ژانه فرانسه (دوشس بری)

ژانه فرانسه
فهرست ملکه‌های فرانسه
سلطنت۷ آوریل ۱۴۹۸ – ۱۷ دسامبر ۱۴۹۸
زاده۲۳ آوریل ۱۴۶۴
درگذشته۴ فوریه ۱۵۰۵ (۴۰ ساله)
بورژ
همسر(ان)لوئی دوازدهم (ا. ۱۴۷۶–۱۴۹۸)
خاندانخاندان والوآ
پدرلوئی یازدهم
مادرشارلوت ساووی

ژانه فرانسه (انگلیسی: Joan of France, Duchess of Berry؛ ۲۳ آوریل ۱۴۶۴ – ۴ فوریه ۱۵۰۵ (۴۰ ساله)) خواهر مذهبی اهل فرانسه بود.

او گاهی با نام ژانه لنگ (فرانسوی: Jeanne la boiteuse) نیز شناخته می‌شود. او برای مدت کوتاهی به عنوان ملکه فرانسه و همسر پادشاه لوئی دوازدهم، در فاصله میان مرگ برادرش پادشاه شارل هشتم و ابطال ازدواجش، ملکه فرانسه بود. پس از آن، او به قلمرو خود بازنشسته شد و اندکی بعد صومعه‌ای از فرقه‌های مذهبی محصور با عنوان فرقه بشارت مریم مقدس را بنیان گذاشت و در آنجا به عنوان رئیس صومعه خدمت کرد. بعدها از این فرقه، جماعت مذهبی خواهران رسولی بشارت پدید آمد که در سال ۱۷۸۷ برای آموزش کودکان فقیر بنیان گذاشته شد. او در ۲۸ مه ۱۹۵۰ قدیس اعلام شد.[۱]

خانواده

ژانه در ۲۳ آوریل ۱۴۶۴ در قلعهٔ پی‌یر دو برژ، که متعلق به یکی از حامیان مورد اعتماد پدربزرگش، پادشاه شارل هفتم بود، در نوژان-لو-روا در کنت‌نشین درو به دنیا آمد. او دومین دختر لوئی یازدهم پادشاه فرانسه و همسر دوم او شارلوت ساووی بود؛ خواهر و برادرهای زنده‌ماندهٔ او شارل هشتم پادشاه فرانسه و آن دو فرانس بودند. اندکی پس از تولد او، پادشاه توافق‌نامه‌ای برای ازدواج او با پسرعموی دومش، لوئی، دوک اورلئان، که بعدها پادشاه لوئی دوازدهم فرانسه شد، امضا کرد؛ لوئی در آن زمان دو سال داشت.[۲] ژانه از بدو تولد بیمار و دچار ناهنجاری جسمی بود. کاتلین جونز در کتاب زنان قدیس – زندگی‌هایی از ایمان و شجاعت می‌گوید که ژانه قوزی در پشت خود داشت و لنگ‌لنگان راه می‌رفت که نشان می‌دهد به انحنای غیرطبیعی ستون فقرات مبتلا بوده است.[۳]

پادشاه لوئی که اغلب برای انجام وظایف سلطنتی دور از دربار بود، دخترانش، ژانه و آن، را به بارون فرانسوا دو لینیر و همسرش آن دو کولان سپرد. این زوج که فرزندی نداشتند، ژانه را غرق محبت کردند. آنها مسئولیت آموزش او را بر عهده گرفتند و به او شعر و ریاضیات، نقاشی، گلدوزی و نواختن لوت را آموختند.

این زوج همچنین کاتولیک‌های معتقدی بودند و پایه‌ای استوار از ایمان را در میان اعضای خانوادهٔ خود ایجاد کردند. هنگامی که ژانه کم‌سن بود، پدرش از او خواست نام اعتراف‌کننده‌ای را که می‌خواست بگوید. او تنها نامی را که می‌شناخت، یعنی ژان دو لا فونتن، نگهبان صومعهٔ فرانسیسکن‌ها در آمبواز را بر زبان آورد. پادشاه انتخاب او را تأیید کرد و این راهب را به این سمت منصوب کرد. با وجود فاصلهٔ میان آنها، او مرتباً برای شنیدن اعتراف شاهزاده‌خانم سفر می‌کرد. ژانه به پرستش و نیایش علاقهٔ شدیدی پیدا کرد و زمان‌های طولانی را در نمازخانهٔ قلعه می‌گذراند. بارون نیز در این امر از او حمایت کرد و برای آسان‌تر شدن رفت‌وآمد در هوای نامساعد، مسیری میان قلعه و نمازخانه ساخت و آن را سنگ‌فرش کرد. ژانه تحت هدایت این راهب به فرقهٔ سوم فرانسیس پذیرفته شد.[۱]

