کتابخانه کازاناته

نمای داخلی کتابخانه کازاناته همراه با تندیس کاردینال جیرولامو کازاناته

کتابخانه کازاناته (ایتالیایی: Biblioteca Casanatense) کتابخانه‌ای تاریخی و بزرگ در رم، ایتالیا است که به افتخار کاردینال جیرولامو کازاناته (۱۶۲۰–۱۷۰۰) نام‌گذاری شده است. کتابخانهٔ شخصی کازاناته هستهٔ نخستین مجموعهٔ این کتابخانه را تشکیل داد.

تاریخچه

کتابخانه در سال ۱۷۰۱ به دست آنتونن کلوش، رئیس کل دومینیکن‌ها، در صومعهٔ سانتا ماریا سوپرا مینروا در رم تأسیس شد تا کتابخانه‌ای را که کازاناته به دومینیکن‌ها به ارث گذاشته بود و حدود ۲۵٬۰۰۰ جلد کتاب داشت، در خود جای دهد. کازاناته همچنین سرمایه‌ای به مبلغ ۸۰٬۰۰۰ اسکودو برای ادارهٔ موقوفه و خرید کتاب‌های تازه اختصاص داده بود، اما این مبلغ شامل هزینهٔ ساخت ساختمان نمی‌شد.

ساختمان کتابخانه با استفاده از موقوفه‌ای قدیمی‌تر ساخته شد. در سال ۱۶۵۵، کتابخانهٔ جامباتیستا کاستلانی، پزشک ارشد پاپ گریگوری پانزدهم، همراه با ۱۲٬۰۰۰ اسکودو برای ساخت ساختمانی مناسب به ارث رسیده بود. یکی از کتاب‌شناسان برجستهٔ کتابخانه در سدهٔ هجدهم جووانی باتیستا آئودیفردی بود.

بر پایهٔ وصیت کازاناته، کتابخانهٔ جدید باید به‌جز روزهای عید، روزانه شش ساعت برای عموم باز می‌بود. او افزون بر کارکنان کتابخانه، هزینهٔ تأسیس مدرسه‌ای موسوم به الهی‌دانان کازاناته را نیز تأمین کرد که شامل شش دومینیکن دارای درجهٔ دکتری از ملیت‌های گوناگون—ایتالیایی، فرانسوی، اسپانیایی، آلمانی، انگلیسی و لهستانی—بود. آنان با بهره‌گیری از منابع کتابخانه موظف بودند خود را وقف دفاع و ترویج آموزه‌های کاتولیکی کنند. افزون بر این، دو استاد می‌بایست به‌طور منظم دربارهٔ آثار توماس آکویناس، به‌ویژه مدخل الهیات، تدریس کنند.

در سال ۱۸۷۲ کتابخانه ملی شد، اما ادارهٔ آن تا سال ۱۸۸۴ همچنان در دست دومینیکن‌ها باقی ماند. کتابخانه امروزه زیر نظر وزارت فرهنگ ایتالیا اداره می‌شود.

ورودی کتابخانه کازاناته در شمارهٔ ۵۲ خیابان سانت‌اینیاتسیو قرار دارد.

تندیس کازاناته

کلوش برای بزرگداشت دوست خود، ساخت تندیسی از کاردینال کازاناته را به مجسمه‌ساز محبوبش پیر لو گروس جوان سفارش داد.[۱]

پس از تکمیل تندیس در سال ۱۷۰۸، آن را در بالای پلکانی قرار دادند که از سانتا ماریا سوپرا مینروا به ورودی قدیمی کتابخانه می‌رسید. طرح اولیه چنین بود که پیکرهٔ کازاناته هنگام خروج بازدیدکننده از کتابخانه به استقبال او بیاید و گویی آماده باشد مدتی او را همراهی کند و دربارهٔ آنچه با کمک کتاب‌هایش آموخته است با وی گفت‌وگو کند.[۱]

خیلی زود روشن شد که کتابخانه به فضای بیشتری نیاز دارد؛ ازاین‌رو ساختمان گسترش یافت و تا سال ۱۷۲۱ تندیس به تالار مطالعهٔ بسیار بزرگ‌ترِ جدید منتقل شد. در آنجا پیکرهٔ کازاناته در میان سازه‌ای چوبی و باشکوه قرار گرفت که آنتونیو ماریا بوریونه، معمار دومینیکن‌ها، به‌طور ویژه برای آن طراحی کرده بود. در بالای این سازه نیز پیکره‌ای از توماس آکویناس، اثر برناردینو کامتی، قرار گرفت.[۱]

