پیامنی

پیامنی

مناطق با جمعیت چشمگیر
ایران: ساکن در استان لرستان
زبان‌ها
لری خرم‌آبادی و لکی[۱]
دین
شیعه

پیامنی یکی از طوایف لر از ایل سکوند که ساکن استان های لرستان ، کرمانشاه و خوزستان هستند.^[۲][۳][۴] در حال حاضر این طایفه ساکن دهستان کرگاه شرقی و دهستان ازنا سکوند^[۵] از توابع شهرستان خرم‌آباد و شهرستان دورود است و شهرستان اندیمشک در خوستان و درمناطقی از استان کرمانشاه می باشد.^[۳][۶]

متن زیر از سیاحتنامه کلنل چریکوف روس در سال ۱۲۲۸ ق (۱۱۹۲ش) برگرفته شده است :

جلگه و محوطه هرو اول خاک لرستان از طرف بروجرد ده فرسخ طول آن در دامنه کوه گرو گرین است عرض شش فرسخ میباشد. محل ییلاق طوايف " دالوند و قایدرحمت است. کرنوکر، پیامنی و کر زبر در آنجا سکنی دارند. نسبت به أغلب صفحات لرستان خوش آب و هواتر است. ابتدای محل هرو طایفه قایدرحمت است که سرآب رودخانه کشکان از آنجا جاری میشود. دو فرسخ طول محل طایفه مزبوره است قلعه و دهکده دارند دو سال است زراعت خوبی میکنند از قدیم الایام آثار بزرگی در آنجا معلوم است. در فصل زمستان [ کثیری ] از طوایف مزبوره به گرمسیرات می روند، بعضی از آنها در دهکده های مخروبه در سرکشت و زراعت خود میمانند.^[۷]

محل آنها کم هیزم است و از این جهت قدری بر آنها سخت میگذرد این محل " قاید رحمت و دالوند"(ایل باجولوند) در سابق ۶۷ شصت و هفت پارچه دهکده و آبادی بوده که همه با حصار و قلعه های چهار برجی و شش الی ده برجی داشته خیلی آباد و آبادی گذاشته اگر رفع علل بکلی بشود خیلی مفید خواهد بود. سه فرسخ محل سکنای طایفه دالوند" است. قلعه و دهکدههای مخروبه هم دارد. زراعت در محل آنها خوب میشود و در آنجا چشمه آبی جاری است و مشهور به " سراب زاغه " سه سنگ آب دارد و زراعت طایفه مزبور از آن سراب است. و رود کشکان kashkan ] از آن میگذرد .^[۷]

تیره های کرنوکر، پیامنی ، کرزبر جزو قاید رحمت نمی باشند . کرزبر " قبلا در سراب داراب چغلوندی سکونت داشته ولی فعلا متفرق هستند. " پیامنی ها جزو طایفه سکوند هستند و هم اکنون در ازنا و چزال (کرگاه ) سکونت دارند. کرنوکر اکنون در میان بهاروندها ( ده ناصر ) و تعدادی هم در بین بیران وندها به سر میبرند سرچشمه رود کشکان شامل که به طرف بروجرد میرود در زیر معتبر بوده اند. ^[۷]

بنا بر اسناد ومتون قدیمی پیامنی تیره ای از ایل سکوند می باشد . احتمالا در زمان بازگشت ایل از شیراز پس از شکست حکومت کریمخان زند مدت کوتاهی به هلیلان و زردلان مهاجرت کرده در میان ایل بالاوند سکونت کرده به دلیل چراگاه های مرغوب جهت دامپروری و پس از مدت کوتاهی به دلیل کمبود زمین حاصل خیز به جهت کشاورزی در این مناطق به برادران نسبی و سببی خود در لرستان پیوسته است.

پیامنی ها در گذشته به زبان لکی که همان گویش باجولوند ها (سکوندها) وبیرانوند ها بوده تکلم میکرده و امروزه بیشتر به زبان لری تکلم می کنند .دلیل تغییر گویش باجولوند ها از گذشته تا به امروز همرز بودن با ایل بالاگریوه دادو ستد با مردمان این ایل و استفاده از زبان رایج این مردمان بوده است . البته باید به این توجه داشت اسناد ومتون موجود درباره زبان لری(خرم آبادی) و لکی را از یک ریشه میدانند و متاسفانه زبان لری امروزه از زبان فارسی نوین بسیار زیاد تاثیر پذیرفته درحالی که گویش لکی کمتر از زابان فارسی امروزه تاثیر پذیرفته است .^[۸]

پس طبق تبار شناسی پیامنی هم به مانند سایر تیره های طایفه سکوند به عنوان جزئی از ایل باجولوند لک( شاخه ای از قومیت لر ) می باشد. ^[۸]

1-طایفه ممیدوند(دانیالی ،اسفندیاری،سبزواری،ذوالفقاری،مرید،محمد،سلیمان،مرشد،^[۹]

علی دوست،برفی،بارانی،میرحسین،کلاه کج،صیدی بک بزرگ،خدادوست،راشد-مجموعا17تیره)

2-طایفه چهوند(تقی،باله،کله پا،کیله،علیسی،عبدالرضا) تیره کله پا یکی ازبزرگترین تیره هاست که هم اکنون دراستان های ایلام وکرمانشاه به طورگسترده درمیان ایل کلهرزندگی می کنند.

3-طایفه رضاوند(آینه،تقی،گرزگرزی)

4-طایفه علاوند(محمد،احمد،بارانی)

• امان‌الهی بهاروند، سکندر (۱۳۹۳). قوم لر. تهران: نشر آگه. شابک ۹۶۴-۳۲۹-۱۳۵-۹.