کلان‌شهر رم

کلان‌شهر رم
Città metropolitana di Roma Capitale  (ایتالیایی)
نمای هوایی از رم
نمای هوایی از رم
پرچم کلان‌شهر رم
نشان کلان‌شهر رم
موقعیت کلان‌شهر رم
موقعیت کلان‌شهر رم
مختصات: ۴۱°۵۳′۳۵″ شمالی ۱۲°۲۸′۵۸″ شرقی / ۴۱٫۸۹۳۰۶°شمالی ۱۲٫۴۸۲۷۸°شرقی / 41.89306; 12.48278
کشور ایتالیا
ناحیهلاتسیو
تأسیس۱ ژانویه ۲۰۱۵
مرکزرم
کومونه۱۲۱
حکومت
  شهردار کلان‌شهرروبرتو گوالتیه‌ری (حزب دموکراتیک)
مساحت
  کل۵۳۶۳٫۲۸ کیلومتر مربع (۲۰۷۰٫۷۷ مایل مربع)
جمعیت
 (۲۰۲۵)[۱]
  کل۴۲۲۳۸۸۵
  تراکم۷۹۰/کیلومتر مربع (۲۰۰۰/مایل مربع)
تولید ناخالص داخلی
  کلان‌شهری۱۶۳٫۴۶۲ میلیارد یورو
منطقهٔ زمانییوتی‌سی +۱ (CET)
  تابستانی (DST)یوتی‌سی +۲ (CEST)
کد پستی
۰۰۱۱۸–۰۰۱۹۹ (رم)
۰۰۰۱۰–۰۰۰۶۹ (شهرهای دیگر)
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۶, ۰۷۶۱, ۰۷۶۵, ۰۷۶۶, ۰۷۷۴, ۰۷۶۹
کد ایزو ۳۱۶۶IT-RM
پلاک خودروRM
وبگاهcittametropolitanaroma.gov.it

کلان‌شهر رم پایتخت (ایتالیایی: città metropolitana di Roma Capitale) یک کلان‌شهر در ناحیهٔ لاتسیو ایتالیا است. این کلان‌شهر شامل قلمرو شهر رم و ۱۲۰ کومونه دیگر در حومه شهر می‌شود و با بیش از ۴٫۲ میلیون نفر جمعیت، بزرگ‌ترین کلان‌شهر ایتالیا تا سال ۲۰۲۵ است.

این کلان‌شهر در ۱ ژانویه ۲۰۱۵ طبق مفاد قانون ۱۴۲/۱۹۹۰ (اصلاح ساختار ادارات محلی) و قانون ۵۶/۲۰۱۴ تأسیس شده و جایگزین استان رم شد. کلان‌شهر رم پایتخت توسط شهردار کلان‌شهر[الف] ریاست می‌شود و شورای کلان‌شهر[ب] اداره می‌شود. روبرتو گوالتیه‌ری شهردار فعلی است که از ۲۱ اکتبر ۲۰۲۱ به این سمت منصوب شده است.

جغرافیا

کلان‌شهر رم تقریباً یک سوم ناحیهٔ لاتسیو را در بر می‌گیرد. این شهر منطقه مسطح روم و دره تیبر را تا کوه‌ها و دل‌آنیین لوکرتیلی سابینی و علاوه بر مناطق کوهستانی تولفا و مونتی ساباتینی در شمال غربی، منطقه کوه‌های تیبورتینی پرنستینی سیمبروینی و شرق، منطقه کولی آلبانی و دامنه‌های شمالی کوه‌ها و دره مرتفع لپینه ساکو در جنوب شرقی اشغال می‌کند. مرز غربی استان توسط دریای تیرنی نشان داده شده است که در حدود ۱۳۰ کیلومتر (۸۱ مایل) امتداد دارد. از ساحل نزدیک رم از چیویتاوکیا تا توره آستورا. در این قلمرو چندین دریاچه وجود دارد که تقریباً همگی منشأ آتشفشانی دارند و در شمال غربی کوه‌ها و ساباتینی در جنوب شرقی کولی آلبانی متمرکز شده‌اند.