از چیدمان اصلی تندیس، عمدتاً دو پوتو در بالای تاقچهٔ پلکان باقی مانده است. از آنجا که این بخش اکنون بیرون از محدودهٔ کتابخانه قرار دارد، تنها از راه کلیسای سانتا ماریا سوپرا مینروا می‌توان به آن دسترسی داشت.[۱]

مجموعه

تقویم‌الصحه، لومباردی، اواخر سدهٔ چهاردهم میلادی؛ کتابخانه کازاناته

مجموعهٔ کنونی کتابخانه شامل حدود ۴۰۰٬۰۰۰ جلد کتاب، نزدیک به ۶٬۰۰۰ نسخهٔ خطی و ۲٬۲۰۰ اینکانوبولا است. سنگ‌نوشته‌ای نیز اجازهٔ رسمی پاپ کلمنت یازدهم برای گردآوری کتاب‌های نویسندگان بدعت‌گذار را ثبت کرده است.

کتابخانه کازاناته همچنان ۱٬۱۲۵ جلد نسخهٔ خطی شامل آرا، گزارش‌ها و پرونده‌ها (voti, relazioni, posizioni) دربارهٔ موضوعاتی را نگهداری می‌کند که در مجامع مختلف کلیساییِ مرتبط با فعالیت‌های کازاناته بررسی شده بودند. وظایف او در دستگاه کلیسایی مانع علاقه‌اش به ادبیات و علوم نمی‌شد. او با دانشمندان روزگار خود روابط دوستانه داشت و با آنان مکاتبه می‌کرد.

یکی از کسانی که کازاناته بیش از همه از او حمایت کرد لورنزو آلساندرو زاکانی بود. او زاکانی را تشویق کرد مجموعه‌ای از منابع مربوط به تاریخ کهن کلیساهای یونانی و لاتینی را با عنوان Collectanea monumentorum veterum Ecclesiæ græcæ et latinæ منتشر کند.[۲]

از دیگر آثار موجود در کتابخانه می‌توان به ۶۴ دفترنامهٔ یونانی اشاره کرد که ۱۵ مورد آنها از هدایای کازاناته بود، و نیز ۲۳۰ متن عبری شامل طومارها و کتاب‌ها. در میان این متون، پنج دفترنامه سامری نیز وجود دارد. کتابخانه همچنین نسخه‌های خطی قرون وسطایی، از جمله نسخه‌های خطی کتاب مقدس مانند مینوسکول ۳۹۵، را نگهداری می‌کند.

این مجموعه در مجموع ۲٬۰۳۶ کتاب چاپ‌شده پیش از سال ۱۵۰۰ را نیز در بر می‌گیرد.

در کتابخانه همچنین مجموعهٔ بزرگی از اعلامیه‌ها و فرمان‌های دولتی رم (bandi و editti) مربوط به سال‌های ۱۵۰۰ تا ۱۸۷۰ و نیز نمایشنامه‌های کمدی سده‌های هفدهم و هجدهم نگهداری می‌شود.

منابع

  1. 1 2 3 4
    • Bissell, Gerhard (1997), Pierre le Gros, 1666-1719, Si Vede, p. 93-95, ISBN 0-9529925-0-7؛ Gerhard Schuster, Zu Ehren Casanates. Père Cloches Kunstaufträge in der Frühzeit der Biblioteca Casanatense, in: Mitteilungen des Kunsthistorischen Institutes in Florenz 35, 1991, p. 323-336.
  2. ↑ Collectanea monumentorum veterum Ecclesiæ græcæ et latinæ، اثر Lorenzo Alessandro Zaccagni، رم، ۱۶۹۸.

انتساب

برای مطالعهٔ بیشتر

  • Cavarra, A. A. ed. Biblioteca Casanatense, Roma. Guida breve, Firenze, Nardini, 2005.
  • De Gregorio, V. La Biblioteca Casanatense di Roma, Napoli 1993.
  • De Gregorio, V. Casanatense e dintorni..., Napoli 1997.
  • Moricca Caputo, A. Catalogo dei manoscritti della Biblioteca Casanatense, Roma, 1949.
  • Panetta, M. La "libraria" di Mattia Casanate, Roma, Bulzoni, 1988.

پیوند به بیرون