کنسولگری سابق بریتانیا در کرمانشاه

کنسول‌گری بریتانیا در کرمانشاه یک مکان دیپلماتیک و سیاسی در شهر کرمانشاه بود که در دوره‌ای زیر نظر سفارت بریتانیا در تهران و در دوره‌ای نیز به صورت مستقل به فعالیت می‌پرداخت. این کنسولگری در سال ۱۹۰۵ تأسیس شد[۱] و تا ۱۹۷۳ میلادی (۱۳۵۲ خورشیدی) به فعالیت پرداخت.

تاریخچه

سابقۀ حضور انگلیسی‌ها در منطقۀ کرمانشاه به سدۀ نوزدهم و عصر محمدشاه قاجار بازمی‌گردد. به مدتی طولانی نمایندگان نظامی و تجاری بریتانیا در کرمانشاه حضور داشتند. با این وجود کنسولگری بریتانیا در شهر کرمانشاه در سال ۱۹۰۴ تأسیس شد. در سال ۱۹۰۷ یک ساختمان استیجاری ۸۷ ساله در زمینی به وسعت ۸ آکر خریداری شد و در سال ۱۹۰۹ کنسولگری بریتانیا از حکومت هند به دفتر امور منتقل شد. ساختمان‌ها در ۱۹۱۳ ساخته شدند، اما منزل کنسول در جریان تصرف شهر توسط نیروهای ترک عثمانی در سال ۱۹۱۷ تخریب شد. کنسولگری جدید با هزینه‌ای نزدیک به ۱۲ هزار پوند در ۱۹۲۶ تکمیل شد. به گزارش منبعی سوئیسی در سال ۱۹۵۳ ساختمان‌ها در وضعیتی خوب، اما بسیار غبارآلود بوده‌اند. در سال ۱۹۵۹ قرارداد اجاره به مبلغی اندکی کمتر از ۱۰۰ هزر پوند واگذار شده‌است.[۲]

مکان

کنسول‌گری انگلستان، در میدان شهناز (غدیر کنونی) ابتدای خیابان شریعتی، در باغی که پیش از این باغ شهر نامیده می‌شد واقع شده بود. این مکان هم‌اکنون به ساختمان مرکزی شهرداری کرمانشاه تغییر کاربری یافته‌است.[۳]

سرکنسول گران

فهرست زیر، نمایندگان سیاسی انگلستان در کرمانشاه را نشان می‌دهد:

نام نمایندهسمتاز سالِتا سالِ
سر هنری کرسویک راولینسنعضو هیئت نظامی انگلستان در ایران - فرماندهٔ نیروهای مستقر در کرمانشاه۱۸۳۹؟
آقا حسن وکیل الدولهنمایندهٔ کنسول؟۱۸۸۰
حاج عبدالرحیم وکیل الدولهنمایندهٔ کنسول۱۸۸۰۱۸۹۲
یاسنت لویی رابینونمایندهٔ کنسول۱۸۹۲۲۳ فوریهٔ ۱۹۰۳
یاسنت لویی رابینوکفیل نیابتی کنسولگری۲۳ فوریهٔ ۱۹۰۳۲۵ مارس ۱۹۰۴
هاک آگوستوس کپل گافنایب کنسول؟۲۳ مارس ۱۹۰۴
هاک آگوستوس کپل گافنایب کنسول۲۳ مارس ۱۹۰۴۱۱ ژوئن ۱۹۰۴
؟؟۱۱ ژوئن ۱۹۰۴۱۹۰۵
لیونل برکلی هال هاورثکنسول۱ اکتبر ۱۹۰۶۳۰ سپتامبر ۱۹۰۶
هاروارد کرسلنایب کنسول۲۴ مه ۱۹۰۷۳۱ ژوئیهٔ ۱۹۰۹
ویلیام مک دوگالکنسول۳۱ ژوئیهٔ ۱۹۰۹؟
ناکس جئوفری جورجسرپرست کنسولگری۱۹۱۰؟
راجر لوید کینونمسئول کنسولگریاوت ۱۹۱۷سپتامبر ۱۹۱۸
جیمز لسلی روزویرکنسول۲۶ سپتامبر ۱۹۱۸؟
کوان نوئل پاتریککنسول۲۷ ژانویهدسامبر ۱۹۳۰
ورال نیوتونکفیل کنسولگریاکتبر ۱۹۲۲۹ مه ۱۹۲۳
جان فیلیپ گوردون فینچمسئول کنسولگری۲۲ مه؟۱۷ ژوئن ۱۹۲۷
هارولد آلن دیلک هویلندمسئول کنسولگری۲۸ نوامبر ۱۹۳۰۱۷ آوریل ۱۹۳۱
هارولد آلن دیلک هویلندکنسول۱۷ آوریل ۱۹۳۱؟
چارلز الکساندر گالتکفیل کنسولگری۶ آوریل ۱۹۳۳۷ نوامبر ۱۹۳۳
کریستوفر هنری سامرهیزکنسول؟؟
کریستوفر هنری سامرهیزکفیل کنسولگری۱۷ ژانویهٔ ۱۹۳۴؟
چارلز الکساندر گالتکفیل کنسولگری؟۱۹۳۵
جان فرانسیس رابرت وگانکنسول؟۱۱ ژانویهٔ ۱۹۳۶
آلفرد جان کاردنرکفیل کنسولگری۲۰ اوت ۱۹۳۷۲۵ سپتامبر ۱۹۳۷
رودیگ فرانسیس گیسبرت سارلنایب کنسول۲ اکتبر ۱۹۳۸۲۲ اکتبر ۱۹۳۸
کنت جان سیمپسونکفیل کنسولگری؟۱۹۳۹
ادوارد پار ویلتشایرکفیل کنسولگری۱۹۳۹۱۹۳۹
ویلیام هیلاری یانگمسئول کنسولگری۱۰ ژوئن ۱۹۳۹۱۴ سپتامبر ۱۹۳۹
فردریک هربرت گمبلنایب کنسولگری۱۹۴۲۱۹۴۲
فردریک هربرت گمبلمسئول کنسولگری۱۹۴۳۱۹۴۳
فرانک آلن گرافتون کوککنسول۱ ژوئن ۱۹۴۲؟
آلبرت اسپنس کالورتکنسول۳۰ اوت ۱۹۴۳؟
ایدن آلن جاننایب کنسول۱ ژانویهٔ ۱۹۴۴؟
آرچیبالد ویلیام دیویسنایب کنسول۱ ژانویهٔ ۱۹۴۴۱۱ فوریهٔ ۱۹۴۴
بویل جی سیکفیل نایب کنسول۲۸ فوریهٔ ۱۹۴۵؟
ای دابلیو فلچر؟؟؟
لنسلوت فرانکلی پیمنکفیل کنسولگری۱۳ آوریل ۱۹۷۳۲۰ اوت ۱۹۷۳