اداره

شورای کلان‌شهر

شهرداری‌های جدید کلان‌شهر که به مناطق شهری بزرگ اختیارات اداری یک استان را می‌دهند، برای بهبود عملکرد ادارات محلی و کاهش هزینه‌های محلی از طریق هماهنگی بهتر شهرداری‌ها در ارائه خدمات اساسی (از جمله ترابری، آموزش و برنامه‌های اجتماعی) و حفاظت از محیط زیست طراحی شده‌اند.[۳] در این چارچوب سیاستی، شهردار رم برای انجام وظایف شهردار کلان‌شهر تعیین شده است و ریاست شورای کلان‌شهر را بر عهده دارد. این شورا متشکل از شهرداران و اعضای شورای شهر هر بخش در کلان‌شهر است که از میان خود با استفاده از فهرست نسبتاً باز نمایندگی تناسبی انتخاب می‌شوند و کرسی‌های آنها با استفاده از روش D'Hondt اختصاص داده می‌شود.[۴] اعضای شورای کلان‌شهر برای دوره‌های پنج ساله به صورت عمومی انتخاب می‌شوند. آرای اعضای شورای کلان‌شهر با گروه‌بندی بخش‌ها با محدوده جمعیتی خاص به نه گروه وزن‌دهی می‌شود، به طوری که آرای شهرداران و اعضای شورای شهر گروه‌های پرجمعیت‌تر، ارزش بیشتری نسبت به گروه‌های کم‌جمعیت‌تر دارد.[۴]

شورای کلان‌شهری در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۱ انتخاب شد:

گروه صندلی‌ها
ائتلاف چپ میانه

(حزب دموکراتیک اکشن ایتالیا ویوا)

۱۴ از ۲۴
ائتلاف راست‌گرایان

(برادران ایتالیا لگا)

۸ از ۲۴
جنبش پنج ستاره
۲ از ۲۴

فهرست شهرداران کلان‌شهر رم

پرتره نام شروع دوره پایان دوره حزب
۱ ایگناتسیو مارینو ۱ ژانویه ۲۰۱۵ ۳۱ اکتبر ۲۰۱۵ حزب دموکراتیک
کمیسر ویژه (۳۱ اکتبر ۲۰۱۵ – ۲۲ ژوئن ۲۰۱۶)
۲ ویرجینیا راجی ۲۲ ژوئن ۲۰۱۶ ۲۱ اکتبر ۲۰۲۱ جنبش پنج ستاره
۳ روبرتو گوالتیه‌ری ۲۱ اکتبر ۲۰۲۱ متصدی فعلی حزب دموکراتیک

تقسیمات اداری

۱۲۱ کومونه در کلان‌شهر رم پایتخت وجود دارد. ۱۰ شهر بزرگ از نظر جمعیت عبارتند از:

تصویر ماهواره‌ای از منطقه کلان‌شهری رم.
کاخ والنتینی محل شورای کلان‌شهر است.
رتبه نشان کومونه جمعیت مساحت

(کیلومتر مربع)

تراکم جمعیتی

(نفر/کیلومتر مربع)

ارتفاع

(متر از سطح دریا)

۱
رم ۲٬۷۴۶٬۹۸۴ ۱٬۲۸۷٫۳۶ ۲٬۱۳۳٫۸ ۲۱
۲
گیدونیا مونتچلیو ۸۹٬۱۶۵ ۷۹٫۴۷ ۱٬۱۲۲٫۰ ۱۰۵
۳
فیومیچینو ۸۳٬۰۷۵ ۲۱۳٫۸۹ ۳۸۸٫۴ ۱
۴
پومتزیا ۶۴٬۹۹۴ ۸۶٫۵۷ ۷۵۰٫۸ ۱۰۸
۵
آنتسیو ۵۹٬۷۹۳ ۴۳٫۶۵ ۱٬۳۶۹٫۸ ۳
۶
تیولی ۵۵٬۱۰۷ ۶۸٫۶۵ ۸۰۲٫۷ ۲۳۵
۷
ولتری ۵۲٬۸۷۲ ۱۱۸٫۲۳ ۴۴۷٫۲ ۳۳۲
۸
چیویتاوکیا ۵۱٬۶۳۹ ۷۳٫۷۴ ۷۰۰٫۳ ۱۰
۹
آردئا ۵۰٬۷۸۱ ۷۲٫۰۹ ۷۰۴٫۴ ۳۷
۱۰
نتونو ۴۸٬۱۷۳ ۷۱٫۶۴ ۶۷۲٫۴ ۱۱

ادارات شهری

فهرستی از شهرداری‌ها در شهرهای با بیش از ۱۵۰۰۰ نفر جمعیت:

شهر شهردار حزب مجری گروه‌های دوره
رم روبرتو گوالتیه‌ری حزب دموکراتیک حزب دموکراتیک اروپای سبز چپ ایتالیایی ۲۰۲۱–۲۰۲۶
گیدونیا مونتچلیو ماورو لومباردو مستقل مستقل ۲۰۲۲–۲۰۲۷
فیومیچینو ماریو باچینی مستقل فورتسا ایتالیا لگا نورد برادران ایتالیا اتحاد میانه ۲۰۲۳–۲۰۲۸
پومتزیا ورونیکا فیلیچی مستقل فورتسا ایتالیا لگا نورد برادران ایتالیا ۲۰۲۳–۲۰۲۸
آنتسیو کمیسیونر ویژه (از سال 2022)
تیولی مارکو اینوسنتزی برادران ایتالیا فورتسا ایتالیا لگا نورد برادران ایتالیا ۲۰۲۴–۲۰۲۹
ولتری آسکانیو کاشلا برادران ایتالیا فورتسا ایتالیا لگا نورد برادران ایتالیا ۲۰۲۳–۲۰۲۸
چیویتاوکیا مارکو پیندیبنه حزب دموکراتیک حزب دموکراتیک جنبش پنج ستاره اتحاد سبز و چپ ۲۰۲۴–۲۰۲۹
آردئا مائوریتزیو کرمونینی برادران ایتالیا فورتسا ایتالیا لگا نورد برادران ایتالیا ۲۰۲۲–۲۰۲۷
نتونو کمیسیونر ویژه (از سال 2022)
مارینو استفانو چکی مستقل برادران ایتالیا لگا نورد ۲۰۲۱–۲۰۲۶
مونته روتوندو ریکاردو وارونه حزب دموکراتیک حزب دموکراتیک اتحاد سبز و چپ ۲۰۲۴–۲۰۲۹
لادیسپولی آلساندرو گراندو مستقل برادران ایتالیا لگا نورد ۲۰۲۲–۲۰۲۷
البانو لازیال ماسیمو بورلی حزب دموکراتیک حزب دموکراتیک مستقل ۲۰۲۰–۲۰۲۵
چامپینو امانوئله کوللا حزب دموکراتیک حزب دموکراتیک مستقل ۲۰۲۲–۲۰۲۷

جمعیت‌شناسی

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۸۶۱-    
۱۸۷۱۴۳۳٬۰۴۴    
۱۸۸۱۵۱۲٬۵۸۲۱۸٫۴٪+
۱۹۰۱۷۱۶٬۷۴۶۳۹٫۸٪+
۱۹۱۱۸۴۲٬۶۹۷۱۷٫۶٪+
۱۹۲۱۱٬۰۱۸٬۱۴۸۲۰٫۸٪+
۱۹۳۱۱٬۳۲۶٬۳۹۶۳۰٫۳٪+
۱۹۳۶۱٬۵۶۲٬۸۴۳۱۷٫۸٪+
۱۹۵۱۲٬۱۵۰٬۶۷۰۳۷٫۶٪+
۱۹۶۱۲٬۷۷۵٬۳۸۰۲۹٪+
۱۹۷۱۳٬۴۹۰٬۳۷۷۲۵٫۸٪+
۱۹۸۱۳٬۶۹۵٬۹۶۱۵٫۹٪+
۱۹۹۱۳٬۷۶۱٬۰۶۷۱٫۸٪+
۲۰۰۱۳٬۷۰۰٬۴۲۴۱٫۶٪−
۲۰۱۱۳٬۹۹۷٬۴۶۵۸٪+
۲۰۲۱۴٬۲۱۶٬۸۷۴۵٫۵٪+
مرکز ملی آمار ایتالیا[۵][۶]

ترابری

نقشهٔ یکپارچه حمل و نقل ریلی عمومی در رم، شامل متروی رم و خطوط خدمات راه‌آهن حومهٔ لاتسیو.

کلان‌شهر رم در مرکز شبکه‌ای شعاعی از جاده‌ها قرار دارد که مسیر آن‌ها تا حدودی از روی خطوط جاده‌های باستانی رومی پیروی می‌کند؛ جاده‌هایی که از تپهٔ کاپیتولین آغاز می‌شدند و رم را به سراسر امپراتوری پیوند می‌دادند. امروزه رم در فاصله‌ای حدود ۱۰ کیلومتری از کاپیتول با کمربندی‌ای حلقه‌وار به نام گرانده راکوردو آنولاره (GRA) احاطه شده است.

