کلیسای گئورگ مقدس (سلماس)

کلیسای گئورگ مقدس
کلیسای گئورگ مقدس
	کلیسای گئورگ مقدس
دین
وابستگی	کلیسای حواری ارمنی
استان	استان آذربایجان غربی
وضعیت سازمانی یا کلیسایی	فعال
رهبری	خلیفه‌گری ارامنه آذربایجان
مکان
مکان	روستای هفتوان، بخش مرکزی شهرستان سلماس
شهرداری	شهرستان سلماس
	موقعیت در ایران
مختصات	۳۸°۱۰′۱٫۲۰۰۰۰۰۱۰۰۰۰۵۷″ شمالی ۴۴°۴۵′۴۱٫۲۰۰۰۰۰۰۹۸۴۰۹″ شرقی / ۳۸٫۱۶۷۰۰۰۰۰۰۰۲۷۷۷۶۷۰۷°شمالی ۴۴٫۷۶۱۴۴۴۴۴۴۴۷۱۷۷۷۶۲°شرقی
معماری
گونه	کلیسا
سبک	معماری ارمنی
آغاز ساخت	دوره صفوی
پایان ساخت	سده ۱۳ میلادی
گنبد(ها)	۲
اطلاعات اثر
سال‌های مرمت	۱۶۵۲ و ۱۹۳۰
کاربری	مذهبی
دورهٔ ساخت اثر	دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۴۸۴۲
تاریخ ثبت ملی	۱۹ اسفند ۱۳۸۰
	کلیسای گئورگ مقدس (سلماس) مکان در ایران

کلیسای گئورگ مقدس (به ارمنی: Սուրբ Գեւորգ Եկեղեցի) مربوط به اواخر دوره صفوی (سده ۱۳ میلادی) است و در شهرستان سلماس، روستای هفتوان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.^[۱] این کلیسا در سال ۱۶۵۲ و همچنین پس از زمین‌لرزه ۱۳۰۹ سلماس (۱۹۳۰) بازسازی شده‌است^[۲]

ارتفاع گنبد تا کف تالار کلیسا ۱۳٫۵ متر است.

نگارخانه

قسمتی از سر در و برج ناقوس کلیسای هفتوان

جستارهای وابسته

پانویس

↑ «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
↑ شجاع دل، نادره (۱۳۹۱). «کلیسای گئورگ مقدس روستای هفتوان». فصلنامه فرهنگی پیمان. سال شانزدهم - زمستان (۶۲).

منابع

شجاع‌دل، نادره (زمستان ۱۳۹۱). «کلیسای گئورگ مقدس روستای هفتوان». فصلنامه فرهنگی پیمان. سال شانزدهم (۶۲): ۵۳-۴۶.
خان‌محمدی، بهروز؛ بخشایی، هومن (تابستان ۱۳۹۴). «گزارش لایه برداری و مطالعه نقش‌های دیواری کلیسای تاریخی هفتوان سلماس». فصلنامه فرهنگی پیمان. سال نوزدهم (۷۲).
خان‌محمدی، بهروز؛ بخشایی، هومن (زمستان ۱۳۹۷). «مطالعه نقش های دیواری کلیسای تاریخی هفتوان سلماس (بخش دوم)‏(1)». فصلنامه فرهنگی پیمان. سال بیست و دوم (۸۶).

[1] «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

[2] شجاع دل، نادره (۱۳۹۱). «کلیسای گئورگ مقدس روستای هفتوان». فصلنامه فرهنگی پیمان. سال شانزدهم - زمستان (۶۲).

