کارت کریسمس

کارت کریسمس نروژی
کارت کریسمس آمریکایی در قرن نوزدهم

کارت کریسمس یا کارت تبریک کریسمس، کارت تبریکی است که به عنوان بخشی از جشن سنتی کریسمس، برای انتقال طیف وسیعی از احساسات مربوط به ایّام کریسمس و فصل تعطیلات بین مردم است. کارت کریسمس معمولاً در طی هفته‌های قبل از روز کریسمس توسط بسیاری از مردم (از جمله برخی غیرمسیحیان) در جوامع غربی و آسیا رد و بدل می‌شود. متن تبریک سنتی این است: «کریسمس شاد و سال نو خوبی را برایتان آرزومندم». انواع بی‌شماری از این تبریک وجود دارد، بسیاری از کارت‌ها احساسات مذهبی بیشتری را بیان می‌کنند یا حاوی شعر، دعا، اشعار آواز کریسمس یا آیه‌ای از کتاب مقدس هستند؛ برخی دیگر با یک «تبریک فصلی» همه‌جانبه، بر فصل تعطیلات عمومی تمرکز می‌کنند. اولین کارت کریسمس مدرن توسط جان کالکات هورسلی طراحی شد.

کارت کریسمس معمولاً به صورت تجاری طراحی و برای این مناسبت خریداری می‌شود. محتوای طرح این کارت می‌تواند مستقیماً به روایت کریسمس با تصاویری از میلاد عیسی مربوط باشد، یا نمادهای مسیحی مانند ستاره بیت‌لحم یا کبوتر سفید که هم نمایانگر روح‌القدس و هم صلح است را در خود جای دهد. بسیاری از کارت‌های کریسمس، سنت‌های کریسمس مانند چهره‌های فصلی (مثلاً بابانوئل، آدم‌برفی و گوزن شمالی)، اشیاء مرتبط با کریسمس مانند شمع، راج، آویزهای تزئینی و درخت کریسمس، و فعالیت‌های کریسمس مانند خرید، سرودخواندن و مهمانی، یا سایر جنبه‌های این فصل مانند برف و حیات‌وحش زمستان نیم‌کره شمالی را نشان می‌دهند. برخی از کارت‌های غیرمذهبی صحنه‌های نوستالژیک قدیمی مانند خریداران کرینولین در خیابان‌های قرن نوزدهم را به تصویر می‌کشند؛ برخی دیگر به ویژه در به تصویر کشیدن شیطنت‌های بابانوئل و اِلف‌هایش، طنز آمیز هستند.

تاریخچه

اولین کارت کریسمس تولید شده به صورت تجاری در جهان توسط هنری کول که جان کالکات هورسلی در سال ۱۸۴۳ برای او طراحی کرد.
خردسالان در سال ۱۹۱۰ در نیویورک، به کارت‌های کریسمس نگاه می‌کنند.
کارت کریسمس اثر لویی پرانگ، گروهی از قورباغه‌های انسان‌نما را نشان می‌دهد که با پرچم و گروه موسیقی در حال رژه هستند.

اولین کارت کریسمس شناخته شده توسط مایکل مایر در سال ۱۶۱۱ برای جیمز یکم انگلستان و پسرش هنری فردریک، شاهزاده ولز ارسال شد[۱] این کارت در سال ۱۹۷۹ توسط آدام مک‌لین در اداره ثبت اسناد اسکاتلند پیدا شد.[۲] این کارت با دست ساخته شده و شامل تصاویر چلیپای گلگون بود، با متن تبریک - «تبریک به مناسبت سالروز تولد پادشاه مقدس، به ستودنی‌ترین و پرانرژی‌ترین فرمانروا و والامقام‌ترین جیمز، پادشاه بریتانیای کبیر و ایرلند و مدافع ایمان حقیقی، با جشنی شاد به خاطر سالروز تولد عیسی مسیح، در نهایت شادی و خوشبختی وارد سال جدید فرخنده ۱۶۱۲ می‌شویم» - که به شکل گل رز قرار گرفته بود.