به‌دلیل موقعیت رم در مرکز شبه‌جزیرهٔ ایتالیا، این شهر اصلی‌ترین گرهٔ راه‌آهن در ایتالیا مرکزی به‌شمار می‌رود. ایستگاه اصلی راه‌آهن رم، ترمینی، یکی از بزرگ‌ترین ایستگاه‌های اروپا و پررفت‌وآمدترین ایستگاه ایتالیاست؛ به‌طور میانگین روزانه حدود ۴۰۰ هزار مسافر از آن عبور می‌کنند. دومین ایستگاه بزرگ شهر، رما تیبورتینا، به‌عنوان پایانهٔ قطارهای پرسرعت بازسازی شده است.[۷]

رم دارای سه فرودگاه است. فرودگاه بین‌المللی لئوناردو دا وینچی، که در شهر فیومیچینو در جنوب‌غربی رم قرار دارد، اصلی‌ترین و بزرگ‌ترین فرودگاه ایتالیا به‌شمار می‌رود. فرودگاه قدیمی رم چامپینو یک فرودگاه مشترک غیرنظامی و نظامی است و معمولاً با نام «فرودگاه چامپینو» شناخته می‌شود، زیرا در نزدیکی شهر چامپینو در جنوب‌شرقی رم واقع شده است. سومین فرودگاه، فرودگاه رم اوربه، فرودگاهی کوچک با ترافیک هوایی کم در حدود ۶ کیلومتری شمال مرکز شهر است که بیشتر پروازهای خصوصی و بالگردها را پشتیبانی می‌کند.

این شهر دارای ناحیه‌ای ساحلی در دریای مدیترانه به نام لیدو دی اوستیا است که مجهز به بندر گردشگری و اسکله‌ای کوچک برای قایق‌های ماهیگیری می‌باشد. بندر اصلی‌ای که به رم خدمت‌رسانی می‌کند، بندر چیویتاوکیا است که در حدود ۶۲ کیلومتری شمال‌غربی شهر قرار دارد.[۸] این بندر بخشی از شبکهٔ «بزرگراه‌های دریایی» است و با چندین بندر مدیترانه‌ای ارتباط دارد و یکی از پررفت‌وآمدترین بندرها کشتی‌های تفریحی در جهان به‌شمار می‌آید.

در کلان‌شهر رم سامانهٔ مترویی با سه خط به نام متروپولیتانا فعالیت دارد. ساخت شاخهٔ نخست آن در دههٔ ۱۹۳۰ آغاز شد. هدف از احداث این خط، ایجاد ارتباط سریع میان ایستگاه اصلی راه‌آهن و منطقهٔ تازه‌برنامه‌ریزی‌شدهٔ E42 در حومهٔ جنوبی بود؛ جایی که قرار بود نمایشگاه جهانی سال ۱۹۴۲ برگزار شود. این رویداد به‌دلیل جنگ جهانی دوم هرگز برگزار نشد، اما آن منطقه در دههٔ ۱۹۵۰ بازطراحی و با نام EUR (مخفف Esposizione Universale di Roma به‌معنای «نمایشگاه جهانی رم») شناخته شد و به‌عنوان ناحیه‌ای مدرن برای فعالیت‌های تجاری توسعه یافت. این خط سرانجام در سال ۱۹۵۵ افتتاح شد و امروزه بخش جنوبی خط B مترو را تشکیل می‌دهد.

خط A مترو در سال ۱۹۸۰ میان ایستگاه‌های اوتاویانو و آناننیا افتتاح شد و در سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ به‌تدریج تا باتیستینی گسترش یافت. در دههٔ ۱۹۹۰ نیز بخش تازه‌ای از خط B از ایستگاه ترمینی تا ربیبیا به بهره‌برداری رسید.

خطوط A و B در ایستگاه رما ترمینی به یکدیگر متصل می‌شوند. شاخهٔ تازه‌ای از خط B با نام B1 در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۲ افتتاح شد و هزینهٔ ساخت آن حدود ۵۰۰ میلیون یورو برآورد گردید. این شاخه در میدان بولونیا به خط اصلی B می‌پیوندد و شامل چهار ایستگاه در مسافتی به طول ۳٫۹ کیلومتر است.

نگارخانه

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. sindaco metropolitano
  2. consiglio metropolitan

منابع

  1. "Monthly Demographic Balance". ISTAT.
  2. "Gross domestic product (GDP) at current market prices by metropolitan regions". ec.europa.eu.
  3. Vittorio Ferri (2009). "Metropolitan cities in Italy. An institution of federalism" (PDF). Italian Journal of Regional Science. University of Milan-Bicocca. Retrieved 23 May 2011.
  4. 1 2 "LEGGE 7 aprile 2014, n. 56" (PDF). ponmetro.it/. Pon Metro. Retrieved 13 August 2019.
  5. "Popolazione residente e presente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1971" [Resident and present population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1971] (PDF) (به ایتالیایی). ISTAT. 1971-10-24.
  6. "Dashboard Permanent census of population and housing". ISTAT.
  7. – Entry on Roma Tiburtina station on the official website of the Italian high-speed rail service (به ایتالیایی)
  8. "Porti di Roma". Retrieved 6 March 2015.

پیوند به بیرون