کرومستزیا

یک کیبورد که هر نتش رنگی دارد و صداها را به تجربه‌ای بصری تبدیل می‌کند. رنگ‌ها با شنیدن نت‌ها تداعی می‌شوند و محدود به کلیدهای پیانو نیستند؛ هر صدا می‌تواند طیف خاص خودش را داشته باشد.

کرومستزیا یا همان حس‌آمیزی صدا–رنگ، حالتی از حس‌آمیزی است که در آن، شنیدن صداها به‌صورت ناخودآگاه با تجربه‌ای از رنگ، شکل یا حرکت همراه می‌شود.[۱][۲] افرادی که این نوع حس‌آمیزی را دارند، در زندگی روزمره به‌طور آگاهانه از تداعی‌ها و ادراک‌های رنگی خود آگاه‌اند.[۳] کسانی که هنگام شنیدن موسیقی رنگ‌ها را می‌بینند، در کنار دریافت طبیعی صدا، تجربه‌ای بصری از رنگ‌ها نیز دارند. این تجربهٔ رنگی، درک واقعی و احساسی فرد را تکمیل می‌کند بی‌آنکه آن را دچار ابهام سازد.[۳] مانند دیگر گونه‌های حس‌آمیزی، این پدیده نیز به‌شکل خودجوش و بی‌تکلف در ذهن فرد روی می‌دهد و بخشی طبیعی از جهان ادراکی او به‌شمار می‌رود.[۳] کرومستزیا ممکن است با انواع گوناگون صداها، از جمله موسیقی، گفتار، واج‌ها یا حتی صداهای روزمره برانگیخته شود.[۱]

تفاوت‌های فردی

ارتباط بین رنگ‌ها و صداها—اینکه کدام رنگ با کدام نت، لحن، زیر و بمی یا طنین همخوانی دارد—برای هر فرد منحصر به فرد است، اما اغلب در طول زمان ثابت می‌ماند.[۲][۴] افراد مبتلا به حس‌آمیزی جفت‌سازی‌های رنگی خاص خود را دارند. با این حال، تحقیقات نشان داده‌اند که حتی کسانی که حس‌آمیزی ندارند، تمایل دارند صداهای زیر را با رنگ‌های تیره و صداهای بم را با رنگ‌های روشن مرتبط کنند. این نشان می‌دهد که شاید یک مکانیزم مشترک در مغز بزرگسالان معمولی، پایهٔ این ارتباطات باشد.[۵] همچنین، اشکالی از شبه‌کرومستزیا وجود دارد که ممکن است ریشه در ارتباطاتی داشته باشد که افراد حس‌آمیز از کودکی شکل داده و بعدها فراموش کرده‌اند.[۶]

همانند دیگر انواع حس‌آمیزی، حس‌آمیزی صدا–رنگ را می‌توان بر اساس نحوهٔ تجربهٔ رنگ‌ها دسته‌بندی کرد. افرادی که رنگ‌ها را در فضای بیرونی «می‌بینند» یا حس می‌کنند، به آن‌ها پروژکتور گفته می‌شود، و کسانی که رنگ‌ها را در چشم ذهن خود درک می‌کنند، اغلب تداعی‌گر نامیده می‌شوند. با این حال، این اصطلاحات گاهی می‌توانند در فهم دقیق ماهیت تجربه کمی گمراه‌کننده باشند.[۲][۳] در بیشتر موارد، این تجربهٔ حس‌آمیزی کاملاً حسی یا صرفاً ادراکی نیست، بلکه ترکیبی ظریف از هر دو است.[۳]

برای برخی افراد، کرومستزیا تنها با شنیدن صداهای گفتاری فعال می‌شود، در حالی که در دیگران، هر نوع محرک شنوایی می‌تواند آن را برانگیزد.[۷] در یک مطالعه که به تنوع تجربه‌های حس‌آمیزی پرداخته بود، ۴۰٪ از افراد مبتلا به کرومستزیا برای کلمات گفتاری گزارش دادند که زیر و بمی صدا، لهجه و ریتم گفتار رنگ‌های حس‌آمیزی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، در حالی که حجم یا سرعت صحبت کردن تأثیر چندانی نداشت.[۸] بسیاری از این افراد همچنین گفتند که لحن عاطفی گوینده می‌تواند رنگ‌های سینستزی را تغییر دهد، اما تنها دو نفر اظهار داشتند که خلق و خوی خودشان چنین اثری دارد.[۸] در میان کسانی که کرومستزیا را برای موسیقی تجربه می‌کنند، ۷۵٪ گفتند همزمانی‌های رنگی فقط هنگام گوش دادن به نت‌های در حال پخش رخ می‌دهد.[۸] وقتی از شرکت‌کنندگان پرسیده شد که آیا می‌توانند این تجربه‌ها را ارادی کنترل کنند، تنها ۳۳٪ توانستند همزمانی‌ها را خاموش، نادیده بگیرند یا عمداً برانگیزند، و این هم اغلب بدون تلاش زیاد نبود.[۸] علاوه بر این، توجه به محرک شنیداری در ۵۹٪ افراد مؤثر بود.[۸] سایر عوامل مؤثر شامل سطح تمرکز، خستگی، عادات خواب، تب، احساسات و مصرف موادی مانند کافئین یا الکل نیز گزارش شد.

منابع

  1. 1 2 Cytowic, Richard E. (2018). Synesthesia. Cambridge, MA: MIT Press. ISBN 978-0-262-53509-0.
  2. 1 2 3 Cytowic, Richard E; Eagleman, David M (2009). Wednesday is Indigo Blue: Discovering the Brain of Synesthesia (with an afterword by Dmitri Nabokov). Cambridge: MIT Press. pp. 309. ISBN 978-0-262-01279-9.
  3. 1 2 3 4 5 Simner J (February 2012). "Defining synaesthesia" (PDF). British Journal of Psychology. London, England. 103 (1): 1–15. doi:10.1348/000712610X528305. PMID 22229768. S2CID 9038571.
  4. ↑ de Thornley Head P (February 2006). "Synaesthesia: pitch-colour isomorphism in RGB-space?". Cortex; A Journal Devoted to the Study of the Nervous System and Behavior. 42 (2): 164–74. doi:10.1016/s0010-9452(08)70341-1. PMID 16683490. S2CID 53179317.
  5. ↑ Ward J, Huckstep B, Tsakanikos E (February 2006). "Sound-colour synaesthesia: to what extent does it use cross-modal mechanisms common to us all?". Cortex; A Journal Devoted to the Study of the Nervous System and Behavior. 42 (2): 264–80. doi:10.1016/s0010-9452(08)70352-6. PMID 16683501. S2CID 4481009.
  6. ↑ Calkins, Mary Whiton (1893-07-01). "A Statistical Study of Pseudo-Chromesthesia and of Mental-Forms". The American Journal of Psychology. 5 (4): 439–464. doi:10.2307/1411912. JSTOR 1411912.
  7. ↑ Goller AI, Otten LJ, Ward J (October 2009). "Seeing sounds and hearing colors: an event-related potential study of auditory-visual synesthesia". Journal of Cognitive Neuroscience. 21 (10): 1869–81. doi:10.1162/jocn.2009.21134. PMID 18823243. S2CID 17434150.
  8. 1 2 3 4 5 Niccolai V, Jennes J, Stoerig P, Van Leeuwen TM (2012). "Modality and variability of synesthetic experience". The American Journal of Psychology. 125 (1): 81–94. doi:10.5406/amerjpsyc.125.1.0081. PMID 22428428.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.