اولین کارت تبریک تجاری موجود در بازار به سفارش سِر هنری کول و طراحی جان کالکات هورسلی در لندن در سال ۱۸۴۳ تولید شد.[۳] تصویر وسط، سه نسل از یک خانواده را نشان می‌داد که به سلامتی گیرنده کارت باده‌نوشی می‌کردند: در دو طرف کارت، تصویرهایی از کار خیر شامل غذا و لباس که به فقرا داده می‌شد، وجود داشت. ظاهراً تصویر خانواده در حال نوشیدن شراب با هم بحث‌برانگیز شد، اما این ایده زیرکانه بود: کول سه سال قبل به معرفی پنی پست کمک کرده بود. دو سری و در مجموع ۲٬۰۵۰ کارت در آن سال چاپ و به قیمت هر کدام یک شیلینگ فروخته شد.[۴]

کارت‌های اولیه بریتانیایی به ندرت مضامین زمستانی یا مذهبی را نشان می‌دادند، در عوض گل، پری و دیگر طرح‌های خیالی را ترجیح می‌دادند که به دریافت کننده کارت، نزدیک شدن بهار را یادآوری می‌کرد. تصاویر طنزآمیز و احساساتی از کودکان و حیوانات محبوب بودند، در حالی که شکل‌ها، تزئینات و مواد به‌طور فزاینده‌ای پر نقش‌ونگار می‌شدند. در کریسمس سال ۱۸۷۳، شرکت لیتوگرافی پرانگ و مایر شروع به تولید کارت تبریک برای بازار پرمشتری بریتانیا کرد. این شرکت فروش کارت کریسمس را در سال ۱۸۷۴ در آمریکا آغاز کرد و بدین ترتیب به اولین چاپخانه‌ای تبدیل شد که کارت کریسمس را در آمریکا عرضه می‌کرد. گاهی از صاحب آن، لوئی پرانگ، با عنوان «پدر کارت کریسمس آمریکا» یاد می‌شود.[۵] تا دهه ۱۸۸۰، پرانگ با استفاده از روند چاپ کرومولیتوگرافی، سالانه بیش از پنج میلیون کارت تولید می‌کرد.[۳] با این حال، محبوبیت کارت‌های او منجر به تولید کارت‌های تقلیدی ارزان‌قیمتی شد که در نهایت او را از این بازار، بیرون کرد. ظهور کارت پستال به معنای پایان کارت‌های شکیل سبک ویکتوریایی بود، اما در دهه ۱۹۲۰ کارت‌های دارای پاکت دوباره رواج یافتند. کلکسیون وسیع کارت تبریک لورا سدون در دانشگاه متروپولیتن منچستر، ۳۲٬۰۰۰ کارت تبریک ویکتوریایی و ادواردی را که توسط ناشران بزرگ آن زمان چاپ شده است، گردآوری کرده است[۶] که از جمله آن، اولین کارت کریسمس تولید شده تجاری در بریتانیا است.[۷]