در سال ۱۴۷۱، پادشاه لوئی یازدهم دستور داد خواندن دعای سلام مریم برای صلح در سراسر پادشاهی انجام شود. ژانه دلبستگی شدیدی به این دعای خاص داشت. او بعدها نوشت که در همان سال از مریم مقدس پیشگویی‌ای دریافت کرده بود که روزی جامعه‌ای مذهبی را به افتخار مریم مقدس بنیان خواهد گذاشت.[۴]

ازدواج

نشان خانوادگی ملکه ژانه فرانسه

در سال ۱۴۷۳، پادشاه لوئی یازدهم قراردادهای ازدواج دخترانش را امضا کرد. در ۸ سپتامبر ۱۴۷۶، ژانه در ۱۲سالگی با لوئی دوم، دوک اورلئان، در مونتریشار ازدواج کرد. این ازدواج به این دلیل ترتیب داده شد که انتظار می‌رفت ژانه به دلیل ناهنجاری جسمی‌اش عقیم باشد. لوئی یازدهم با این کار امیدوار بود شاخهٔ کادت اورلئان از خاندان والوآ را منقرض کند.[۵] لوئی دوم از اورلئان از این ازدواج اجباری ناراضی بود و رفتار او با همسر جدیدش نیز بازتاب‌دهندهٔ این امر بود.

لوئی یازدهم در سال ۱۴۸۳ درگذشت و پسرش، شارل هشتم، جانشین او شد. از آنجا که او هنوز کودک بود، خواهرش، آن دو بوژو، به عنوان نایب‌السلطنهٔ پادشاهی منصوب شد. تا سال ۱۴۸۴، همسر ژانه، لوئی دوم اورلئان، مجموعه‌ای از لشکرکشی‌های نظامی علیه پادشاهی را آغاز کرده بود. این لشکرکشی‌ها تا سال ۱۴۸۸ ادامه یافتند؛ زمانی که نیروهای سلطنتی او را اسیر کردند. او در این دوره صاحب پسری نامشروع به نام میشل دو بوسی شد که بعدها به عنوان اسقف بورژ منصوب شد. ژانه در دوران اسارت همسرش، قلمروهای او، به‌ویژه شهرهای ایتالیایی میلان و آستی را اداره می‌کرد. ژانه با تصور کردن فضایل وجودنداشته در همسرش، خود را برای کاهش رنج‌های او و آزاد شدنش به کار گرفت.[۴] لوئی اورلئان در سال ۱۴۹۱ آزاد شد. چند سال بعد، او در لشکرکشی نظامی شارل هشتم در ایتالیا او را همراهی کرد.[۲]

هنگامی که لوئی پس از مرگ تصادفی برادرزنش در آوریل ۱۴۹۸ به تخت سلطنت رسید، از پاپ درخواست کرد ازدواجش را باطل کند تا بتواند با بیوهٔ پادشاه فقید، آن دو برتانی، ازدواج کند؛ او امیدوار بود از این طریق دوک‌نشین برتانی را برای همیشه به تاج‌وتخت فرانسه ملحق کند.

در آنچه «یکی از رسواترین دعاوی قضایی عصر» توصیف شده است،[۶] لوئی برخلاف آنچه ممکن بود انتظار رود، استدلال نکرد که ازدواج به دلیل هم‌خونی باطل است (که در آن زمان بهانهٔ عمومی برای انحلال ازدواج بود؛ این زوج پسرعموهای دوم با یک نسل فاصله بودند). لوئی استدلال کرد که هنگام ازدواج، کمتر از سن قانونی رضایت، یعنی چهارده سال، داشته و ازدواج هرگز به دلیل ناهنجاری جسمی ژانه به انجام نرسیده است[۴] و جزئیات فراوانی دربارهٔ چگونگی ناهنجاری جسمی او ارائه کرد. ژانه، همان‌طور که انتظار می‌رفت، به‌شدت با این ادعای نامطمئن مبارزه کرد و شاهدانی آورد که شنیده بودند لوئی به خود می‌بالد که «همسرم را سه یا چهار بار در طول شب سوار شده‌ام».[۶] لوئی همچنین مدعی شد که عملکرد جنسی او به وسیلهٔ جادوگری مختل شده است؛ ژانه در پاسخ پرسید که اگر چنین بوده، چگونه او توانسته بود بداند تلاش برای عشق‌ورزی با او چگونه است.[۷] پاپ الکساندر ششم با وجود این، به دلایل سیاسی مصمم بود با ابطال ازدواج موافقت کند.

