رنگ در فرهنگ چینی

رنگ‌های اصلی و واسطه‌ای چینی

فرهنگ چینی برای رنگ‌ها ارزش‌های خاصی قائل است،[۱] مانند اینکه برخی را فرخنده می‌دانند (吉利) یا ناخوشایند (不利). کلمه چینی برای «رنگ» yánsè (顏色) است). در زبان چینی کلاسیک، این 色 بیشتر به معنای تحت‌اللفظی «رنگ در چهره» یا «احساس» است. این کلمه عموماً به تنهایی استفاده می‌شد و اغلب به میل یا مطلوبیت جنسی اشاره داشت. در طول سلسله تانگ (۶۱۸–۹۰۷)، کلمه yánsè به معنای «تماماً رنگی» به کار می‌رفت. یک اصطلاح چینی به معنای «چندرنگ»، Wǔyánliùsè (五顏六色)، همچنین می‌تواند به‌طور کلی به «رنگ‌ها» اشاره داشته باشد.

در اساطیر چینی، گفته می‌شود الهه نووا پس از آنکه فاجعه‌ای ستون‌های اصلی نگهدارنده آسمان‌ها را ویران کرد، با استفاده از پنج سنگ رنگی در پنج رنگ فرخنده، آسمان‌های در حال فروپاشی را مرمت کرد و دلیل رنگ‌های فراوانی را که آسمان‌ها می‌توانند به خود بگیرند، توضیح داد.

وو شینگ (پنج عنصر)

به‌طور سنتی، این رنگ‌ها در فرهنگ چینی به عنوان «رنگ‌های اصلی» شناخته می‌شوند: سبزآبی (青؛ قینگ، که معمولاً به «سایان» ترجمه می‌شود اما می‌تواند از سبز تا آبی متغیر باشد)،[۲] قرمز، زرد، سفید و سیاه. به‌ترتیب، این رنگ‌ها با عناصر چوب، آتش، زمین، فلز و آب مطابقت دارند که پنج عنصر (وو شینگ) در متافیزیک سنتی چین را تشکیل می‌دهند.[۳] در طول دوران‌های شاهان شنگ، تانگ، ژو و چین، امپراتورهای چین از نظریه پنج عنصر برای انتخاب رنگ‌ها استفاده می‌کردند. سایر رنگ‌ها توسط کنفوسیوس به عنوان «کم‌ارزش» در نظر گرفته می‌شدند.[۴]

Element
Qualities
 چوب آتش زمین فلز آب
رنگ فیروزه‌ای قرمز زرد سفید سیاه
جهت شرق جنوب مرکز غرب شمال
سیاره مشتری مریخ زحل زهره جیوه
موجود آسمانی اژدهای لاجوردی ققنوس سرخ اژدهای زرد ببر سفید هیونمو
ساقه‌های آسمانی 甲،乙 丙丁 戊،己 庚辛 壬،癸
ووفانگ شانگدی چانگدی چید امپراتور زرد بایدی هایدی
فاز نیو یانگ یانگ کامل تعادل یین جدید یین کامل
انرژی مولد گسترده تثبیت کننده پیمانکاری حفظ
فصل بهار تابستان تغییر فصل‌ها



(هر سه ماه یکبار)		 پاییز زمستان
آب و هوا بادخیز داغ مرطوب خشک سرد
توسعه جوانه زدن شکوفه دادن رسیدن پژمرده شدن خفته
دام سگ گوسفند، بز گاو مرغ خوک
میوه آلو چینی زردآلو عناب هلو شاه بلوط چینی
غلات گندم حبوبات برنج کنف ارزن مرواریدی

زرد

پرتره امپراتور هونگ‌وو در ردای ابریشمی اژدهای زرد که با اژدهای زرد گلدوزی شده است