تولید کارت کریسمس در طی قرن بیستم، برای بسیاری از تولیدکنندگان لوازم التحریر، یک تجارت سودآور بود و طراحی کارت با تغییر سلیقه و تکنیک‌های چاپ، دائماً در حال تکامل بود. شرکتی با برند هالمارک کاردز که اکنون به‌طور گسترده شناخته شده است، در سال ۱۹۱۳ توسط جویس هال با کمک برادرش رولی هال برای بازاریابی کارت‌های کریسمس تولید خودشان تأسیس شد.[۸] برادران هال بر روی تمایل روزافزون به کارت‌های تبریک شخصی‌سازی‌شده‌تر سرمایه‌گذاری کردند و با شروع جنگ جهانی اول، که تقاضا برای کارت‌های ارسالی به سربازان را افزایش داد به موفقیت چشمگیری دست یافتند.[۸] جنگ‌های جهانی کارت‌هایی با مضامین میهن‌پرستانه را به ارمغان آوردند. «کارت‌های استودیویی» خاص با تصاویر کارتونی و گاهی طنزهای زننده در دهه ۱۹۵۰ رواج پیدا کردند. تصاویر نوستالژیک، احساساتی و مذهبی همچنان محبوبیت خود را حفظ کرده‌اند و در قرن بیست و یکم، کارت‌های کپی شده از کارت‌های ویکتوریایی و ادواردی به راحتی قابل تهیه هستند. کارت‌های کریسمس مدرن را می‌توان به صورت جداگانه خریداری کرد، اما در بسته‌هایی با طرح‌های یکسان یا متنوع نیز فروخته می‌شوند. در دهه‌های اخیر، تغییرات فناوری ممکن است مسبب کاهش استفاده از کارت کریسمس باشد. تخمین زده شده که کارت‌های دریافتی توسط خانوارهای آمریکایی از ۲۹ عدد در سال ۱۹۸۷ به ۲۰ عدد در سال ۲۰۰۴ کاهش یافته است.[۹] ایمیل و تلفن امکان تماس مکرر را فراهم می‌کنند و برای نسل‌هایی که در دوره‌ای بزرگ شدند که ارسال و دریافت نامه دست‌نویس نبوده است، راحت‌تر هستند - به خصوص با توجه به در دسترس بودن وب‌سایت‌هایی که کارت‌های کریسمس رایگان ایمیلی در دسترس قرار می‌دهند. با وجود این کاهش، تنها در سال ۲۰۰۵، ۱٫۹ میلیارد کارت در ایالات متحده ارسال شد.[۱۰] برخی از تولیدکنندگان کارت، اکنون کارت پستال الکترونیک ارائه می‌دهند. در بریتانیا، کارت تبریک کریسمس تقریباً نیمی از حجم فروش کارت‌های تبریک را تشکیل می‌دهد، به طوری که در دوره جشن سال ۲۰۰۸ بیش از ۶۶۸٫۹ میلیون کارت کریسمس فروخته شد.[۱۱]در کشورهای عمدتاً غیرمذهبی (برای مثال جمهوری چک)، این کارت‌ها، کارت سال نو نامیده می‌شوند؛ آن‌ها قبل از کریسمس ارسال می‌شوند و تأکید آنها (طرح، متن) عمدتاً بر سال نو است و نمادهای مذهبی حذف می‌شوند.

کارت کریسمس رسمی

کارت کریسمس کاخ سفید رئیس‌جمهور جانسون در سال ۱۹۶۷

کارت کریسمس «رسمی» با ملکه ویکتوریا در دهه ۱۸۴۰ آغاز شد. کارت‌های تبریکِ خانواده سلطنتی بریتانیا معمولاً پرتره‌هایی هستند که رویدادهای شخصی مهم سال را بازتاب می‌دهند.

یک رسم دیرینه وجود دارد که رئیس‌جمهور و بانوی اول آمریکا در هر فصل تعطیلات، کارت‌های کریسمس از طرف کاخ سفید را ارسال کنند.[۱۲] این رسم از زمان رئیس‌جمهور کالوین کولیج آغاز شد، او اولین رئیس‌جمهوری بود که در تعطیلات سال ۱۹۲۷ بیانیه کتبی بشارت صلح را صادر کرد.[۱۲][۱۳] رئیس‌جمهور هربرت هوور اولین کسی بود که نامه رسمی تبریک کریسمس را بین کارکنان کاخ سفید توزیع کرد و رئیس‌جمهور فرانکلین دلانو روزولت اولین رئیس‌جمهوری بود که از قالب کارت (به جای نامه رسمی قبلی یا بیانیه کتبی) استفاده کرد که بیشترین شباهت را به کارت کریسمس امروزی دارد.[۱۲]

در سال ۱۹۵۳، دوایت آیزنهاور رئیس‌جمهور ایالات متحده، اولین کارت رسمی کاخ سفید را توزیع کرد. این کارت‌ها معمولاً مناظری از کاخ سفید را آنطور که هنرمندان برجسته آمریکایی خلق کرده‌اند، به تصویر می‌کشند. تعداد دریافت‌کنندگان این کارت‌ها در طی چند دهه به سرعت افزایش یافته و از ۲٬۰۰۰ نفر در سال ۱۹۶۱ به ۱٫۴ میلیون نفر در سال ۲۰۰۵ رسید.[۱۴]

کارت کریسمس تجاری

کارت کریسمس شرکت تاکر، ۱۹۴۷

بسیاری از کسب‌وکارها، از کسب‌وکارهای کوچک محلی تا شرکت‌های چندملیتی، به عنوان راهی برای رشد حسن نیت عمومی، تداوم آگاهی از برند و تقویت شبکه‌های اجتماعی، برای افرادی که در فهرست مشتریان خود هستند، کارت تبریک کریسمس ارسال می‌کنند. این کارت‌ها تقریباً همواره از لحاظ طراحی متمایز و غیرمذهبی هستند و هدف از آن برای تبلیغ فروش محصول نیست و خود را به ذکر نام کسب‌وکار محدود می‌کنند. این رسم به کارت‌های تجاری قرن هجدهم برمی‌گردد، که از اجداد کارت‌های کریسمس امروزی هستند.

