناسد. پاکستان همچنین به ارائه کمک به طالبان متهم شد، که شامل درخواست کمک مالی برای طالبان، تأمین مالی عملیات طالبان، ارائه حمایت دیپلماتیک به عنوان فرستادگان مجازی طالبان در خارج از کشور، ترتیب دادن آموزش برای جنگجویان طالبان، استخدام نیروی انسانی ماهر و غیرماهر برای خدمت در ارتش طالبان، برنامهریزی و هدایت حملات، تهیه و تسهیل ارسال مهمات و سوخت و در چندین مورد ظاهراً ارائه پشتیبانی مستقیم جنگی، همانطور که توسط دیدهبان حقوق بشر ذکر شده است، میشود.[۱۱۲] سازمان ملل متحد که معمولاً سکوت اختیار میکند، علناً فشار بر پاکستان را بهدلیل ناتوانیاش در کنترل مرز افغانستان و عدم محدود کردن فعالیتهای رهبران طالبان که توسط سازمان ملل بهعنوان تروریست اعلام شدهاند، افزایش داده است.[۱۱۳][۱۱۴]
مایک مالن، رئیس سابق ستاد مشترک ارتش آمریکا، شبکه حقانی را «بازوی واقعی سازمان اطلاعات پاکستان» توصیف کرد.[۱۱۵] مالن گفت که سازمان اطلاعات داخلی این کشور، آیاسآی، از شبکه حقانی حمایت میکند، شبکهای که به خاطر حمله به سفارت آمریکا در کابل در سپتامبر ۲۰۱۱[۱۱۶][۱۱۷] و همچنین بمبگذاری کامیون ناتو در سپتامبر ۲۰۱۱ که منجر به زخمی شدن ۷۷ سرباز ائتلاف[۱۱۸][۱۱۹] و کشتهشدن پنج غیرنظامی افغان شد، مقصر شناخته شده است.[۱۲۰]
سپهبد جوزف اندرسون، یکی از فرماندهان ارشد نیروهای آمریکایی و ناتو در افغانستان، در یک نشست ویدیویی به میزبانی پنتاگون از افغانستان گفت: «عملیات ضرب عضب به مختل کردن توانایی شبکه حقانی برای انجام حملات در خاک افغانستان کمک کرده است.» او افزود که شبکه حقانی نیز اکنون دچار شکاف شده است.[۱۲۱]
سرتاج عزیز، مشاور نخستوزیر پاکستان در امور امنیت ملی و امور خارجه، در مصاحبهای در نوامبر ۲۰۱۴ با بیبیسی اردو،[۱۲۲] گفت که پاکستان نباید شبهنظامیانی مانند طالبان افغانستان و شبکه حقانی را که امنیت پاکستان را تهدید نمیکنند، هدف قرار دهد.[۱۲۳][۱۲۴] پس از مطرح شدن این موضوع در پارلمان پاکستان، وزارت امور خارجه پاکستان تصریح کرد که این بیانیه[۱۲۵] در چارچوب تاریخی بیان شده است.[۱۲۶][۱۲۷]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "ISIS leadership enjoying hospitality of Pakistan agencies". SUNDAY GUARDIAN. Retrieved 10 December 2023.
- ↑ "Iran Says Pakistan Backs Suicide Bombers, Warns 'Revenge' at Funeral of Victims". 16 February 2019. Archived from the original on 17 December 2020. Retrieved 24 July 2019.
- ↑ "India, Pakistan envoys trade heated accusations of terrorism". The Associated Press (به انگلیسی). 2022-11-15. Retrieved 2023-04-23.
- 1 2 International Terrorism: Threats and Responses: Hearings Before the Committee on the Judiciary By United States Congress House Committee on the Judiciary, شابک ۰−۱۶−۰۵۲۲۳۰−۷, 1996, pp. 482.
- ↑ "(I) Overview of State-Sponsored Terrorism". 3 April 2006. Archived from the original on 3 April 2006.
