پل سیاه اهواز

پل سیاه اهواز

نخستین و قدیمی‌ترین پل اهواز
نام	پل سیاه اهواز
کشور	ایران
استان	خوزستان
شهرستان	اهواز
اطلاعات اثر
نوع بنا	پل
کاربری	پل (راه‌آهن)
کاربری کنونی	عبور قطار
دورهٔ ساخت اثر	دوره پهلوی اول
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۲۵۹۹
تاریخ ثبت ملی	۲۷ بهمن ۱۳۷۸
پل سیاه اهواز مکان در ایران

پل سیاه یا پل پیروزی، پلی با یک خط راه‌آهن و دو مسیر عابر پیاده است که در دوره پهلوی اول، در سال ۱۳۰۸ خورشیدی، در شهر اهواز، ایران، بنا شد. این پل متعلق به اداره کل راه‌آهن جنوب است و خط آهن بندر امام خمینی، در جنوب استان خوزستان و در ساحل خلیج فارس، را به راه‌آهن سراسری خرمشهر ـ تهران شمال وصل می‌کند. این پل در جنگ جهانی دوم در شکست هیتلر و آلمان نقش مهمی ایفا کرد.

نام

از آنجا که از این پل در زمان جنگ جهانی دوم به عنوان مسیر حمل آذوقه، نیرو و مهمات ارتش روس استفاده می‌شد و از آن روی که در پیروزی متفقین تاثیر زیادی داشت به آن «لقب پل پیروزی» داده شد. این پل بعدها به‌دلیل رنگ سیاه بدنه و پایه‌های آن به پل سیاه شهرت یافت.

تاریخچه

در سال ۱۳۰۸ خورشیدی و با اهتمام و پایمردی رضاشاه کبیر راه‌آهن سراسری ایران، اولین پل شهر اهواز، به طول ۱۰۵۰ متر و عرض ۶ متر، به‌طور تقریبی درست در محل احداث پل تاریخی اهواز (که دارای قدمت ساسانی بوده و به پل شادروان معروف بود)، بر روی رودخانه کارون ساخته شد. طرح ساخت این پل در ۱۰ خرداد ۱۳۱۲ توسط ریاست اداره بهره‌برداری راه‌آهن ناحیه جنوب اهواز (اریک کسوندسن) به وزارت کل طرق و شوارع پیشنهاد داده شد و در سال ۱۳۱۵ توسط یک مهندس آلمانی و همسرش ساخته شد.

این اثر در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

نقش در راه آهن سراسری ایران

پل سیاه بخشی از خط راه‌آهن جنوب ایران بود و ارتباط خط راه‌آهن بندر امام خمینی در جنوب خوزستان را با شبکهٔ راه‌آهن سراسری، از مسیر خرمشهر و تهران، برقرار می‌کرد. ساخت این پل هم‌زمان با توسعهٔ راه‌آهن سراسری ایران در دورهٔ پهلوی اول انجام شد.این پل با قرار گرفتن بر روی رودخانهٔ کارون، امکان عبور خط راه‌آهن از رودخانه و اتصال بخش‌های مختلف شبکهٔ ریلی جنوب ایران را فراهم کرد. پل سیاه از زمان ساخت تاکنون به‌عنوان یک پل ارتباطی راه‌آهن مورد استفاده قرار گرفته است.

سازه و نما

پل سیاه از نوع فلزی با فونداسیون‌های بتنی بر روی بستر سنگی کف رودخانه کارون بنا شده‌است و با طول ۱۰۵۰ متر و عرض حدودی ۶ متر دارای ۵۲ پایه‌است. در سطح پل دو خط رفت و برگشت برای عبور قطار وجود دارد و در طرفین آن پیاده‌روهایی به عرض به‌طور حدودی یک متری قرار گرفته‌است.

همچنین مدیرعامل سازمان زیباسازی اهواز از نورپردازی پل سیاه، قدیمی‌ترین پل رودخانه کارون در آینده نزدیک خبر داده و گفته‌است این نور پردازی با هدف زیباسازی و ایجاد فضاهای مطلوب، به زودی اجرا می‌شود.

ثبت در فهرست آثار ملی ایران

پل سیاه در ۲۷ بهمن ۱۳۷۸ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. شمارهٔ ثبت ملی این پل ۲۵۹۹ است.

جستارهای وابسته

• فهرست آثار ملی ایران
• سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
• پل سفید اهواز

نگارخانه

• 
  مهر ۱۳۹۴ خ.
• 
  نمایی از ستون‌های سازه