در سپتامبر ۱۹۶۴، گزارش شد که طی هشت سال گذشته، صنایع بریتانیا از جمله گرانادا، آی‌سی‌آی، شوئپس، شل و یونیلیور، به‌طور فزاینده‌ای ارسال کارت کریسمس «رسمی» را متوقف کرده‌اند.

کارت کریسمس خیریه

کارت کریسمسی که کمپانی تایپ‌رایتر رویال را تبلیغ می‌کند

بسیاری از سازمان‌ها کارت کریسمس ویژه‌ای را به عنوان وسیله‌ای برای جمع‌آوری کمک‌های مالی تولید می‌کنند. شناخته شده‌ترین این اقدامات احتمالاً برنامه کارت کریسمس یونیسف[۱۵] است که در سال ۱۹۴۹ آغاز شد و از آثار هنری هنرمندان شناخته شده بین‌المللی، برای بازتولید کارت استفاده می‌کند. مؤسسه خیریه انجمن سلطنتی حفاظت از پرندگان (RSPB)، اولین کارت کریسمس خیریه را در سال ۱۸۹۸ تولید کرد و در آن سال ۴٬۵۰۰ عدد از آن را فروخت[۱۶]

تمبر و برچسب کریسمس

بابانوئل از دودکش پایین می‌آید

بسیاری از کشورها تمبر کریسمس رسمی تولید می‌کنند که ممکن است رنگ‌های روشنی داشته باشند و جنبه‌ای از سنت کریسمس یا صحنه‌ای از میلاد مسیح را به تصویر بکشند. برچسب‌های تزئینی کوچکی نیز برای چسباندن پشت پاکت‌ها ساخته می‌شوند که معمولاً زیورآلات کم ارزش یا نمادی از کریسمس را نشان می‌دهند.

در سال ۲۰۰۴، اداره پست آلمان ۲۰ میلیون برچسب معطر رایگان اهدا کرد تا کارت‌های کریسمس بوی درخت کریسمس صنوبر، دارچین، نان زنجبیلی، شمع موم عسلی، سیب پخته و پرتقال بدهند.

اقلام کلکسیونی

از همان ابتدا، کارت‌های کریسمس با اشتیاق فراوان گردآوری می‌شدند. ملکه ماری مجموعه بزرگی از آنها را گردآوری کرد که اکنون در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود.[۱۷] دانشکده هنرهای زیبای اسلِیدِ کالج دانشگاهی لندن مجموعه‌ای از کارت‌های کریسمس دست‌ساز از فارغ‌التحصیلان خود همچون پائولا رگو و ریچارد همیلتون را در خود جای داده است و در رویدادهای فصل کریسمس، هنگامی که عموم مردم می‌توانند کارت‌های کریسمس خود را در اتاق چاپ استرنج بسازند، به نمایش گذاشته می‌شوند.[۱۸] نمونه‌های مربوط به «عصر طلایی» چاپ (دهه ۱۸۴۰ تا ۱۸۹۰) به‌طور ویژه ارزشمند هستند و در حراجی‌ها با مبالغ هنگفتی به فروش می‌رسند. در ماه دسامبر ۲۰۰۵، یکی از کارت‌های اصلِ هورسلی حدود ۹٬۰۰۰ پوند فروخته شد. مجموعه‌داران ممکن است روی تصاویر خاصی مانند بابانوئل، شاعران یا تکنیک چاپ تمرکز کنند. کارت کریسمسی که رکورد جهانی گران‌ترین کارت فروخته شده تاکنون را در اختیار دارد، کارتی بود که در سال ۱۸۴۳ توسط جی.سی. هورسلی و به سفارش مستخدم دولتی، سِر هنری کول ساخته شد. این کارت که یکی از اولین کارت‌های جهان است در سال ۲۰۰۱ توسط هنری آلدریج، متصدی حراج بریتانیایی به یک خریدار ناشناس با قیمت رکوردشکن ۲۲٬۲۵۰ پوند فروخته شد.[۱۹]