- ↑ "Combat terror outfits operating in your soil: Germany to Pakistan". Business Standard India. 2019-02-28. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ "Germany backs India's cross-border strikes against terrorists in Pakistan administered Kashmir". GPIL - German Practice in International Law (به انگلیسی). 2019-11-15. Archived from the original on 30 August 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ "US, UK, France, India voice concern at FATF meet over Pakistan inaction against Terrorism". economictimes.com (به انگلیسی). 2019-01-23. Archived from the original on 1 August 2019. Retrieved 2019-02-25.
- ↑ "UK says Pakistan must stop infiltration across LoC". Daily Times. 29 May 2002. Archived from the original on 4 April 2006. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ "Coalition Vows to Regain Afghan Town Seized by Taliban". The New York Times. 18 July 2006. Archived from the original on 1 July 2017. Retrieved 11 February 2017.
- ↑ "Leon Panetta: U.S. "reaching the limits of our patience" with Pakistan terror safe havens". Wayback Machine. 7 June 2012. Archived from the original on 2013-09-21. Retrieved 2021-05-26.
- ↑ "A safe haven for terrorists". The Economist. 12 April 2007. Archived from the original on 1 July 2017. Retrieved 1 January 2012.
- ↑ Dean Nelson in New Delhi (7 December 2010). "Nicolas Sarkozy launches attack on Pakistan over terrorist safe havens". Telegraph.co.uk. Archived from the original on 24 December 2020. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "India accuses Pak of giving pensions to terrorists". The Statesman (به انگلیسی). 2021-03-03. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ "Pakistan's updated terror list 'glaringly omits' key 26/11 Mumbai attackers, says India". The New Indian Express. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ "At UN, India accuses Pakistan of delisting 4,000 terrorists, changing PoK demography". Scroll.in (به انگلیسی). Archived from the original on 3 October 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ Sibal •, Kanwal (2020-11-25). "12 Years After Mumbai, the Fight Against Terrorism Continues". Fair Observer (به انگلیسی). Archived from the original on 21 January 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ Miglani, Sanjeev (2020-06-28). "India seeks extradition from Pakistan of suspected Mumbai attack mastermind". Reuters (به انگلیسی). Archived from the original on 25 June 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ "Zero infiltration along LoC for second year due to upgraded infrastructure, heavy snowfall". The New Indian Express. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ "LoC silent in March, militant infrastructure in Pakistan remains intact: Gen Naravane". Kashmir Reader. 2021-03-25. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ Daniel L. Byman. "The Changing Nature of State Sponsorship of Terrorism" (PDF). Brookings.edu. Archived from the original (PDF) on 12 April 2022. Retrieved 5 October 2018.
- 1 2 Deadly Connections: States That Sponsor Terrorism By Daniel Byman, شابک ۰−۵۲۱−۸۳۹۷۳−۴, 2005, Cambridge University Press, pp 155 خطای یادکرد: برچسب
<ref>نامعتبر؛ نام «byman» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Farmer, Ben (24 September 2019). "Pakistan trained al-Qaeda, says Imran Khan". The Daily Telegraph. Archived from the original on 24 September 2019. Retrieved 24 September 2019.
Pakistan's security apparatus has in the past angrily rejected politicians linking it to militancy. Nawaz Sharif, the former prime minister, faced treason charges last year after an interview where he suggested the Pakistani state played a role in the 2008 Mumbai attack that killed 166 people.
- ↑ "30,000–40,000 terrorists still present in Pak: Imran Khan". Rediff (به انگلیسی). Archived from the original on 4 October 2020. Retrieved 2019-08-31.
- ↑ "Chapter 5: Terrorist Safe Havens (Update to 7120 Report)". United States Department of State. 2015. Archived from the original on 9 December 2019. Retrieved 23 February 2017.
- ↑ "Country Reports on Terrorism 2016". U.S. Department of State (به انگلیسی). Archived from the original on 2017-07-20. Retrieved 2017-07-19.
- ↑ Azizi, Ahmad (2025-04-25). "Pakistan's defense minister admits to decades of support to terrorists". Amu TV (به انگلیسی). Retrieved 2025-05-04.