[۱]

[۲]

کلیساها و صومعه‌های باستانی، قرون وسطی و تاریخی ارمنیان
ارمنستان	استان آراگاتسوتن مقبره آرشاکونی آروچاوانک آشتاراک (کلیسای مریم مقدس (آگاراک، آشتاراک), کلیسای ماریانه مقدس، آشتاراک, کلیسای سارگیس مقدس، آشتاراک, کلیسای اسپیتاکاوور, کلیسای تسیراناور، آشتاراک) صومعه آستواتسانکال کلیسای هوهانس مقدس، بیوراکان کلیسای درکی کلیسای گئورگ مقدس، گارناهوویت هووهاناوانک کلیسای گئورگ مقدس (ایریند) کلیسای مریم مقدس (کاربی) کلیسای کارماراوور بازیلیکای کاساق کلیسای گئورگ مقدس (کوش) صومعه کریستاپور مقدس کلیسای هوهانس مقدس، ماستارا اوشاکان (کلیسای جامع مسروب ماشتوتس مقدس, Tukh Manuk) ساغموساوانک صومعه گئورگ مقدس، موغنی کلیسای نرسس کامساراکانی کلیسای جامع تالین صومعه تغر صومعه سارگیس مقدس، اوشی کلیسای واهراماشن کلیسای هوهانس مقدس، ووسکواز کلیسای یغیپاتروش کلیسای صلیب مقدس (زارینجا) کلیسای پوغوس-پطروس مقدس (زوونی) استان آرارات صومعه آغجوتس کلیسای آرتاوازیک دوین (شهر باستانی) هوهانس کاراپت وانک صومعه خور ویراپ سورپ آچ وانک کلیسای هوهانس مقدس (زانگاکاتون) استان آرماویر Doghs صومعه تارگمانچاتس، آیگشات Vagharshapat (کلیسای جامع اچمیادزین, کلیسای گایانه قدیس, کلیسای هریپسیمه مقدس، واغارشاپات, کلیسای مریم مقدس, کلیسای شوغاکات) زوارتنوتس استان گغارکونیک آرنقی وانک کلیسای هریپسیمه مقدس (آرتسوانیست) کلیسای هوهانس مقدس (آرتسواشن) کلیسا سنت تادئوس، ددماشن صومعه هایراوانک کلیسای مریم مقدس (آتسارات) کوتاوانک صومعه ماکنیاتس ماسروتس آناپات نوراتوس (گورستان نوراتوس, کلیسای گریگور روشنگر مقدس (نوراتوس)) سواناوانک شوغاگاوانک تساغکوانک کلیسای گریگور روشنگر مقدس (تسووارار) کلیسای سارگیس مقدس، تسووینار صومعه وانوان یوت ورک ماتور استان کوتایک آگاراوانک کلیسای وارطان مقدس (آلاپارس) آرنجو وانک کلیسای گئورگ مقدس (آرگل) کلیسای هوهانس مقدس (آرینج) آرتاوازی وانک کلیسای یکشنبه مقدس (آرزنی) بجنی (کلیسای مریم مقدس، بجنی, کلیسای سارگیس مقدس (بجنی)) کلیسای مریم مقدس (چوروت، آرزاکان) دزاگاوانک صومعه گغارد غاراغاوانک گهونی وانک (بولوراهار، آرزاکان) صومعه هاووتس تار کاپتاوانک (کاپوتان) کارنیسی وانک صومعه کچاریس ماکراوانک مانوئلی وانک کلیسای ماشتوتس هایراپت، گارنی مایراوانک (سولاک) صومعه نغوتسی وانک پتغناوانک تغنیاتس وانک صومعه تژارویک کلیسای نشان مقدس (آراموس) یغوارد (کلیسای یغوارد, صومعه تئودوروس مقدس (یغوارد)) استان لوری آختالا (صومعه آختالا, کلیسای بی‌نام آختالایی, مجموعه کلیسای آختالایی, کلیسای گئورگ مقدس (آختالا), صومعه تثلیث مقدس وانک (آختالا)) صومعه باردزراکاش چیچخاناوانک دوربانتاوانک کلیسای گریگور روشنگر مقدس (دسق) کلیسای مریم مقدس (دسوانک) دزوارمیجی وانک دزورایزری وانک گتوانک صومعه هاقپات هنوانک صومعه هورومایر کاراسنیتس مانکانتس وانک کارمیر وانک (آردوی) Khorakerti Vank صومعه خوجابی صومعه کوبایر کلیسای مریم مقدس (کورتان) کلیسای