چیاگلان (کرمانشاه)

چیاگلان
چیا گولان
محله
کشورایران ایران
استاناستان کرمانشاه
شهرکرمانشاه
منطقه شهرداریمنطقه ۱ شهرداری کرمانشاه

چیاگُلان یا چقاگُلان نام محله‌ای در شهر کرمانشاه است که در جنوب شرقی این شهر و در منطقۀ ۱ شهرداری کرمانشاه قرار گرفته‌است. چیاگُلان در گذشته روستایی مستقل بود، اما با توسعۀ شهر کرمانشاه به‌تدریج در داخل محدودۀ شهری کرمانشاه قرار گرفت و امروزه یکی از محلات این شهر به‌شمار می‌آید.

چیاگُلان به عنوان یک سکونتگاه غیررسمی در وضعیت بحرانی که بافت روستایی خود را حفظ کرده است طبقه‌بندی شده است.[۱]

پیشینه

علی‌اکبر دهخدا در فرهنگ لغت خود مدخلی را به «چقاگُلان» اختصاص داده و آن را دهی از دهستان حومۀ بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه معرفی کرده که در ۴ هزار گزی شمال شرقی کرمانشاه و یک هزار و پانصد گزی شرق راه شوسۀ کرمانشاه به طاق‌بستان در کنار رودخانۀ قره‌سو واقع شده است و راه ماشین‌رو دارد. دهخدا از فرهنگ جغرافیایی ایران نوشتۀ حسینعلی رزم‌آرا نقل کرده که چیاگُلان دشتی سردسیر است و ۲۴۰ تن سکنه دارد، آبش از رودخانۀ قره‌سو و قنات تأمین می‌شود و در آن غلات و حبوبات و صیفی‌جات کشت می‌شود و لبنیات تولید می‌شود.[۲] [۳]

محدوده

محدودۀ دقیق روستای سابق چیاگُلان و زمین‌های کشاورزی آن اکنون به درستی مشخص نیست. بلوارهای ولیعصر و جام جم (کشاورزی) از وسط بافت سابق روستا عبور کرده و تقاطع آن‌ها با بلوار چهل‌متری دوم حافظیه که میدان چیاگُلان (شهید بروجردی) نامیده می‌شود، به اصلی‌ترین مرز و معبر محله تبدیل شده است. در جهت شمال غربی چیاگُلان مراکز نظامی ساخته شده و کوچۀ رضوان این محله را از سپاه نبی اکرم جدا می‌کند. بلوار ولیعصر در مرز جنوب غربی محدودۀ چیاگُلان را از حافظیه جدا می‌کند. رودخانۀ قره‌سو در جهت شرق چیاگلان جریان دارد و در فاصلۀ میان محله با این رودخانه همچنان زمین‌های کشاورزی و تپه‌های تاریخی به جای مانده‌اند. علاوه بر این کانال رودخانۀ آبشوران که از جنوب محله عبور می‌کند و به قره‌سو می‌ریزد، بین چیاگُلان و بزرگراه امام خمینی (کمربندی شرقی) فاصله ایجاد کرده است.

مساحت

مساحت چیاگُلان بین ۱۸/۵۲[۴] تا ۲۲ هکتار[۱] اعلام شده است.

تحولات جمعیتی

تحولات جمعیتی محلۀ چیاگُلان در فاصلۀ دو سرشماری ۱۳۸۵ و ۱۳۹۰ به صورت زیر بوده است:[۵]

محله جمعیت خانوار بعد خانوار
۱۳۸۵ ۱۳۹۰ ۱۳۸۵ ۱۳۹۰ ۱۳۸۵ ۱۳۹۰
چیاگُلان ۵۹۷۸ ۵۶۶۳ ۱۴۹۷ ۱۶۷۴ ۴ ۳/۳۸

تپۀ تاریخی

تپۀ تاریخی چیاگُلان که این محله نام خود را از آن گرفته است، در محلۀ چیاگلان قرار دارد که در ۵ آذر ۱۳۸۰ به شمارۀ ۴۳۹۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. این تپه ۹۶ متر طول، ۵۹ متر عرض و ۱۴/۵ متر ارتفاع دارد و سفال‌های تاریخی ساده و فاقد نقش و نیز سفال‌های لعابدار دورۀ اسلامی از آن به دست آمده است.[۶]

اماکن مذهبی

  • مسجد حضرت ابوالفضل
  • مسجد انصارالحسین

کانال آبشوران

کانال رودخانۀ آبشوران از حاشیۀ جنوبی محلۀ چیاگُلان عبور می‌کند و به قره‌سو می‌ریزد. این رودخانه که به صورت کانالی با دیواره‌های بتونی درآمده، گاه در فصل بارندگی سرریز کرده و باعث ایجاد سیلاب و آب‌گرفتگی برای معابر و خانه‌های محلۀ چیاگُلان می‌شود.[۷] [۸] [۹]

همچنین جمع‌آوری زباله به روش‌های سنتی و ناکارآمد و ریختن زباله در آبشوران مشکلات زیادی را برای مردم محله به وجود آورده است.[۱۰]

منابع

  1. 1 2 کریمی و دیگران، ۱۳۹۶: ص ۱۶.
  2. دهخدا، علی‌اکبر. فرهنگ لغت، ج ۵، مدخل چقاگُلان
  3. رزم‌آرا، حسینعلی. فرهنگ جغرافیایی ایران، ج ۵.
  4. کریمی و دیگران، ۱۳۹۶: ص ۱۵.
  5. کریمی و دیگران، ۱۳۹۶: ص ۱۸.
  6. خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): تعیین حریم تپۀ چغاگلان کرمانشاه، نوشته‌شده در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۱ آذر ۱۴۰۴.
  7. خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): تخلیۀ ۲ روستای کرمانشاه/ هشدار به ۲۰ هزار خانوار روستایی برای تخلیه، نوشته‌شده در ۱۱ فروردین ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۱ آذر ۱۴۰۴.
  8. پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران: سیلاب ۳۰ رأس گوسفند را در کرمانشاه تلف کرد، نوشته‌شده در ۵ فروردین ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۱ آذر ۱۴۰۴.
  9. سایت تحلیلی خبری عصر ایران: آماده‌باش در کرمانشاه برای مقابله با سیل، نوشته‌شده در ۱۰ فروردین ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۱ آذر ۱۴۰۴.
  10. آژآنس خبری کارآفرینان اقتصاد: ساماندهی «آبشوران» کرمانشاه در پاسکاری مسؤولان، نوشته‌شده در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱۱ آذر ۱۴۰۴.

کتاب‌شناسی