زرد زیباترین و معتبرترین رنگ محسوب می‌شود.[۵] تصور چینی‌ها از رنگ زرد (黃) huáng) شامل بسیاری از سایه‌هایی است که در انگلیسی به عنوان قهوه‌ای مایل به زرد یا خرمایی در نظر گرفته می‌شوند و ارتباط اصلی آن با زمین است تا خورشید. قبلاً شامل بسیاری از پرتقال‌ها بود،[۶][۷] اگرچه گویندگان زبان ماندارین استاندارد مدرن به‌طور فزاینده‌ای استفاده خود از huáng را به سایه‌هایی مربوط به زرد انگلیسی نسبت می‌دهند.[۸] ضرب‌المثل چینی "زرد، یین و یانگ را تولید می‌کند" دلالت بر این دارد که زرد مرکز همه چیز است. زرد که با قهوه‌ای مرتبط است اما در رتبه‌ای بالاتر از آن قرار می‌گیرد، نشان دهنده بی‌طرفی و خوش‌شانسی است. زرد گاهی اوقات به جای طلایی با قرمز جفت می‌شود.

رود زرد مهد تمدن چین است. در چین امپراتوری، رنگ زرد رنگ امپراتور بود و به عنوان نماد پنج امپراتور افسانه‌ای چین باستان، مانند امپراتور زرد، شناخته می‌شد. اژدهای زرد تجسم حیوانی امپراتور زرد، مرکز جهان در دین و اساطیر چینی است. پرچم دودمان چینگ دارای زمینه‌ای به رنگ طلایی زرد بود. «پرچم زرد ساده» و «پرچم زرد حاشیه‌دار» دو مورد از سه پرچم بالای دودمان جین پسین و دودمان چینگ بودند.

رنگ زرد اغلب کاخ‌های سلطنتی، قربانگاه‌ها و معابد را تزئین می‌کند و در لباس‌ها و روپوش‌های اژدهایی امپراتورها نیز به‌کار می‌رفته است.[۹] دریافت ژاکت زرد امپراتوری امتیازی نادر و ویژه محسوب می‌شد.

رنگ زرد همچنین نماد رهایی از دغدغه‌های دنیوی است و به همین دلیل در بودیسم مورد احترام قرار می‌گیرد. لباس‌های راهبان بودایی زرد است و بخش‌هایی از معابد بودایی نیز به این رنگ هستند. زرد همچنین به عنوان رنگ عزاداری برای بوداییان چینی به‌کار می‌رود.

رنگ زرد همچنین نماد قهرمانی است، بر خلاف نگرش غرب که این رنگ را با ترس و بزدلی مرتبط می‌داند.[۱۰]

سیاه

یک نقاشی سیاه و سفید از تایجیتو اثر ژائو هویچیان (دهه ۱۳۷۰ میلادی) مربوط به قرن هجدهم

رنگ سیاه (黑، هِی)، که با عنصر آب مطابقت دارد، عموماً به عنوان رنگی خنثی در نظر گرفته می‌شود، اگرچه در بسیاری از زمینه‌های منفی در اصطلاحات و نام‌های رایج ظاهر می‌شود. «فرقه سیاه» (黑幫، هِی‌بانگ) نام معمول برای باندهای جنایی سازمان‌یافته چینی است و نظریه «حزب باد» از روشنفکر دوران اواخر چینگ، لی زونگ‌وو (۱۸۷۹–۱۹۴۳)، تشویقی به فرصت‌طلبی است. در چین مدرن، رنگ سیاه در لباس‌ها، به ویژه در زمینه‌های حرفه‌ای، استفاده می‌شود. در فرهنگ سنتی چین، سیاه نسبت به سفید ارتباط کمتری با عزاداری دارد. ژاکت‌ها و شلوارهای رسمی سیاه با حرفه‌ای‌گری بین‌المللی مرتبط شده‌اند.

یی‌چینگ رنگ سیاه را رنگ آسمان می‌داند. گفته «آسمان و زمین سیاه‌اند» بر اساس مشاهده این حقیقت شکل گرفته بود که آسمان شمالی سیاه است. مردم چین باستان بر این باور بودند که امپراتور جید در جدی ساکن است. در نماد تایجی‌تو، از سیاه و سفید یا قرمز برای نمایش وحدت یین و یانگ استفاده می‌شود. چینیان باستان سیاه را پادشاه رنگ‌ها می‌دانستند و بیش از هر رنگ دیگری به آن احترام می‌گذاشتند. لائوتسه گفته است: «سفید را بشناس، سیاه را نگه دار» و تائویست‌ها معتقدند سیاه رنگ «تائو» است.