همچنین در دوره‌های مختلف، کنسولگری بریتانیا در کرمانشاه در شهرهای قصر شیرین و کرند نیز دارای نمایندهٔ سیاسی بوده‌است:[۴]

نام نمایندهسمتاز سالِتا سالِ
سوئن الی بانیسترنایب کنسول قصر شیرین۱۸ اوت ۱۹۱۱۳۱ مه ۱۹۲۱
جی ای بیکرنمایندهٔ کنسول کرند۲۶ سپتامبر ۱۹۲۱۲۰ سپتامبر ۱۹۲۲

وقایع

  • در جریان انقلاب مشروطه، گروهی از مشروطه خواهان در مکان کنسولگری انگلستان در کرمانشاه تحصن کردند. در این زمان سیف‌الدوله حاکم کرمانشاه از مخالفان مشروطه بود و با تحریک برخی از خوانین و عشایر به مشروطه خواهان حمله می‌کرد. در حدود ۲۰۰۰ نفر از مشروطه خواهان با همراهی یک روحانی مشروطه خواه به نام محمدمهدی فیض‌مهدوی از ترس جان به کنسولگری انگلیس پناه آوردند. در نتیجهٔ اعتراضات کنسولگری انگلیس و شکایات متحصنین و مردم، سیف‌الدوله مستبد عزل گردید و ظهیرالدوله که مردی آزادی‌طلب بود به جای او منصوب گردید.
  • در جریان تصرف شهر کرمانشاه توسط نیروهای ترک عثمانی در سال ۱۹۱۷ منزل کنسول بریتانیا در محل کنسولگری تخریب شد.[۲]

جستارهای وابسته

پیوند به بیرون

پانویس

  1. ↑ روزنامۀ‌دنیای اقتصاد: کرمانشاه شهر کنسولگری‌‌ها و تجارتخانه‌ها، شمارۀ ۳۹۱۹، تاریخ ۴ آذر ۱۳۹۵، به نقل از گروته، هوگو: سفرنامۀ هوگو گروته، ترجمۀ مجید جلیلوند رضایی، تهران: نشر مرکز، صص ۱۰۰-۸۰؛ ص ۶۳.
  2. 1 2 اتاق دیپلماسی: کنسولگری‌های کوچک در ایران؛ بازدید در ۱۸ مرداد ۱۴۰۰.
  3. ↑ سلطانی، محمدعلی، احزاب سیاسی و انجمن‌های سری در کرمانشاه، از فراموشخانه تا خانهٔ سیاه: دوره‌های ۵–۱ انتخابات مجلس شورای ملی و فریادگران بر نظام دیکتاتوری از کرمانشاه؛ تهران: مؤسسهٔ فرهنگی نشر سها، جلد اول، چاپ یکم: ۱۳۷۸؛ ص ۱۸–۱۵.
  4. ↑ سلطانی، محمدعلی، احزاب سیاسی و انجمن‌های سری در کرمانشاه، از فراموشخانه تا خانهٔ سیاه: دوره‌های ۵–۱ انتخابات مجلس شورای ملی و فریادگران بر نظام دیکتاتوری از کرمانشاه؛ تهران: مؤسسهٔ فرهنگی نشر سها، جلد اول، چاپ یکم: ۱۳۷۸؛ ص ۱۹.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.