کارت‌های دست‌ساز

کارت‌های کریسمس خانگی می‌توانند اشکال مختلفی داشته باشند

از قرن نوزدهم، بسیاری از خانواده‌ها و افراد، چه از لحاظ نیاز مالی، چه به عنوان تلاش هنری، و چه از لحاظ جلوگیری از جنبهٔ تجاری کارت کریسمس، خودشان کارت کریسمس را درست می‌کردند. با توجه به اینکه در قرن نوزدهم، هدایای دست‌ساز نسبت به کالاهای خریداری‌شده یا تجاری ارجحیت بیشتری داشتند، کارت‌های دست‌ساز به تنهایی به عنوان هدیه، ارزش عاطفی بالایی داشتند. بسیاری از خانواده‌ها، درست کردن کارت کریسمس را در کنار آماده‌سازی کیک کریسمس و تزئین درخت کریسمس، به یک فعالیت خانوادگی و بخشی از جشن‌های فصلی تبدیل می‌کنند. در طی سال‌ها، چنین کارت‌هایی با انواع رنگ و مداد شمعی، به صورت کلاژ و با تکنیک‌های چاپ ساده مانند برش‌های سیب‌زمینی (potato-cuts) تولید شده‌اند. رواج دوباره علاقه به صنایع دستی کاغذی، به ویژه اسکرپ‌بوکینگ، جایگاه کارت دست‌ساز را ارتقا داده و مجموعه‌ای از ابزارها را برای مهر زدن، پانچ کردن و برش در دسترس قرار داده است.

کارت کریسمس ساخته شده با رایانه شخصی و عکاسی دیجیتال

پیشرفت در عکاسی دیجیتال و چاپ، این فناوری را برای بسیاری از افراد در دسترس قرار داده است تا کارت‌های خود را با استفاده از طرح‌های گرافیکی یا عکس‌های اصلی خود، یا آنهایی که در بسیاری از برنامه‌های کامپیوتری یا آنلاین به صورت کلیپ‌آرت موجود است، و همچنین با بهره بردن از طیف وسیعی از فونت‌ها، طراحی و چاپ کنند. این گونه کارت‌های دست‌ساز شامل جزئیات شخصی مانند عکس‌های خانوادگی و عکس‌های غیر حرفه‌ای در ایام تعطیلات می‌شوند. جمع‌سپاری، یکی دیگر از روندهایی که توسط اینترنت امکان‌پذیر شده، به هزاران طراح گرافیک مستقل و علاقه‌مند اجازه داده است تا کارت‌های تبریک تعطیلات را در سراسر جهان تولید و توزیع کنند.

فهرست ارسال کارت‌های کریسمس

بازار کریسمس در نورنبرگ، لیتوگرافی قرن نوزدهم
کارت کریسمس دانمارکی، ۱۹۱۹

بسیاری از افراد کارت کریسمس را هم برای دوستان نزدیک و هم برای آشنایان دور ارسال می‌کنند که به‌طور بالقوه ارسال کارت‌ها را به فعالیتی چند ساعته و پر زحمت بدل می‌کند، به خاطر این که باید ده‌ها یا حتی صدها پاکت را در نظر داشته باشند. تبریک روی کارت می‌تواند شخصی‌سازی شده اما مختصر باشد یا ممکن است شامل خلاصه‌ای از موضوعات خبری سال باشد. اوج این موضوع ، نامه کریسمس (در زیر) است. از آنجا که کارت‌ها معمولاً سال به سال رد و بدل می‌شوند، عبارت «از فهرست کارت‌های کریسمس کسی خط خوردن» برای نشان دادن اختلاف بین دوستان یا چهره‌های سرشناس استفاده می‌شود.