هوهانس مقدس (لرناپات) مانستوی وانک کلیسای اودزون صومعه ساناهین Sedvu Vank Srbanes Vank کلیسای گئورگ مقدس (سوردلوف) کلیسای تورماک (گیولاگاراک) وانادزور (کلیسای مریم مقدس (وانادزور), کلیسای اوهان مقدس (وانادزور)) استان شیراک دپروانک (گیومری) گیومری (کلیسای مریم مقدس (گیومری), کلیسای مسیح منجی، گیومری) هاریچاوانک هوگ‌وانک کلیسای گریگور روشنگر مقدس (کارمیراوانک، هایکادزور) کلیسای بازیلیک کومایری لمباتاوانک صومعه مارماشن کلیسای پمزاشن کلیسای مریم مقدس (ساراکاپ) باسیلیکای یریرویکی استان سیونیک آبکاوانک آلان تاگاوور باغاکو کار باژاکاتس وانک بخی آناپات بغنو-نوراوانک گاندزاوانک هارانتس آناپات گنوانک کرونیتس وانک مغری (کلیسای هوهانس مقدس (مغری), کلیسای مریم مقدس (مغری)) کلیسای گریگور مقدس (سیسیان) صومعه اوهان مقدس (کارچوآن) Tatev (صومعه تاتو, تاتوی آناپات, زیارتگاه پوغوس-پطروس مقدس (تاتئوی وانک), کلیسای گریگور روشنگر مقدس (تاتئوی وانک), کلیسای مریم مقدس (تاتئوی وانک), گازاوان (تاتئوی وانک)) واهاناوانک وروتناوانک یریتساوانک استان تاووش کلیسای آگغتسی آغاوناوانک کلیسای مریم مقدس (آکناغبیور) صومعه آندرئاس مقدس کلیسای هاکوب مقدس (آرچیس) کلیسای مریم مقدس (آرتسوابرد) آیگهوویت (کلیسای منجی مقدس (آیگهوویت), کلیسای مریم مقدس (آیگهوویت)) کلیسای مریم مقدس (باغانیس) آیگدزور (کلیسای هوهانس مقدس (آیگدزور), کلیسای هریپسیمه مقدس (آیگدزور)) بارکاماوان (Holy Cross, کلیسای گئورگ مقدس (بارکاماوان)) برد (کلیسای گریگور روشنگر مقدس (برد), کلیسای سارگیس مقدس (برد)) کلیسای گئورگ مقدس (برداوان) مجتمع کلیسایی برداوان (ووسکپار) کلیسای گئورگ مقدس (برکابر) کلیسای هوهانس مقدس (چوراتان) Deghdzut کلیسای مریم مقدس (دیلیجان) کلیسای گریگور مقدس (دیتاوان) کلیسای سارگیس مقدس (دووغ) کلیسای مریم مقدس (گاندزاکار) کلیسای نشان مقدس (گتاهوویت) کلیسای گومادزور (ووسکپار) کلیسای مریم مقدس (گوش) گوشاوانک هونوتا وانک صومعه هاغارتسین کلیسای ناجی مقدس (ایجوان) جوختاک وانک صومعه جوختاک یغتسی کلیسای کالاپانی (ووسکپار) کاپتاوانک خاچابازاری وانک کلیسای مریم مقدس (خاشتاراک) کلیسای چشمه خروشان کلیسای خندزوروت خوراناشات کیرانتس (صومعه آراکلتوس، کیرانتس, کلیسای تثلیث مقدس (کیرانتس), صومعه کیرانتس) کلیسای مریم مقدس (کوتی) کلیسای مریم مقدس (لوسادزور) ماکاراوانک ماتوساوانک کلیسای گئورگ مقدس (مووسگیوغ) مشکاوانک کلیسای نشان مقدس (ناوور) Nerkin Voskepar کلیسای سارگیس مقدس (نویمبریان) نور واراگاوانک کلیسای مریم مقدس (پوغوس‌کیلیسا) سامسوناوانک کلیسای هوهانس مقدس (ساریگیوغ) کلیسای پطروس-پوغوس مقدس (سوکار) کلیسای مریم مقدس (شارخاچ) صومعه شخموراد صومعه سروق کلیسای تاماراک صومعه مورو-دزورو کلیسای مریم مقدس (وازاشن) کلیسای مریم مقدس، ووسکپار کلیسای هوهانس مقدس (ووسکوان) کلیسای مریم مقدس (ینوکاوان) استان وایوتس‌جور آراتسی وانک کلیسای آرنی صلیب مقدس آرکاواز Gladzor گندوانک