کرند غرب
| کرند غرب کردی: کرن | |
|---|---|
| کشور |  ایران |
| استان | کرمانشاه |
| شهرستان | دالاهو |
| بخش | مرکزی |
| سال شهرشدن | ۱۳۰۹[۱] |
| مردم | |
| جمعیت | ۷٬۷۹۸ نفر (۱۳۹۵) |
| جغرافیای طبیعی | |
| ارتفاع | ۱۵۳۰ |
| آبوهوا | |
| میانگین دمای سالانه | ۱۳/۷ |
| میانگین بارش سالانه | ۵۶۷ میلیمتر |
| اطلاعات شهری | |
| شهردار | امیر حسین نصرتی |
| رهآورد | چاقوسازی، تنبورسازی، صنایع دستی و ... |
| پیششمارهٔ تلفن | ۰۸۳۴۳۷۲ |
  کرند غرب | |
کِرِندِ غرب مرکز شهرستان دالاهو و از توابع استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر بر سر راه کرمانشاه و اسلامآباد غرب به سرپل ذهاب و قصر شیرین واقع شدهاست.
تقسیمات کشوری
کرند تا سال ۱۳۸۴ مرکز بخش کرندغرب در شهرستان اسلامآباد غرب بود. در سال ۱۳۸۴ کرند به همراه ریژاو، گهواره و دهستانهای تابعه به شهرستان دالاهو ارتقاء یافتند.[۲]
پیشینه
در اوستا آمده که ضحاک در سرزمینی به نام بَوْری (که آن را با تردید بابل کنونی دانستهاند) (اوستا، ۱/۳۰۳؛ دوستخواه، ۹۴۹، ۱۰۳۶) و نیز در کْویرینْتَ (اوستا، ۱/۴۵۱؛ دوستخواه، ۱۰۳۶) به ستایش ایزدان آناهیتا و وای میپرداخته است. کویرینته را همان کرند کنونی دانستهاند.[۳]
جمعیت
جمعیت این شهر بنا بر سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، برابر ۷٬۹۷۲ نفر بودهاست.[۴]
مردم
مردم شهر کرند اغلب از ایل گوران کرندی هستند که از طوایف یکجانشین تشکیل شدهاست. این ایل در غرب کرمانشاه شهر کرند، در پاطاق، بشیوه و چشمه سفید سکونت دارند. ایل گوران کرندی به چهارده تیره تقسیمبندی میشود: کرندی، بیونیجی، رشیدعلی، جلالوند، پاتاقی، باباجانی، آینهای، جوزگهای، سرمیلی، شیرهچیایی (ناودار)، هلتهای، یری، چشمهسفیدی، خسروبهمنی، نصرآبادی.[۵]
زبان
مردم این شهر و روستاهای تابعه در گذشته به گویشهای زبان گورانی بهعنوان زبان اعیانی و نگارشی و گویشهای کردی جنوبی در میان عوام سخن میگفتند. اما امروزه خود شهر به زبان کردی گویش کرندی که شباهت زیادی با گویش اردلانی و و گویش طایفه تفنگچی گوران دارد سخن میگویند. اهالی روستاهای اطراف نیز به ندرت به زبان گورانی[۶]و بقیه به گویش کرندی و گویشی مشابه مردم ایل کلهر و زنگنه سخن میگویند.
یهودیان کرند
در کرند اقلیتی از یهودیان نیز زندگی میکنند که شمار آنها در دهههای اخیر کاهش چشمگیری یافته است. حبیب لوی نوشتهاست که شهر کرند دارای یک کنیسه و یک حمام ویژۀ یهودیان بودهاست و همچنین در این شهر ۳ جلد تورات وجود داشته و سابقاً یک جلد تلمود نیز داشتهاند. او میگوید یهودیان کرند از یهودیان ذهاب هستند که پس از تخریب این شهر برخی به قصر شیرین و خانقین رفته و برخی دیگر به کرند آمدهاند. مدرسۀ آلیانس کرند که فعالیتی ناپیوسته و منقطع داشت، پس از چند بار تعطیلی در سال ۱۳۰۵ خورشیدی (۱۹۲۶ میلادی) به طور رسمی تأسیس شد. حبیب لوی مینویسد این مدرسه در جنگ جهانی اول و درگیری عثمانی و روسها در کرمانشاه مورد غارت واقع شده و تعطیل شدهبود.[۷] [۸]
تغییرات شهری
در جلسهٔ مورخهٔ ۱۶ دی ۱۳۴۸، شورای عالی شهرسازی برای سه شهر کرند، کلاردشت و دشت نظیر طرح توریستی پیشنهاد کرد. برمبنای این طرح مهندسان مشاور میباید مرکزی ییلاقی و بخشهای عبوری در کرند پیشبینی کرده و علاوه بر آن جهت بهبود بافت شهری کرند، مطالعاتی برای بافت باارزش شهری ارائه دهند تا آن بخش از خانههای موجود در شهر که قابل نگهداری هستند حفظ شوند.[۹] این طرح به مرحلهٔ اجرا درنیامد.[۱۰]
مکانهای مقدس
کرند از مراکز دین یارسان است. مقبرهٔ دو تن از شخصیتهای مقدس این دین به نام پیر بنیامین و پیر موسی در کرند قرار دارد. همچنین زیارتگاه بابایادگار نیز در فاصلهای نزدیک از کرند و بین کرند و سرپل ذهاب قرار دارد.