نامه کریسمس

بعضی افراد ارسال انبوه سالانه کارت‌ها را فرصتی برای آگاه کردن آشنایان از رویدادهای سال می‌دانند و در این میان، به اصطلاح «نامه کریسمس» را که شامل گزارش فعالیت‌های دورهمی خانواده است، قرار می‌دهند که گاهی مطالب آن به چندین صفحه چاپ شده می‌رسد. در بریتانیا این نامه‌ها را با عنوان نامه نوبت گردشی (Round-robin letter) نام می‌برند.[۲۰] اگرچه نامه کریسمس ایده کاربردی دارد اما با استقبال متفاوتی روبرو می‌شود؛ دریافت کنندگان نامه ممکن است آن را به عنوان جزئیات خسته‌کننده، لاف زدن یا ترکیبی از این دو تلقی کنند، در حالی که برخی دیگر نامه کریسمس را شخصی‌تر از کارت‌های تولید انبوه با یک پیام عمومی می‌دانند و فرصتی برای «نگاهی به زندگی خانواده و دوستانی که به ندرت دیده یا با آنها ارتباط برقرار می‌کنند» می‌دانند. از آنجایی که این نامه توسط اقوام نزدیک و دور دریافت خواهد شد، این احتمال نیز وجود دارد که اعضای خانواده به نحوهٔ ارائهٔ آن به دیگران اعتراض کنند؛ یک قسمت کامل از سریال «همه ریموند را دوست دارند» حول محور اختلاف نظر بر سر محتوای چنین نامه‌ای ساخته شده است.

اثرات زیست‌محیطی و بازیافت

کارت کریسمس با تصویر گیاه راج
کارت کریسمس ژاک هنیزدوفسکی

در طی ۷۰ سال اول قرن نوزدهم، رایج بود که کارت تبریک کریسمس و سایر کارت‌های تبریک توسط سازمان‌های خدمات زنان بازیافت شوند. این سازمان‌ها کارت‌های تبریک را جمع‌آوری کرده و تصاویر آنها را جدا می‌کردند تا برای سرگرمی کودکان در بیمارستان، پرورشگاه، مهدکودک و مراکز مذهبی در دفترهای اسکراپ‌بوک چسبانده شوند. با ارزان‌تر و در دسترس‌تر شدن کتاب‌های مصور کودکان، این نوع درست کردن دفترچه اسکراپ‌بوک تقریباً از بین رفته است.

نگرانی‌های اخیر در مورد تأثیرات زیست‌محیطی چاپ، ارسال و تحویل کارت، باعث افزایش رد و بدل شدن کارت پستال الکترونیکی شده است.[۲۱][۲۲]

مؤسسه خیریه حفاظت از محیط زیست بریتانیا، وودلند تراست هر ساله کمپینی را برای جمع‌آوری و بازیافت کارت‌های کریسمس برگزار می‌کند تا آگاهی عموم از بازیافت را افزایش دهد و از حامیان مالی و اسپانسر شرکت‌ها، کمک‌های مالی جمع‌آوری کند. تمام کارت‌های بازیافتی به جمع‌آوری پول برای کاشت درختان زیادتر کمک می‌کنند. در ۱۲ سالی که طرح بازیافت کارت‌های کریسمس وودلند تراست در حال اجرا بود، بیش از ۶۰۰ میلیون کارت بازیافت شده است. این امر به وودلند تراست امکان داده است تا بیش از ۱۴۱٬۰۰۰ درخت بکارد، بیش از ۱۲٬۰۰۰ تن کاغذ را از محل دفن زباله‌ها صرفه‌جویی کند و از ورود بیش از ۱۶٬۰۰۰ تن دی‌اکسید کربن به جو زمین جلوگیری کند - که این امر معادل حذف تردد بیش از ۵٬۰۰۰ خودرو از جاده‌ها در طی یک سال است. این طرح حامیان مشهوری از جمله جو برند، درموت اولِری و شان بین داشته است و طولانی‌ترین اجرای یک طرح از نوع خود در کشور است.[۲۳]

کارت کریسمس ساخته شده با کامپیوتر

برای مطالعه بیشتر

  • Blair, Arthur. Christmas Cards for the Collector. London: Batsford, 1986 شابک ‎۰−۷۱۳۴−۵۲۲۴−۲
  • Brown, Ellen. Christmas, Inc.: A Brief History of the Holiday Card. JSTOR Daily, 21 December 2015.
  • Buday, György. The History of the Christmas Card. London: Rockliff, 1954
  • Ettlinger, L. D. & Holloway, R. G. (1947) Compliments of the Season. (The King Penguin Books; K38.) Westdrayton: Penguin Books 39 p & plates
  • Higgs, Michelle. Christmas Cards: From the 1840s to the 1940s. Princes Risborough: Shire, 1999 شابک ‎۰−۷۴۷۸۰−۴۲۶−۵