کلیسای مریم مقدس (گندواز) سیون آناپات مقدس (هرهر) هرمونی وانک کاراگلوخ (کلیسای صلیب مقدس (کاراگلوخ), توخ مانوک وانک) کاروانک کلیسای مریم مقدس (خاچیک) خوتاکراتس وانک صومعه ماماس مقدس نوراوانک شاتی‌وانک صومعه اسپیتاکاوور صومعه تاناهات صومعه تساغاتس کار کلیسای نشان مقدس (یغگیس) کلیسای مریم مقدس (سارگیس مقدس، یغگنادزور) کلیسای مریم مقدس زوراتس کلیسای زوراتس ناحیه‌های ایروان آوان (کلیسای هوهانس مقدس (آوان), کلیسای مریم مقدس (آوان), کلیسای کاتوغیک تسیراناور آوان) کاناکار (کلیسای هاکوب مقدس، کاناکر, کلیسای مریم مقدس (کاناکر)) Yerevan (نمازخانه گتسمانی, کلیسای کاتولیک ایروان, نمازخانه آنانیای حواری مقدس (ایروان), کلیسای گئورگ مقدس (ایروان), کلیسای گریگور روشنگر مقدس (ایروان), کلیسای جان تعمیددهنده مقدس, کلیسای مریم مقدس (نورک-ماراش), کلیسای پوغوس و پطروس مقدس، ایروان, کلیسای زورآوور آستواتساتسین مقدس)
جمهوری آرتساخ	صومعه آماراس بووورخانی وانک بری یغتسی چوخت بروادزار وانک صومعه گنج‌سر هاکوباوانک صومعه هاواپتوک کارمیراوان (صومعه) خاتراوانک Kichan Koshik Anapat Mamakan مایراکاغاک (تیرامایر) وانک کلیسای شهید بزرگ هاغورتی اوخت یغتسی (استان آسکران) اودزاکا وانک Vaquas
کلیسای میناس مقدس (آیگستان) صومعه صلیب مقدس (آگاراک) Agulis (کلیسای هوهانس تعمیددهنده مقدس (آگولیس), کلیسای کریستاپور مقدس (آگولیس), نمازخانه کومسی مقدس, کلیسای مریم مقدس (آگولیس), کلیسای میناس مقدس (آگولیس پایین), St. Stephen, صومعه توماس مقدس (آگولیس), صومعه مریم مقدس (آگولیس)) کلیسای مریم مقدس (آموراکان) Amutegh Anahit کلیسای آنوشاوان Aparan صومعه کاراپات مقدس (آپاراکونیس) Arakhish کلیسای یغیشه مقدس (آرئش) نمازخانه آرماواشن Ayrivank Baku (کلیسای ارمنی (باکو), کلیسای مریم مقدس (باکو), کلیسای جامع تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس (باکو)) Banants (کلیسای گریگور روشنگر مقدس (بانانتس), کلیسای مریم مقدس (بانانتس), تارگمانچاتس آناپات وانک, Dzernavor) Bayan Bazarkend کلیسای هوهانس مقدس (برداک) Bist (صومعه مریم مقدس (بیست), صومعه نشان مقدس (بیست)) کلیسای گابریل مقدس (براجور) Chahuk (کلیسای هوهانس مقدس (چاهوک), صومعه شوغاکات مقدس (چاهوک)) صومعه مریم مقدس (چالت) Chaldash کلیسای مریم مقدس (آوتارانوتس) Chaparli چارک وانک دادی وانک داسنو وانک کلیسای خورن مقدس کلیسای داستاپور Demirov کلیسای سمباتان دیزا دزاغکوتس آناپات کلیسای فرانک Gabriel صومعه سارگیس مقدس (گاگ) Ganja (کلیسای گئورگ مقدس (گاندزاک), کلیسای گریگور روشنگر مقدس (گاندزاک), کلیسای هوهانس مقدس (گاندزاک), کلیسای سارگیس مقدس (گاندزاک), کلیسای مسیح منجی مقدس (گاندزاک), کلیسای مریم مقدس (گاندزاک), کلیسای تادئوس مقدس (گاندزاک)) گاردمان وانک Gavurkala Getabek (کلیسای مریم مقدس (گده‌بی), Church) کوساناتس آناپات، ووسکاناپات کلیسای گئورگ مقدس (قاراداغلو) کلیسای وارطان مقدس (قازاخ) کلیسای درن اند آراج گتچاوانک کلیسای هوهانس مقدس (هاجیشن) Hakobshen (کلیسای گریگور روشنگر مقدس (هاکوبشن), کلیسای میناس مقدس (هاکوبشن)) صومعه هاندابرتی نمازخانه هارانتس هارانتس وانک هازارابیوراتس وانک هازاراپرکیچ وانک هورکا وانک هوساکان ناهاتاک وانک کلیسای آسریک جرداخان Jugha (صومعه منجی مقدس (جوغا), کلیسای هووی (جوغا), کلیسای مریم مقدس (جوغا)) Kabakhtapa صومعه کاغنی خاچ Karasakal کراهانی وانک Karmir Vank کاتاروانک کاواراوانک کراتاوانک Khoshkashen (کلیسای مریم مقدس (خوشکاشن), کلیسای یغیشه مقدس (خوشکاشن)) کلیسای مریم مقدس (خویلو) خوناساوانک کلیسای کیش صومعه مریم مقدس (کرنا) کوواخغدی وانک کرمانکا وانک کلیسای هوهانس مقدس (کرزن) Kuki (کلیسای گریگور مقدس، کوکی, کلیسای استپانوس مقدس، کوکی, کلیسای وارطان مقدس، کوکی) کوساناتس آناپات (استان شاهومیان) کلیسای گریگور مقدس، کیولک لیانوسی وانک ماسانتس وانک صومعه گریگور روشنگر، مسروپاوان Minkend مروتی آناپات Nakhichevan (کلیسای گئورگ مقدس، ناخیجوان, کلیسای تثلیث مقدس، ناخیجوان) آناپات استپانوس مقدس، ناویش نمازخانه گئورگ مقدس، نرکین آزا صومعه مترجمان، نوراکرت Norashen (کلیسای گریگور مقدس، نوراشن, نمازخانه هریپسیمه مقدس، نوراشن, کلیسای هوهانس مقدس، نوراشن, صومعه مریم مقدس، نوراشن, کلیسای استپانوس مقدس (نورشن)) کلیسای تثلیث مقدس، نورس صومعه منجی مقدس (نوکازار) کلیسای مریم مقدس، ادزوپ اوخت یغتسی (شهرستان داش‌کسن) اوختی درنی وانک کلیسای استپانوس مقدس، اوردوباد نمازخانه اوواساپ کلیسای روستای پاهست Pand Paraka (کلیسای صلیب مقدس، پاراکا, نمازخانه یغیا مقدس، مارگارا, کلیسای شماون مقدس، پاراکا, صومعه استپانوس مقدس (پاراکا)) کلیسای گریگور روشنگر مقدس، پارتاو Pip (Barsam, کلیسای پپرونیا مقدس، پیپ, کلیسای استپانوس مقدس (پیپ)) کلیسای پولادلوی پتکاتاغی وانک Ramis (نمازخانه کاراپت مقدس، رامیس, کلیسای مریم مقدس، رامیس, St. Sarkis) شاهپکار وانک Shahponk (نمازخانه گریگور مقدس، شاهاپونک, نمازخانه سارگیس مقدس، شاهاپونک) Shalva صومعه صلیب مقدس، شامن صومعه فرشتگان مقرب مقدس کلیسای سارگیس مقدس، شاوارشاوان کلیسای شورجو Shusha (کلیسای قازانچتسوتس آمناپرگیچ مقدس, کلیسای کاناچ ژام, صومعه کوساناتس, کلیسای مریم مقدس آگولتسوتس (شوشی)) تاغاسر آناپات کلیسای هوهانس مقدس، تامبات صومعه مترجمان کلیسای هوهانس مقدس، تاتلو Tazekend نمازخانه تخکونی Togh (کلیسای هوهانس مقدس، توغ, کلیسای استپانوس مقدس، توغ, Red Church) تران یغتسی کلیسای مریم مقدس (تسار) صومعه مریم مقدس، تسغنا تسیتسرناوانک کلیسای وانکاسار Vardashen (کلیسای یغیشه مقدس، وارداشن, کلیسای حواری یغیشه مقدس) Varzakan کلیسای مترجمان مقدس، ورین کراهات Voghohi (کلیسای صلیب مقدس، وغوهی, کلیسای استپان مقدس، وغوهی) کوساناتس آناپات صومعه یغیشه آراکیال یغناساری وانک کلیسای یکغتسادزور Yeni Zod کلیسای گئورگ مقدس، یرنجاک یری وانک صومعه یریتس مانکانانتس صومعه یرموغیا کاهانا کلیسای گئورگ مقدس (زاکاتالا)