صنایع دستی
تنبور، سهتار، چاقو، ادوات کشاورزی و باغداری، گلیم، گیوه، موج، چادرشب و…
در آذر ۱۴۰۳ معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی استان کرمانشاه از برنامهریزی برای تکمیل و بهروزرسانی پروندۀ ثبت کرند به عنوان شهر ملی ابزارآلات فلزی خبر داد.[۱۱]
موزهها
موزۀ تنبور در نوروز ۱۴۰۲ در یکی از خانههای قدیمی شهر کرند توسط بخش خصوصی راهاندازی شده است. این موزه بخشهایی همچون کارگاه ساخت تنبور، آموزش ساخت تنبور و تنبورنوازی و نیز نمایش ساز تنبور را شامل میشود و همچنین پیشینۀ تاریخی تنبور، شخصیتهای بزرگ تنبورنواز و تنبورهای قدیمی برای علاقهمندان به این ساز و فرهنگ آن به نمایش درآمده است.[۱۲]
پانویس
- ↑ «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وبگاه رسمی وزارت کشور ایران. بایگانیشده از اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافتشده در ۲۶ مرداد ۱۳۹۲.
- ↑ «پورتال وزارت کشور». web.archive.org. ۲۰۱۴-۰۷-۲۴. بایگانیشده از اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۷.
- ↑ مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی: ضحاک، نوشتۀ آرش اکبری مفاخر، نوشتهشده در ٢۴ فروردین ١٣۹۹؛ بازدید در ۱۹ مهر ۱۳۹۹.
- ↑ «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانیشده از روی نسخه اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
- ↑ مردوخ کردستانی، شیخ محمد (۱۳۷۹). تاریخ مردوخ. تهران: نشر کارنگ. صص. ۱۱۵.
- ↑ «به کرمانشاه برویم | معرفی جاذبههای گردشگری ایران و جهان». web.archive.org. ۲۰۱۷-۰۲-۱۹. بایگانیشده از اصلی در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۷.
- ↑ لوی، حبیب. ۱۳۳۹. تاریخ یهود ایران، تهران: کتابفروشی یهودا بروخیم؛ ص ۱۰۲۳.
- ↑ مدرسۀ آلیانس کرمانشاه و نقش آن در پیشرفت فرهنگی جامعۀ کلیمیان (۱۳۰۵-۱۲۸۱ ش)، در فصلنامۀ تحقیقات تاریخی و مطالعات آرشیوی گنجینۀ اسناد، سال ۲۹، دفتر دوم، تابستان ۱۳۹۸، شمارۀ پیاپی ۱۱۴؛ صص ۹۰-۷۲؛ بایگانیشده در ۲۱ مارس ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine ص ۸۳.
- ↑ مجموعه مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران از بدو تأسیس تا پایان سال ۱۳۹۰، گردآوری و تنظیم وزارت راه و شهرسازی معاونت شهرسازی و معماری، دفتر طرحهای کالبدی، دبیرخانهٔ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی و شهرسازی و معماری: نصرالدین الیاس زاده مقدم، عارف اقوامی مقدم، ۱۳۹۰، شابک: 978-600-5392-20-3، ص ۱۱۰–۱۰۹.
- ↑ وبسایت هواشناسی استان کرمانشاه.
- ↑ خبرگزاری جهاد دانشگاهی (ایسنا): پروندۀ ثبت «کرندغرب» بهعنوان شهر ملی ابزارآلات فلزی تکمیل میشود، نوشتهشده در ۴ آذر ۱۴۰۳؛ بازدید در ۴ آذر ۱۴۰۳.
- ↑ خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): موزۀ تنبور شهرستان دالاهو افتتاح شد، نوشتهشده در ۱ فروردین ۱۴۰۲؛ بازدید در ۲۸ آبان ۱۴۰۳.
| مرکز |    | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| شهرستانها | |||||
| شهرها | |||||
| جاذبههای گردشگری |
| ||||
| نوشتارهای وابسته | |||||
رده | |||||