چیکونگونیا
| چیکونگونیا | |
|---|---|
 | |
| طرز تلفظ |
|
| تخصص | بیماری عفونی |
| نشانهها | تب، درد مفاصل[۲] |
| عوارض | درد مفاصل بلند مدت[۲] |
| دورهٔ معمول آغاز | ۲ تا ۱۲ روز پس از قرار گرفتن در معرض[۳] |
| دورهٔ بیماری | معمولاً کمتر از یک هفته[۲] |
| علت | ویروس چیکونگونیا (CHIKV) شیوع توسط پشه[۳] |
| روش تشخیص | آزمایش خون برای آرانای یا پادتن[۳] |
| تشخیص افتراقی | تب دنگی، تب زیکا[۳] |
| پیشگیری | کنترل پشه، اجتناب از گزش[۴] |
| درمان | درمان[۳] |
| پیشآگهی | خطر مرگ ~ ۱ در ۱٬۰۰۰[۴] |
| فراوانی | >۱ میلیون (۲۰۱۴)[۳] |
| طبقهبندی و منابع بیرونی | |
چیکونگونیا یک بیماری ویروسی است که بر اثر ابتلا به ویروس چیکونگونیا از طریق نیش پشه ایجاد میشود[۵][۳] و با تب و درد شدید مفاصل همراه است.[۲][۴] این بیماری معمولاً کشنده نیست و به ندرت منجر به مرگ میشود.
نام این بیماری از زبان ماکونده بهمعنای «آنکه خم میشود» گرفته شده و به علائم التهاب مفاصل اشاره دارد. ویروس چیکونگونیا نخستینبار در سال ۱۹۵۵، پس از شیوع آن در سالهای ۱۹۵۲ و ۱۹۵۳، در تانزانیا شناسایی شد.[۶] برخلاف برخی منابع، نام این بیماری از زبان سواحلی گرفته نشده است.[۷]
این بیماری از طریق گزش پشههای پشه تب زرد (پشهٔ دِنگی) و پشه ببری آسیایی (آئدس آلبوپیکتوس) منتقل میشود. تشخیص بیماری معمولاً با آزمایش سرمشناختی انجام میگیرد.
علائم
دورهٔ نهفتگی چیکونگونیا معمولاً دو تا سه روز است. نشانههای اولیه شامل تب بالا، درد شدید مفاصل، لرز، سردرد، نورگریزی، بیاشتهایی، تهوع، قرمزی چشم و درد شکم است. درد مفاصل اغلب در انگشتان، مچها و پاها بروز میکند. با کاهش تب (معمولاً پس از دو تا سه روز)، در برخی بیماران جوشهای پوستی ماکولوپاپولار روی تنه و اندامها پدیدار میشود. این ضایعات ممکن است پوستهپوسته شوند. در برخی موارد کاهش گلبولهای سفید خون و خوندماغ نیز دیده میشود. بیماری معمولاً خودمحدودشونده است، اما در بیماران سالخورده ممکن است درد مفاصل تا چند سال باقی بماند، بهویژه در افرادی که دارای ژن HLA-B27 هستند.
پیشگیری
نخستین واکسن چیکونگونیا در نوامبر ۲۰۲۳ توسط افدیای در ایالات متحده تأیید شد.[۸] در نبود واکسن، پیشگیری بر جلوگیری از گزش پشه متمرکز است. استفاده از پمادهای دورکنندهٔ حشرات (مانند دیئیئیتی)، پوشیدن لباسهای پوشاننده، و خوابیدن زیر پشهبند از روشهای توصیهشده هستند. چون پشه آئدس در طول روز نیز فعال است، رعایت احتیاط در روز هم ضروری است.
درمان
درمان اختصاصی برای چیکونگونیا وجود ندارد و درمان بر کاهش علائم استوار است. استفاده از داروهای ضدالتهاب و مُسکن توصیه میشود. پژوهشهایی دربارهٔ کلروکین به عنوان درمان احتمالی در دست انجام است.
شیوع
در سال ۲۰۰۶، ویروس چیکونگونیا در جزیره رئونیون فرانسه همهگیر شد و حدود یکسوم جمعیت به آن مبتلا شدند. در سال ۲۰۰۷، برای نخستینبار خارج از مناطق گرمسیری، شیوع این بیماری در شمال ایتالیا گزارش شد و حدود ۲۰۰ نفر مبتلا شدند، که یک نفر از آنان جان باخت.[۹] در سالهای بعد مواردی از ابتلا در فرانسه و سریلانکا نیز ثبت شد و در ژوئیهٔ ۲۰۱۴ این ویروس برای نخستینبار در آمریکای جنوبی شناسایی شد.[۱۰]
پیوند به بیرون
- [(https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chikungunya) ویروس چیکونگونیا در وبگاه سازمان جهانی بهداشت]
منابع
- ↑ "chikungunya". Oxford Learner's Dictionary. انتشارات دانشگاه آکسفورد. Archived from the original on 4 November 2014. Retrieved 4 November 2014.
- 1 2 3 4 "Chikungunya Virus Symptoms, Diagnosis, & Treatment". CDC. 6 آوریل 2016. Archived from the original on 21 September 2016. Retrieved 26 September 2016.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Chikungunya Fact sheet". سازمان جهانی بهداشت. آوریل 2016. Archived from the original on 27 September 2016. Retrieved 26 September 2016.
- 1 2 3 Caglioti, C; Lalle, E; Castilletti, C; Carletti, F; Capobianchi, MR; Bordi, L (July 2013). "Chikungunya virus infection: an overview". The new microbiologica. 36 (3): 211–27. PMID 23912863.
- ↑ «ویروس چیکونگونیا» (PDF). dallascounty. بایگانیشده از اصلی (PDF) در ۸ مه ۲۰۱۵. دریافتشده در ۱۰ آوریل ۲۰۱۸.
- ↑ Robinson, M. C. (1955). "An epidemic of virus disease in Southern Province, Tanganyika Territory, in 1952–53". Trans. R. Soc. Trop. Med. Hyg. 49: 28–32.
- ↑ [(https://web.archive.org/web/20210506211320/http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/6981476.stm) Mosquito virus arrives in Europe], BBC News, 6 September 2007.
- ↑ [(https://web.archive.org/web/20231109222206/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-vaccine-prevent-disease-caused-chikungunya-virus) FDA Approves First Vaccine to Prevent Disease Caused by Chikungunya Virus], FDA, 9 November 2023.
- ↑ [(https://web.archive.org/web/20210506211320/http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/6981476.stm) Mosquito virus arrives in Europe], BBC News, 6 September 2007.
- ↑ [(https://web.archive.org/web/20210830084636/https://nos.nl/artikel/676670-suriname-bevecht-chikungunya.html) NOS.nl: Suriname bevecht chikungunya], 2014.