سفید

رنگ سفید (白، بای) با عنصر فلز در ووشینگ مطابقت دارد و نماد شفافیت تا درخشش طلایی است. این رنگ نماد روشنایی، پاکی و وضوح محسوب می‌شود. سفید همچنین رنگ سنتی عزاداری است. از زمان اصلاحات اقتصادی چین و ورود ارزش‌های فرهنگی غربی، لباس‌های عروس سفید نیز محبوبیت بیشتری یافته‌اند.

قرمز

رنگ قرمز (紅؛ 红، هُنگ)، قرمز آجری (丹، دان) و سرخ (赤، چی)[۱۱] با انرژی یان مردانه، عنصر آتش، خوش‌شانسی و شادی مرتبط هستند. قرمز رنگ سنتی مورد استفاده در جشن سال نو چینی و دیگر مراسم، از جمله عروسی‌ها و لباس عروس است. قرمزهای چینی به‌طور سنتی شامل طیف‌هایی می‌شوند که در زبان انگلیسی ممکن است به‌عنوان نارنجی یا قهوه‌ای گرم در نظر گرفته شوند.

نوشتن با جوهر قرمز به‌طور سنتی منحصر به نظرات امپراتور بود که به یادبودها اضافه می‌شد.[۱۲] نوشتن نام کسی با جوهر قرمز یک تابو سنتی است.

پاکت سرخ، پاکت قرمزی که با پول پر می‌شود و امروزه اغلب شامل اسکناس‌های ۱۰۰ یوانی (رنمینبی) است، هدیه‌ای رایج در جوامع چینی برای سال نو چینی، تولد، ازدواج، رشوه و سایر مناسبت‌های ویژه است. رنگ قرمز این پاکت نماد خوش‌شانسی است. استفاده از رنگ قرمز در مراسم عزاداری کاملاً ممنوع است، زیرا به‌طور سنتی نماد شادی محسوب می‌شود.[۱۳]

در جمهوری خلق چین، قرمز همچنان رنگی بسیار محبوب است و به حزب کمونیست و دولت وابسته است و توسط آنها استفاده می‌شود.

آبی و سبز

چینیان قدیم تفاوتی میان آبی و سبز قائل نمی‌شدند و از یک رنگ سبزآبی واحد (青، قینگ) استفاده می‌کردند که هر دو را در بر می‌گرفت. آسمان آبی و سبزیجات سبز به‌عنوان سایه‌هایی از یک رنگ واحد در نظر گرفته می‌شدند و در برخی زمینه‌ها حتی سیاه نیز به‌عنوان تیره‌ترین طیف آن لحاظ می‌شد. در زبان چینی معیار مدرن، تفاوت بین آبی و سبز با استفاده از «لǜ» (綠؛ 绿، به معنای برگ) برای سبز و «لان» (藍؛ 蓝، به معنای نیلی سیر) برای آبی مشخص شده است.

رنگ قینگ با سلامتی، رونق و هماهنگی مرتبط بود. از این رنگ برای کاشی‌های سقف و تزئینات داخلی باشکوه معبد آسمان و سایر سازه‌ها به‌عنوان نمادی از آسمان استفاده می‌شد. همچنین این رنگ در بیشتر سنگ‌های یشم و سفال‌های سبزرنگی که برای تقلید از آن ساخته می‌شدند، دیده می‌شود.

به‌طور جداگانه، کلاه‌های سبز با خیانت مرتبط هستند و به عنوان اصطلاحی برای یک زن بی‌عفت استفاده می‌شوند.[۱۴] در متون علمی مدرن، qīng به فیروزه‌ای به عنوان طیف باریکی از رنگ بین آبی و سبز اشاره دارد و نام‌های رنگ مدرن هنگام اشاره به سایر سایه‌های آبی یا سبز استفاده می‌شوند.