- ↑ "Osama Bin Laden Killed". NPR.org (به انگلیسی). Archived from the original on 11 October 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ Savage, Charlie (2015-10-28). "How 4 Federal Lawyers Paved the Way to Kill Osama bin Laden". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Archived from the original on 8 November 2020. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ "India-Pakistan relations post Pahalgam terror attack: A timeline". The Hindu (به انگلیسی). 2025-04-25. ISSN 0971-751X. Retrieved 2025-05-04.
- ↑ Marks, Julie. "How SEAL Team Six Took Out Osama bin Laden". HISTORY (به انگلیسی). Archived from the original on 23 August 2022. Retrieved 2021-04-23.
- ↑ The Christian Science Monitor (2 October 2006). "Pakistan said to play both sides on terror war". The Christian Science Monitor. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ Rory McCarthy (25 May 2002). "Pakistan's ISI playing dangerous game". the Guardian. Archived from the original on 14 August 2014. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ Maitra, Gautam (2009). For whom the bell tolls: America or the jihadists?. Victoria, BC, Canada: Trafford Publishing. p. 138. ISBN 978-1-4269-0615-2.
- ↑ "Terrorist Sponsors: Saudi Arabia, Pakistan, China". Cato Institute. Archived from the original on 4 September 2005. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ Stephen Schwartz (19 August 2006). "A threat to the world". The Spectator. Archived from the original on 24 December 2007. Retrieved 20 September 2007.
- ↑ "Terrorist Sponsors: Saudi Arabia, Pakistan, China". cato.org. 16 November 2001. Archived from the original on 1 April 2022. Retrieved 9 August 2015.
- ↑ Goldberg, Jeffrey (22 October 2013). "Ex-Pakistani Ambassador: My Country Supports Terrorism". BloombergView. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 8 January 2016.
- ↑ Asia's Islamism engine بایگانیشده در ۶ دسامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine, The Australian, 4 December 2008
- 1 2 "Spiegel Interview with Pervez Musharraf: 'Pakistan is Always Seen as the Rogue'". Der Spiegel. 4 October 2010. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 11 November 2012.
- ↑ Boone, Jon (13 February 2015). "Musharraf: Pakistan and India's backing for 'proxies' in Afghanistan must stop". The Guardian. Archived from the original on 20 June 2022. Retrieved 16 December 2016.
- ↑ "Explainer: FATF and the Significance of Pakistan's Removal from its 'Grey List'". The Wire. Archived from the original on 18 May 2023. Retrieved 2023-05-18.
- ↑ "Terrorism Havens: Pakistan – Council on Foreign Relations". Archived from the original on 2 December 2008.
- ↑ "Kashmir Militant Extremists – Council on Foreign Relations". Cfr.org. Archived from the original on 14 February 2007. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ "Pakistan 'role in Mumbai attacks'". BBC News. 30 September 2006. Archived from the original on 27 January 2011. Retrieved 20 May 2010.
- ↑ "Terrorist Attack on the Parliament of India – December 13, 2001". Indianembassy.org. Archived from the original on 17 December 2001. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ "ISI now outsources terror to Bangladesh". In.rediff.com. Archived from the original on 26 May 2011. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ "Hyderabad blasts: The ISI hand". In.rediff.com. Archived from the original on 26 May 2011. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ "ISI may be behind Hyderabad blasts: Jana Reddy". Ibnlive.com. 26 August 2007. Archived from the original on 30 June 2008. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ "U.S. official: Indian attack has Pakistani ties". NBC News. Archived from the original on 17 August 2018. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ Baqir Sajjad Syed (6 December 2008). "Rice tells Pakistan to act 'or US will'". Dawn.com. Archived from the original on 6 July 2010. Retrieved 20 August 2013.
- 1 2 Ali, Mahmud (9 October 2006). "Pakistan's shadowy secret service". BBC News. Archived from the original on 21 February 2017. Retrieved 20 May 2010.
- ↑ Rashid, Ahmed (6 October 2006). "Nato's top brass accuse Pakistan over Taliban aid". The Daily Telegraph. London. Archived from the original on 11 October 2006. Retrieved 20 May 2010.
- ↑ Gall, Carlotta (21 January 2007). "At Border, Signs of Pakistani Role in Taliban Surge". The New York Times. Archived from the original on 31 December 2016. Retrieved 20 May 2010.