کمیسیون تحقیق منصوب از سوی پاپ مشخص کرد که ازدواج با ژانه به دلیل نبود رضایت، نامعتبر بوده و هرگز نیز به انجام نرسیده است.[۸] بر این اساس، او به زیان ملکه حکم داد.[۹] ابطال ازدواج در ۱۵ دسامبر ۱۴۹۸ اعلام شد. ژانه کناره‌گیری کرد و گفت که برای همسر سابقش دعا خواهد کرد. او دوشس بری شد و به بورژ، پایتخت دوک‌نشین، بازنشسته شد.[۱۰]

زندگی مذهبی و قدیس‌شدن

Saint

Joan of Valois

O.Ann.M
آرامگاهصومعهٔ بشارت بورژ
ارج‌نهاده‌شده درکاتولیسیسم
بئاتیفیه21 April 1742 توسط پاپ بندیکت چهاردهم
قدیس‌شدن28 May 1950 توسط پاپ پیوس دوازدهم
بزرگداشت4 February
آثار مهمبنیان‌گذار فرقهٔ بشارت مریم مقدس

پس از استقرار در قلمرو جدید خود، ژانه به راهنمای روحانی خود، گابریل ماری،[الف] از فراخوان خود به زندگی رهبانی گفت. او در این اقدام از ژانه حمایت کرد و ژانه شروع به برنامه‌ریزی برای فرقهٔ بشارت مریم مقدس، یک فرقهٔ مذهبی محصور جدید به افتخار بشارت کرد (اعلام فرشته به مریم مقدس که او مادر عیسی خواهد شد، با وجود آنکه باکره بود). این فرقه به عنوان شاخه‌ای مستقل از کلاریس‌های فقیر تأسیس شد. تا مه ۱۵۰۰، او ۱۱ نوآموز پذیرفته بود که هستهٔ فرقهٔ جدید را تشکیل می‌دادند. قانون زندگی‌ای که او برای این فرقه نوشته بود، در ۱۲ فوریه ۱۵۰۲ به وسیلهٔ پاپ الکساندر تأیید شد. ساخت نخستین صومعه در سال بعد آغاز شد. در یکشنبهٔ پنطیکاست سال ۱۵۰۴، ژانه و برادر گابریل ماری تعهدات خصوصی خود را برای پیروی از قانون ادا کردند و بدین ترتیب خود را به عنوان بنیان‌گذاران مشترک فرقه تثبیت کردند. در ۲۱ نوامبر همان سال، در عید تقدیم مریم، ژانه و زنان دیگر به‌طور عمومی و قانونی خود را متعهد به فرقه کردند.[۲]

ژانه در ۴ فوریه ۱۵۰۵ درگذشت و در نمازخانهٔ صومعهٔ آنونسیاد به خاک سپرده شد. قبر او در جریان جنگ‌های مذهبی فرانسه هتک حرمت شد و پیکرش که فسادناپذیر تشخیص داده شده بود، در جریان غارت بورژ به دست هوگنوها در ۲۷ مه ۱۵۶۲ سوزانده شد. اندکی پس از مرگ او، گفته شد معجزات و شفاهایی که به او نسبت داده می‌شد رخ داده است. روند تقدیس او در سال ۱۶۳۱ آغاز شد و پاپ بندیکت چهاردهم او را در ۲۱ آوریل ۱۷۴۲ طوبی کرد. او در ۲۸ مه ۱۹۵۰[۱۱] به وسیلهٔ پاپ پیوس دوازدهم تقدیس شد.[۱۲]

میراث

خواهران مذهبی فرقهٔ بشارت مریم مقدس همچنان شیوهٔ زندگی خود را در صومعه‌هایی در فرانسه، بلژیک، کاستاریکا و لهستان حفظ می‌کنند. این خواهران در بلژیک، بوروندی، کامرون، جمهوری دموکراتیک کنگو، فرانسه و گواتمالا خدمت می‌کنند.[۲]

تبار

یادداشت‌ها

  1. ↑ گابریل ماری (حدود ۱۴۶۰ – ۲۷ اوت ۱۵۳۲) با نام گیلبرت نیکلاس در ریوم، اوورنی به دنیا آمد. روند رسمی تقدیس او از سوی سریر مقدس رسماً در فوریه ۲۰۱۳ آغاز شد.