گرجستان (فهرست کلیساهای ارمنی در تفلیس)	Abibos آبیسوسی وانک کلیسای صلیب مقدس (آخالتسیخه) صومعه کوچک بنیدزور کلیسای تسوغروغاشن کلیسای هاکوب مقدس (پوکر خانچالی) Shahumyan (کلیسای مریم مقدس (شهرستان شاهومیان), صومعه یکشنبه مقدس) Tbilisi (صومعه وانک (تفلیس), کلیسای مریم مقدس بیت‌لحم (تفلیس), کلیسای مریم مقدس چوغورتی, کلیسای گئورگ مقدس اجمیاتسنتسوتس (تفلیس), کلیسای گئورگ مقدس (تفلیس), کلیسای گریگور روشنگر مقدس (تفلیس), کلیسای جیگراشنی آوتیاتس, کلیسای گئورگ مقدس کامویانتس, کلیسای کاراپت مقدس (تفلیس), کلیسای گئورگ مقدس کاراپ, کلیسای انجیل سرخ (تفلیس), کلیسای مریم مقدس خوجیوانک, کلیسای مریم مقدس تسیراناور (کرتسانیسی), کلیسای گئورگ مقدس موغنی (تفلیس), کلیسای نوراشن (تفلیس), کلیسای صلیب مقدس (تفلیس), کلیسای نشان مقدس (تفلیس), کلیسای سارگیس مقدس (تفلیس), کلیسای استپانوس مقدس کوسانتس, کلیسای گئورگ مقدس دزوراباش, کلیسای تاودویانتس, Zrkinyants) توکاوانک کلیسای مریم مقدس (تسخینوالی)
ترکیه (ترکیه)	عبدالمسیحی وانک کلیسای گئورگ مقدس (آبلبوهار) آبراهاماوانک آداماکرتی وانک Adana (کلیسای جامع مریم مقدس (آدانا), Morotu) صعومه آقاراک مقدس سریر مقدس کیلیکیه آغبوناری وانک آغماغارا صومعه آقپریگ مقدس کلیسای صلیب مقدس (آختامار) آگرکی وانک کلیسای زورآور مقدس Akevra Akhkosi Vank صومعه آکنر مقدس آکنجی وانک کلیسای هاکوپ مقدس، ایغدیر کلیسای بارتوقیمئوس مقدس آمردولو وانک کلیسای زوراوارتس مقدس آنی (شهر باستانی) (List, کلیسای جامع آنی, Holy Saviour, Gaskashen, Honents, Abugamerats, کلیسای حواریون، آنی, Kusanats, کلیسای آبوخانمی, صومعه گریگور مقدس, کلیسای هووی (آنی)) Aparank صومعه آراکلوتس مقدس (موش) صومعه مریم مقدس (آراپگیر) صومعه مریم مقدس (آرگلان) آرکایاکاغنی وانک آرکایاکاغنی وانک جزیره قوش Ashtishat آیگ (وانک) Ayridzor Baberd (St. Ohan, Kristos) کلیسای جامع هوهانس مقدس (باگاوان) باگنایری وانک کلیسای جامه بانا Bardzraberd Barsam کلیسای بارتوقیمئوس مقدس صومعه استپانوس مقدس (برکری) کلیسای گئورگ مقدس (چناق قلعه) صومعه مریم مقدس (چارخاپان) Chordvank Constantinople (Galata, Kuzguncuk, Fatih, Kartal, Samatya, Taksim, Beyoğlu, Beyoğlu) صومعه درازارک دزوروی وانک Elazig Enda Vank اندزاکاری وانک Eskişehir Fenki Vank Firsi Vank صومعه کاراپت مقدس (فرنوز) Garapazar Gaziantep Gelati Vank Ghukas Goms گرنری وانک Hekimkhan Hogots هوگوتس وانک Horomos Ishkhan کلیسای هوهانس مقدس (ایشخانیگوم) İskenderun Jermik Kamari Vank Kamatun کامرجادزوری وانک Kangvar Kanzak کاپوسی وانک صومعه کاراپت مقدس، موش Karasni Vank کارمیر وانک (کسون) Karmravank Kars (Cathedral, کلیسای مریم مقدس (قارص)) Kava Kes Kesaria سریر مقدس کیلیکیه خاچابازاری وانک کلیسای تئودوروس مقدس (خالفتی) سریر مقدس کیلیکیه Khorsana صومعه