- 1 2 "A NATION CHALLENGED: THE SUSPECTS; Death of Reporter Puts Focus on Pakistan Intelligence Unit". The New York Times. 25 February 2002. Archived from the original on 10 December 2008. Retrieved 20 May 2010.
- ↑ "Pakistanis Aided Attack in Kabul, U.S. Officials Say". The New York Times. 1 August 2008. Archived from the original on 16 April 2009. Retrieved 11 February 2017.
- ↑ "Lashkar-e-Taiba (Army of the Pure) (aka Lashkar e-Tayyiba, Lashkar e-Toiba; Lashkar-i-Taiba) – Council on Foreign Relations". Cfr.org. Archived from the original on 5 June 2010. Retrieved 28 May 2012.
- ↑ "Profile: Lashkar-e-Taiba". BBC News. 3 May 2010. Archived from the original on 5 December 2008. Retrieved 20 May 2010.
- ↑ "FBI identifies terror camp in Pakistan through satellite pictures". dna. Archived from the original on 10 March 2007. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "Leading News Resource of Pakistan". Daily Times. 14 June 2005. Archived from the original on 30 September 2007. Retrieved 28 May 2012.
- 1 2 "Terrorism Havens: Pakistan – Council on Foreign Relations". 18 July 2006. Archived from the original on 18 July 2006.
- ↑ Karzai wants action by allied forces in Pakistan بایگانیشده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine 11 August 2008 Dawn, Pakistan
- ↑ Bergen, Peter; Tiedemann, Katherine (26 April 2010). "No Secrets in the Sky". The New York Times. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 11 February 2017.
- ↑ "ISI allowed terrorists to attack India, says WikiLeaks." Press Trust of India, 9 May 2011.
- ↑ "WikiLeaks: ISI allowed terrorists to attack India, says Gitmo detainee". NDTV.com. Archived from the original on 7 November 2021. Retrieved 2017-05-07.
- ↑ "ISI allowed terrorists to attack India, says WikiLeaks". Hindustan Times (به انگلیسی). 2011-05-09. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 2017-05-07.
- ↑ "ISI allowed terrorists to attack India, say Guantanamo detainees: Wikileaks". Archived from the original on 28 September 2017. Retrieved 2017-05-07.
- ↑ "Osama bin Laden, Taliban were heroes for Pakistan: Pervez Musharraf". ibnlive.com. 28 October 2015. Archived from the original on 23 March 2016. Retrieved 29 October 2015.
- 1 2 "Pakistan supported, trained terror groups: Musharraf". The Hindu. 28 October 2015. Archived from the original on 23 January 2022. Retrieved 29 October 2015.
- ↑ "Pak fanning militancy in Kashmir: Musharraf". 29 October 2015. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 29 October 2015.
- ↑ "The curious case of Osama bin Laden". 3 May 2011. Archived from the original on 6 May 2011. Retrieved 10 May 2011.
- ↑ "Mystery of Taliban 'flown out by Pakistan'". The Telegraph. 27 November 2001. Archived from the original on 5 September 2022. Retrieved 24 July 2019.
- ↑ "Overview of State-Sponsored Terrorism". 30 April 2001. Archived from the original on 3 April 2006. Retrieved 13 April 2011.
- ↑ Swami, Praveen. "Taliban receiving Pakistan military equipment, U.S. investigation reveals." بایگانیشده در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine The Hindu, 9 January 2012.
- ↑ Cassman, Daniel. "Lashkar-e-Taiba – Mapping Militant Organizations". stanford.edu. Archived from the original on 26 July 2018. Retrieved 18 September 2021.
- ↑ "Lashkar-e-Taiba". newamerica.org. Archived from the original on 1 February 2016. Retrieved 12 August 2015.
- ↑
- ↑ "Pakistan admits it wasn't part of US operation to kill Osama bin Laden – World – DNA". Dnaindia.com. 11 September 2001. Archived from the original on 31 October 2012. Retrieved 3 May 2011.
- ↑ Perlez, Jane (11 September 2001). "Nation & World | Bin Laden's death casts more suspicion on Pakistan | Seattle Times Newspaper". Seattletimes.nwsource.com. Archived from the original on 7 May 2011. Retrieved 3 May 2011.