منابع

  1. 1 2 "St. Joan of Valois". AmericanCatholic.org. Archived from the original on 20 January 2012.
  2. 1 2 3 4 "Chronologie de la vie de sainte Jeanne de France". L'Annonciade (in French). Order of the Annunciation of the Blessed Virgin Mary. 8 July 2013.
  3. ↑ Gibson, Mary Lou (8 February 2013). "Saints for our times: French saint endured much torment from her family". Catholic Spirit. Vol. 31, no. 2. Diocese of Austin. Archived from the original on 14 October 2015.
  4. 1 2 3
    Capes, Florence (1913). "St. Jeanne de Valois" . In Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
  5. ↑ Vauchez, André; Lapidge, Michael, eds. (2000). Encyclopedia of the Middle Ages. Vol. 1. Fitzroy Dearborn Publishers. p. 776. ISBN 978-1-57958-282-1. Infirm from birth, she was obliged by her father, Louis XI, to marry her cousin, Louis of Orleans. The king wished, by a union considered sterile, to extinguish this rival collateral dynasty.
  6. 1 2 Hale 1972, p. 15.
  7. ↑ Hale 1972, p. 16.
  8. ↑
    Loughlin, James (1913). "Pope Alexander VI" . In Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
  9. ↑ Hale 1972‌ p. 16 : "The King's case was so weak that if the Pope, Alexander VI, had not been committed to granting the annulment for political purposes, he would have lost it."
  10. ↑ "St. Joan of Valois". Catholic Online. Retrieved 26 October 2014.
  11. ↑ "Pope Pius XII". Catholic Community Forum. Archived from the original on 24 October 2007.
  12. ↑ "Jane of Valois". Catholic Community Forum. Archived from the original on 9 November 2007.
  13. ↑ Henneman, John Bell Jr. (2006). "Charles V the Wise". In Emmerson, Richard K. (ed.). Key Figures in Medieval Europe: An Encyclopedia. Routledge. p. 127. ISBN 978-0-415-97385-4.
  14. ↑ Vallet de Viriville, Auguste (1859). "Chap. 6". Chronique de la Pucelle (in French). p. 220.
  15. ↑ Hand, Joni M. (2013). Women, Manuscripts and Identity in Northern Europe, 1350–1550. Ashgate Publishing. p. 217. ISBN 978-1-4094-5023-8.
  16. 1 2 3 Kekewich, Margaret L. (2008). The Good King: René of Anjou and Fifteenth Century Europe. Palgrave Macmillan. p. xiv. ISBN 978-1-4039-8820-1.
  17. 1 2 Vaughan, Richard (2002). Philip the Bold: The Formation of the Burgundian State. Boydell Press. p. 53. ISBN 978-0-85115-915-7.
  18. ↑ Stieber, Joachim W. (1978). Pope Eugenius IV, the Council of Basel and the Secular and Ecclesiastical Authorities in the Empire. E. J. Brill. p. 254. ISBN 90-04-05240-2.
  19. ↑ Nielen, Marie-Adélaïde, ed. (2003). "Vaticanus Latinus 7806". Lignages d'Outremer (in French). Académie des inscriptions et belles lettres. p. 170. ISBN 978-2-87754-141-1. OCLC 799477136.
  20. ↑ Jansen, Sharon L. (2004). "Introduction". Anne of France: Lessons for My Daughter. Library of Medieval Women. Boydell & Brewer. pp. 2–3. ISBN 978-1-84384-016-9. JSTOR 10.7722/j.ctt14brtv9.
  21. ↑ Bingham, Denis (1890). The Marriages of the Bourbons. Chapman and Hall. p. 47. OCLC 608945073. Retrieved 21 April 2018.

پیوند به بیرون