چقاکبود (کرمانشاه)

چقاکبود
چیاکه‌و
محله
کشورایران ایران
استاناستان کرمانشاه
شهرکرمانشاه
منطقۀ شهرداریمنطقه ۷ شهرداری کرمانشاه

چقاکبود یا چیاکه‌و نام محله‌ای در شهر کرمانشاه است که در شمال این شهر و در منطقۀ ۷ شهرداری کرمانشاه قرار گرفته‌است. چقاکبود در گذشته روستایی مستقل بود، اما با توسعۀ شهر کرمانشاه به‌تدریج در داخل محدودۀ شهری کرمانشاه قرار گرفت و امروزه یکی از محلات این شهر به‌شمار می‌آید.

چقاکبود به عنوان یک سکونتگاه غیررسمی در وضعیت بحرانی که بافت روستایی خود را حفظ کرده است طبقه‌بندی شده است.[۱]

تاریخچه

محمدحسن اعتمادالسلطنه در مرآت البلدان چقاکبود را «قریه‌ای از قرای بلوک بسطام کرمانشاهان» معرفی کرده است.[۲] همچنین علی‌اکبر دهخدا در فرهنگ لغت خود مدخلی را به «چقاکبود» اختصاص داده و آن را دهی از دهستان حومۀ بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه معرفی کرده که در ۶ هزار گزی شمال کرمانشاه و در غرب راه شوسۀ کرمانشاه به طاق‌بستان واقع شده است. دهخدا از فرهنگ جغرافیایی ایران نوشتۀ حسینعلی رزم‌آرا نقل کرده که چقاکبود دشتی سردسیر است و ۳۰۰ تن سکنه دارد، آبش از سرآب طاق‌بستان و چشمه تأمین می‌شود و در آن غلات و حبوبات و صیفی‌جات و مختصری میوه‌جات کشت می‌شود و لبنیات تولید می‌شود. همچنین اشاره کرده که علاوه بر کشاورزی که شغل اغلب اهالی روستا بوده، برخی نیز کارگر تصفیه‌خانۀ نفت کرمانشاه بوده‌اند.[۳] [۴]

محدوده

محدودۀ دقیق روستای سابق چقاکبود و زمین‌های کشاورزی آن اکنون به درستی مشخص نیست. اما در حال حاضر محلۀ چقاکبود به محدوده‌ای گفته می‌شود که از جنوب شرقی به بلوار طاق‌بستان، از شمال شرقی به بلوار نبوت، از شمال غربی به بلوار وحدت (تعاون) و از جنوب غربی به بزرگراه شهید یحیی شمشادیان محدود می‌شود. تقاطع غیرهمسطح ولایت (لب آب) در جنوب و میدان شهدای مدافع حرم در شمال محلۀ چقاکبود واقع شده‌اند.

مساحت

مساحت چقاکبود ۲۲/۳ هکتار[۵] اعلام شده است.

تحولات جمعیتی

تحولات جمعیتی محلۀ چقاکبود در فاصلۀ دو سرشماری ۱۳۸۵ و ۱۳۹۰ به صورت زیر بوده است:[۶]

محله جمعیت خانوار بعد خانوار
۱۳۸۵ ۱۳۹۰ ۱۳۸۵ ۱۳۹۰ ۱۳۸۵ ۱۳۹۰
چقاکبود ۵۹۴۰ ۵۵۴۱ ۱۴۴۳ ۱۵۲۴ ۴/۱۲ ۳/۶۴

بافت محله

مجتمع مسکونی آپارتمانی «سیمرغ هوانیروز»،‌ ۱۴۰۲.

شبکۀ معابر و کوچه‌های محلۀ چقاکبود تغییر چندانی نکرده و بافت روستایی آن حفظ شده است. با این وجود در بخش شمال غربی محله مجتمع مسکونی آپارتمانی «سیمرغ هوانیروز» قرار دارد که برای نظامیان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران ساخته شده است.

تپۀ تاریخی

چیاکه‌و تپه‌ای باستانی‌ست که نام خود را به این محله داده است.

تپۀ تاریخی چیاکه‌و (چقاکبود) که این محله نام خود را از آن گرفته است، در محلۀ چقاکبود قرار دارد که در ۵ آذر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۳۹۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.[۷]

پارک‌ها

  • پارک نادری، بلوار طاق‌بستان

اماکن مذهبی

  • مسجد ابوالفضل العباس، بلوار نبوت

جستارهای وابسته

منابع

  1. کریمی و دیگران، ۱۳۹۶: ص ۱۶.
  2. اعتمادالسلطنه، محمدحسن. مرآت البلدان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ج ۴، ص ۲۵۰.
  3. دهخدا، علی‌اکبر. فرهنگ لغت، ج ۵، مدخل چاله چاله.
  4. رزم‌آرا، حسینعلی. فرهنگ جغرافیایی ایران، ج ۵.
  5. کریمی و دیگران، ۱۳۹۶: ص ۱۵.
  6. کریمی و دیگران، ۱۳۹۶: ص ۱۸.
  7. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

کتاب‌شناسی