ختزکونک صومعه کتوتس Khunarktor Levonberd لیم آناپات Malatia Mam Manazkert Manravank Marinos Vank Mazhak صومعه مریم مقدس (مدزوپاوانک صومعه گئورگ مقدس (پوتکی) Mokhraberd Molevoni Vank Mordsako کلیسای مرن Mush (کلیسای مارینه مقدس، موش, صومعه نشان مقدس) نارکاوانک Odeli Odzi Khazina Ogsend Ohan Oski Tur Otur Pakagetik دغیرمن‌آلتی (بتلیس) Rshtuni Sachle کلیسای سبخچ سیس (شهر باستانی) (باگنایری وانک, Gavikata Vank, Atanagine Vank) Sivrihisar Skanchelagordz Vank Smbataberd Smyrna Soradir باگنایری وانک صومعه نشان مقدس (سرخو) Tarsiakh Tashan تاوبلوری وانک Tekor تیوریکی وانک کلیسای گیراگوس مقدس، دیاربکر کلیسای نجات‌دهنده، ترابزون تساراکار وانک کلیسای مریم مقدس (تسپنی) کلیسای حواریون مقدس (وان) واراگاوانک Vardan Vank واردنوتساتس وانک Vardkan Anapat صومعه وارزاهان Vosteghavank Yeghegnamor Yeghrdut Yerazgavors مجموعه صومعه‌ای زوراوانک (آرشارونیک)
ایران (ایران)	کلیسای تادئوس مقدس کلیسای استپانوس مقدس کلیسای زور زور کلیسای چوپان کلیسای مریم مقدس (جلفا) کلیسای گئورگ مقدس (سلماس) کلیسای سورپ سرکیس کلیسای مهلذان Tabriz (کلیسای مریم مقدس (تبریز), کلیسای سرکیس مقدس (تبریز), کلیسای مریم ننه) کلیسای هریپسیمه مقدس (موجومبار) کلیسای هوهانس مقدس (سهرل) کلیسای هوهانس مقدس کلیسای مریم مقدس (سرنق) جلفای نو (کلیسای وانک, کلیسای مریم و هاکوپ, کلیسای گئورگ مقدس (اصفهان), کلیسای استپانوس مقدس (اصفهان), کلیسای یوحنا, کلیسای کاتارینه, کلیسای بیت‌اللحم, کلیسای نیکوغایوس, کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس (اصفهان), کلیسای سرکیس مقدس (اصفهان), کلیسای میناس, کلیسای نرسس مقدس) کلیسای مریم مقدس (شیراز) Tehran (کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس, کلیسای سورپ گئورگ)
اورشلیم (دولت فلسطین/اسرائیل)	ارمنی‌های اورشلیم کلیسای هاکوپ مقدس، اورشلیم کلیسای توروس مقدس (اورشلیم) Church of the Holy Archangels Monastery of St. Saviour کلیسای هلنا مقدس، اورشلیم
Asia	سوریه کلیسای جامع چهل شهید هند Chennai Calcutta Chinsura Saidabad بنگلادش کلیسای ارمنیان، داکا اسرائیل St. Nicholas Monastery قبرس صومعه مارکار مقدس کلیسای مریم مقدس (نیکوزیا) صومعه مریم مقدس کانچوور سنگاپور کلیسای ارمنی سنگاپور
Europe	شبه‌جزیره کریمه Bogatoe صومعه صلیب مقدس Holy Friday Holy Sign Feodosia (St. George, St. Demetrius, Michael, St. Mary, St. Sarkis) St. Nicholas Topolevka Yalta اوکراین Kamenetz-Podolsk (کلیسای مریم مقدس (کامیانتس-پودیلسکی), St. Stephen) Lviv (کلیسای جامع عروج مریم مقدس (لویو), Holy Cross) روسیه Georgievsk Moscow (Holy Cross, St. Mary) Nor Nakhichevan (Holy Cross, Ascension, St. Gregory, St. Nicholas, St. Mary) Sultan-Saly St. Petersburg (St. Catherine, Resurrection) رومانی Hagikadar Zamca ایتالیا جزیره سن لازارو