منابع

  1. ↑ Goodall, Paul (2011). "A Rosicrucian Christmas Card" (PDF). Rosicrucian Digest (1): 41–45. Archived from the original (PDF) on 22 January 2018. Retrieved 21 January 2018.
  2. ↑ McLean, Adam (1979). "A Rosicrucian Manuscript of Michael Maier". The Hermetic Journal (5).
  3. 1 2 "Christmas Card". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 29 June 2016. Retrieved 15 June 2015.
  4. ↑ Earnshaw, Iris (November 2003). "The History of Christmas Cards". Inverloch Historical Society Inc. Archived from the original on 28 September 2008. Retrieved 25 July 2008.
  5. ↑ Meggs, Philip B. A History of Graphic Design. ©1998 John Wiley & Sons, Inc. p 148 شابک ‎۰−۴۷۱−۲۹۱۹۸−۶.
  6. ↑ "MMU Special Collections – Victorian Ephemera". Manchester Metropolitan University. Archived from the original on 9 November 2013. Retrieved 8 November 2013.
  7. ↑ Susie Stubbs (10 May 2013). "Small Museums #1: Manchester Metropolitan University's Special Collections". Creative Tourist. Archived from the original on 25 March 2016. Retrieved 8 November 2013.
  8. 1 2 Olson, James S; Abraham O Mendoza (1946). American Economic History: A Dictionary and Chronology. Greenwood: ABC-CLIO. p. 287. ISBN 9781610696982. Archived from the original on 7 December 2023. Retrieved 22 June 2015.
  9. ↑ "?". Journal Sentinel. Archived from the original on 28 August 2005.
  10. ↑ "?". U.S. Census Bureau. Archived from the original on 7 May 2010."?". U.S. Census Bureau. Archived from the original on 7 May 2010.
  11. ↑ Facts And Figures – GCA: The Greeting Card Association بایگانی‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine Retrieved 17 June 2011.
  12. 1 2 3 Greenberg, David (18 December 2011). "Signed, Sealed, Secular". Los Angeles Times. Archived from the original on 23 June 2015. Retrieved 15 June 2015.
  13. ↑ Storm, Christian. "Happy Holidays from the White House". Business Insider. Archived from the original on 15 April 2017. Retrieved 15 June 2015.
  14. ↑ Melissa McNamara (7 December 2005). "Bush 'Holiday' Cards Cause Stir". CBS News. Archived from the original on 17 September 2013. Retrieved 22 September 2010.
  15. ↑ "UNICEF Christmas Card Program, UNICEF Philippines" (PDF). Archived from the original (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 29 November 2013.
  16. ↑ "RSPB Shop – charity Christmas cards". Archived from the original on 29 September 2022. Retrieved 29 November 2023.
  17. ↑ "Victorian Christmas Cards". WCN Magazine. World Collectors Net. Archived from the original on 27 August 2010. Retrieved 9 March 2016.
  18. ↑ "UCL Slade Art Collection Events". UCL.co.uk. Archived from the original on 30 October 2009. Retrieved 28 December 2009.
  19. ↑ Warner, Gerald. "A perfect excuse not to send Christmas cards". The Telegraph. Archived from the original on 12 January 2022. Retrieved 24 December 2015.Warner, Gerald. "A perfect excuse not to send Christmas cards". The Telegraph. Archived from the original on 12 January 2022. Retrieved 24 December 2015.
  20. ↑ "Round Robins". Debrett's. Archived from the original on 10 January 2014. Retrieved 10 January 2014.
  21. ↑ Jura Koncius (29 November 2007). "The Greening of Christmas". The Washington Post. Archived from the original on 7 November 2012. Retrieved 22 September 2010.
  22. ↑ Hilary Osborne (13 December 2006). "Avoiding the wrap tap". The Guardian. London. Archived from the original on 6 April 2014. Retrieved 22 September 2010.
  23. ↑ "Woodland Trust M&S Partnership". Woodland Trust Website. Archived from the original on 10 March 2017. Retrieved 9 November 2015.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کارت کریسمس موجود است.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.