رنگ‌های واسطه

پنج رنگ میانی (五間色، ووجیان‌سه) به‌عنوان ترکیبی از پنج رنگ عناصر اصلی شکل می‌گیرند. این رنگ‌ها عبارتند از:

  • سبز (綠، لǜ): رنگ میانی شرق، ترکیبی از زرد مرکزی و آبی شرقی
  • صورتی روشن (粉紅، فِن‌هونگ): رنگ میانی جنوب، ترکیبی از سفید غربی و قرمز جنوبی
  • آبی زمردی (碧، بی): رنگ میانی غرب، ترکیبی از آبی شرقی و سفید غربی
  • بنفش (紫، زی): رنگ میانی شمال، ترکیبی از قرمز جنوبی و سیاه شمالی
  • قهوه‌ای اسبی (駵黄، لیوهوانگ): رنگ میانی مرکز، ترکیبی از سیاه شمالی و زرد مرکزی

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Bogushevskaya, V. (2022). Chinese Color Language. In: Shamey, R. (eds) Encyclopedia of Color Science and Technology. Springer, Berlin, Heidelberg. doi:10.1007/978-3-642-27851-8_433-1 https://www.academia.edu/download/113926250/2022_Chinese_Color_Language.pdf
  2. ↑ Bogushevskaya, V. (2015) “GRUE in Chinese: On the original meaning and evolution of qīng 青”. In: Thinking Colours: Perception, Translation and Representation, eds. V. Bogushevskaya, E. Colla, New Castle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, pp.26-44. شابک ‎۹۷۸−۱−۴۴۳۸−۷۵۲۹−۵. https://www.academia.edu/1719942/Chinese_qīng_青_when_and_why_it_means_green_blue_or_dark_black_ بایگانی‌شده در ۶ دسامبر ۲۰۲۲ توسط Wayback Machine
  3. ↑ Bogushevskaya, V. (2016). Ancient Chinese ‘Five Colors’ Theory: What Does Its Semantic Analysis Reveal. Essays in global color history: Interpreting the ancient spectrum, 225-244.https://www.academia.edu/2433373/Ancient_Chinese_Five_Colours_Theory_What_Does_Its_Semantic_Analysis_Reveal
  4. ↑ "Colors in Chinese". maayot. 16 June 2021. Archived from the original on 24 June 2021. Retrieved 18 June 2021.
  5. ↑ St. Clair, Kassia (2016). The Secret Lives of Colour. London: John Murray. pp. 84–85. ISBN 978-1-4736-3081-9. OCLC 936144129.
  6. ↑ Schafer, Edward H. (1956), "The Early History of Lead Pigments and Cosmetics in China", T'oung Pao, 2nd ser., vol. 44, Leiden: Brill, pp. 413–438, JSTOR 4527434.
  7. ↑ Dupree, Scratch (30 January 2017), "Colors", Cha, Hong Kong.
  8. ↑ Hsieh, Tracy Tsuei-ju; et al. (November 2020), "Basic Color Categories in Mandarin Chinese Revealed by Cluster Analysis", Journal of Vision, vol. 20, Rockville: Association for Research in Vision and Ophthalmology, p. 6, doi:10.1167/jov.20.12.6, PMC 7671860, PMID 33196769.
  9. ↑ St. Clair, Kassia (2016). The Secret Lives of Colour. London: John Murray. pp. 84–85. ISBN 978-1-4736-3081-9. OCLC 936144129.
  10. ↑ "Psychology of Color: Does a specific color indicate a specific emotion? By Steve Hullfish | July 19, 2012". Archived from the original on March 4, 2015. Retrieved April 3, 2014.
  11. ↑ Bogushevskaya, Victoria. "A study in scarlet: cultural memory of the tropes related to the color red, female countenance, and onstage makeup in the Sinophone world" Semiotica 2024, no. 261 (2024): 209-225. https://doi.org/10.1515/sem-2023-0186
  12. ↑ Reinders, Eric (2024). Reading Tolkien in Chinese: Religion, Fantasy, and Translation. Perspectives on Fantasy series. London, UK: Bloomsbury Academic. p. 51. ISBN 978-1-350-37464-5.
  13. ↑ see Funeral § Asian funerals
  14. ↑ Norine Dresser, Multicultural Manners: New Rules of Etiquette for a Changing Society, شابک ‎۰−۴۷۱−۱۱۸۱۹−۲, 1996, page 67
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.