کلیساهای ارمنی در ایران
اصفهان	کلیسای استفانوس مقدس کلیسای بیت‌اللحم کلیسای حضرت لوقا کلیسای سرکیس مقدس کلیسای کاتارینه کلیسای کاتولیک‌ها کلیسای گئورگ مقدس کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس کلیسای مریم و هاکوپ کلیسای میناس کلیسای نرسس مقدس کلیسای نیکوغایوس کلیسای وانک (آمنا پرکیچ) کلیسای یوحنا
تبریز	کلیسای آدونتیست کلیسای انجیلی (پروتستان‌ها) کلیسای سرکیس مقدس کلیسای شوغاگات مقدس (آرامستان ارامنه تبریز) کلیسای کاتولیک‌ها (عذرای توانا) کلیسای مریم مقدس کلیسای مریم ننه (آرامستان مریم ننه)
تهران	کلیسای پولس کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس کلیسای تارگمانچاتس مقدس کلیسای سرکیس مقدس کلیسای سورپ گئورگ کلیسای کوچک استپانوس مقدس (آرامستان ارامنه تهران) کلیسای کوچک صلیب مقدس کلیسای کوچک مریم مقدس (آرامستان ارامنه تهران) کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس کلیسای مریم مقدس کلیسای میناس مقدس کلیسای وارتان مقدس مدرسه و کلیسای ژاندارک
استان‌های آذربایجان شرقی و غربی	کلیسای تادئوس مقدس (قره‌کلیسا) (چالدران) کلیسای استپانوس مقدس (جلفا) کلیسای زور زور (کلیسای مریم مقدس) (ماکو) کلیسای چوپان (جلفا) کلیسای مریم مقدس (جلفا) کلیسای هریپسیمه مقدس (شبستر) کلیسای گئورگ مقدس (سلماس) کلیسای هوهانس مقدس (مراغه) کلیسای مریم مقدس (اردبیل) کلیسای هوهانس مقدس (شبستر)
سایر نقاط ایران	کلیسای قلب مقدس مسیح (کرمانشاه) کلیسای هریپسیمه مقدس (قزوین) کلیسای گاراپت مقدس (آبادان) کلیسای گئورگ مقدس (بوشهر) کلیسای مریم مقدس (بندر انزلی) کلیسای مریم مقدس (شیراز) کلیسای حضرت مریم (همدان) کلیسای مسروپ مقدس (اراک) کلیسای مسروپ مقدس (اهواز) کلیسای مسروپ مقدس (مشهد) کلیسای مسروپ مقدس (رشت)