- ↑ Coll, Steve (2019). Directorate S: The C.I.A. and America's Secret Wars in Afghanistan and Pakistan. Penguin Group. pp. 551–552. ISBN 978-0-14-313250-9.
- ↑ "Interesting Facts About Osama bin Laden's Compound – International Business Times". Au.ibtimes.com. Archived from the original on 6 May 2011. Retrieved 3 May 2011.
- ↑ Westhead, Rick (1 April 2011). "Questions about bin Laden embarrassing to Pakistan". thestar. Toronto. Archived from the original on 24 October 2012. Retrieved 3 May 2011.
- ↑ "Bin Laden's front yard" (3 May 2011). The Economist. بایگانیشده در ۱ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
- ↑ Toosi, Nahal (11 September 2001). "The Canadian Press: Pakistan's president dismisses suspicions that his country was sheltering bin Laden". Retrieved 3 May 2011.
- ↑ Your name. "Zardari defends Pakistan over bin Laden intel". Emirates 24/7. Archived from the original on 7 June 2020. Retrieved 3 May 2011.
- ↑ Coll, Steve (2019). Directorate S: The C.I.A. and America's Secret Wars in Afghanistan and Pakistan. Penguin Group. pp. 547–554. ISBN 978-0-14-313250-9.
- ↑ "Pakistan Arrests C.I.A. Informants in Bin Laden Raid." بایگانیشده در ۱۹ اوت ۲۰۲۲ توسط Wayback Machine New York Times, 14 June 2011.
- ↑ "Al Qaeda leaders killed or captured in Pakistan." Reuters, 2 May 2011.
- ↑ "Pakistan PM Imran Khan calls Osama bin Laden 'martyr' in Parliament". The Hindu (به انگلیسی). 2020-06-26. ISSN 0971-751X. Archived from the original on 6 January 2023. Retrieved 2023-05-18.
- ↑ "The Key Reason the U.S. Lost in Afghanistan". Project On Government Oversight (به انگلیسی). Archived from the original on 18 July 2022. Retrieved 2021-06-01.
- 1 2 "Pakistan took modest steps yet remains safe haven for terrorists: US report". Business Standard India. Press Trust of India. 2020-06-24. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 2021-06-01.
- 1 2 "Pakistan Army and Terrorism; an unholy alliance". www.efsas.org (به انگلیسی). Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 2021-06-01.
- ↑ "Sipah-e-Sahaba Pakistan (SSP) - Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com. Retrieved 11 January 2019.
- ↑ "Why did US declare an anti-Iran militant group terrorist?". dw.com (به انگلیسی). 2019-07-05. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 2021-06-01.
- ↑ "Joint Statement Third Quadrilateral Meeting of Foreign Ministers of China, Iran, Pakistan, and Russia". Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China. Retrieved 27 September 2024.
- ↑ "صلاح الدین فاروقی به هلاکت رسید". Sadaye Bourse (به فارسی). 6 November 2024.
- ↑ "Terror group says 12 members killed in joint Iran-Pakistan operation". Teheran Times (به انگلیسی). 6 November 2024.
- 1 2 "Terrorists openly collect funds in Pak for war on India". Rediff. Archived from the original on 30 October 2021. Retrieved 2019-03-15.
- ↑ "Islamic State attacks show group is intent on killing Afghan peace hopes". the Guardian (به انگلیسی). 2018-08-01. Archived from the original on 8 October 2022. Retrieved 2021-06-01.
- ↑ "IS claims responsibility for Quetta attack, 31 killed". India Today. Archived from the original on 25 July 2018. Retrieved 25 July 2018.
- ↑ Alokozay, Khalid; Mashal, Mujib (13 January 2016). "ISIS Claims Assault That Killed 7 Near Pakistani Consulate in Afghanistan". The New York Times. Archived from the original on 13 January 2016. Retrieved 13 January 2016.
- ↑ "Pakistan denies it is a 'safe haven' for terrorists". BBC News. 30 September 2011. Archived from the original on 11 March 2020. Retrieved 1 September 2019.
- ↑ "Leading News Resource of Pakistan". Daily Times. 12 September 2008. Archived from the original on 21 March 2009. Retrieved 28 May 2012.
- ↑ "US embassy cables: Pakistan home to 43 'terrorist camps' – Indian army chief". The Guardian. London. 10 December 2010. Archived from the original on 6 October 2022. Retrieved 16 December 2016.
- ↑ "BBC News – Musharraf admits Kashmir militants trained in Pakistan". Bbc.co.uk. 5 October 2010. Archived from the original on 10 October 2022. Retrieved 11 November 2012.
- ↑ "US puts $10m bounty on Lashkar-e-Taiba's Hafiz Saeed". BBC News. 3 April 2012. Archived from the original on 13 June 2018. Retrieved 6 May 2015.
- 1 2 Amjad Mahmood (7 December 2014). "Footprints: JuD's show of strength". Dawn.com. Archived from the original on 9 December 2014. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ Joshi, Rohan. "Should Pakistan Be Designated A State Sponsor of Terror?". The Diplomat. Archived from the original on 28 September 2021. Retrieved 8 January 2016.
- ↑ "Wanted in U.S. and India, Hafiz Saeed leads mass rally in Pakistan". 2013-09-10. Archived from the original on 28 March 2020. Retrieved 2021-05-26.
- ↑ "Pak runs special trains for Hafiz Saeed meet". 2015-02-05. Archived from the original on 2015-02-05. Retrieved 2021-05-26.
- ↑ Vishnu Varma (5 December 2014). "'Mainstreaming Terror': India's Reaction to Hafiz Saeed Rally". NDTV.com. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "Crisis of Impunity – Pakistan's Support of the Taliban". Hrw.org. Archived from the original on 15 June 2010. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ Loomis, George. "Pakistan should crack down on Taliban, UN official says". International Herald Tribune. Archived from the original on 10 January 2007. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ "BBC Story". BBC News. 21 July 2006. Archived from the original on 27 December 2009. Retrieved 20 August 2013.
- ↑ "US Admiral: 'Haqqani is veritable arm of Pakistan's ISI'". BBC News. Archived from the original on 5 March 2017. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "U.S. says Pakistan's ISI supported Kabul embassy attack". Wayback Machine. 2011-09-22. Archived from the original on 2015-03-27. Retrieved 2021-05-26.
- ↑ "Pakistan's Spy Agency Is Tied to Attack on U.S. Embassy". The New York Times. 23 September 2011. Archived from the original on 7 October 2022. Retrieved 11 February 2017.
- ↑ Agencies (22 September 2011). "Haqqani network is a "veritable arm" of ISI: Mullen". Dawn.com. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "NATO: 77 U.S. troops injured after Taliban hit Afghan coalition base". Wayback Machine. 2011-09-11. Archived from the original on 2011-11-25. Retrieved 2021-05-26.
- ↑ "Taliban Bombing at U.S. Base in Afghanistan Wounds Nearly 80 Americans". Fox News. 26 March 2015. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "US commander commends Zarb-e-Azb for disrupting Haqqani network's ability to target Afghanistan". The Express Tribune. 6 November 2014. Archived from the original on 20 March 2015. Retrieved 23 May 2015.
- ↑ "انهیں کیوں نشانه بنائیں جو هماری لیی خطره نهیں؟". BBC Urdu. 17 November 2014. Archived from the original on 23 November 2014. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "Militants not dangerous to Pakistan should not be targeted: Sartaj". Dawn.com. 18 November 2014. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "Pakistan's National Security Advisor Sartaj Aziz calls Afghan counterpart after remarks on terror". Wayback Machine. 2014-11-20. Archived from the original on 2015-02-03. Retrieved 2021-05-26.
- ↑ "Sartaj Aziz under fire for 'not to act against friendly terrorists' gaffe". Business Standard India. 20 November 2014. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ Mateen Haider (18 November 2014). "Sartaj Aziz statement on militant groups taken out of context: FO". Dawn.com. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 6 May 2015.
- ↑ "Foreign Office clarifies Sartaj Aziz statement on ties with militant groups". The Express Tribune. 18 November 2014. Archived from the original on 18 September 2021. Retrieved 6 May 2015.