گویش گراشی

گراشی
زبان بومی درایران
منطقهاستان فارس
فارسی
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹
گلاتولوگgera1240[۱]

لهجه گراشی یکی از لهجه‌های زبان اچمی است که خود یکی از بازمانده‌های زبان پارسی میانه (پارسیگ/پهلوی) است که در شهر گراش در جنوب استان فارس ایران متداول است. اچمی زبان مناطق جنوب فارس و غرب هرمزگان و شرق بوشهر مانند شهرستان‌های لارستان، خنج، گراش، اوز و بستک است و در مقایسه با زبان فارسی امروزی، دست‌نخورده‌تر است.

ضمایر

ضمیرهای شخصی
گسسته پیوسته
شخص مفرد جمع مفرد جمع
یکم شخص ما اَما اُم مو
دوم شخص تِه شُما اُت تو
سوم شخص ای/اَنَه ایشنیا/اَنَشنیا اُش شو

واژگان

تلخ=تَهر

ر‌َچِنهَ=ناودان

پَرواسَه=جانپناه

شور=شِر shēr، سِر sēr

مِسِراو=حياط(میانسرا)

خَش=خوب

بوری=خیلی

بُرهِ=برو

ذا=می‌آید

چو=رفت

وَ=وايسا


لِچ=مارمولک‌کوچک

کَلپُک=مارمولک‌بزرگ

آویشن=اَوِشَه

اَسَمَه=پلوکش

گَپ=بزرگ

منابع

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "گراشی". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. {{cite book}}: Invalid |display-editors=4 (help)
  • اقتداری، احمد (۱۳۷۱). لارستان کهن و فرهنگ لارستانی. تهران: جهان معاصر.
  • سعادت، مصطفی؛ نمیرانیان، کتایون (پاییز ۱۳۹۹). «ذال معجمه در گویش محلهٔ ناساگ شهر گراش». ادبیات و زبان‌های محلی ایران‌زمین. یاسوج: دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج. ۱ (۲۹): ۷۳–۸۶.
  • سلامی، عبدالنبی (۱۳۸۶). گنجینهٔ گویش‌شناسی فارس. ج. ۴. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۳-۳.
  • صلاحی، عبدالعلی (۱۳۹۴). جامعه‌شناسی گراش. شیراز: دانشنامهٔ فارس. شابک ۶۰۰-۹۰۳۳۵-۷-۸.
  • کلباسی، ایران (۱۳۸۸). فرهنگ توصیفی گونه‌های زبانی ایران. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۲۶۳-۶۷-۵.
  • کوه‌کن، سپیده؛ گلفام، ارسلان (فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۰). «از الزام تا نیاز ذاتی؛ «باید» در زبان‌های ایرانی غربی نو». جستارهای زبانی. تهران: دانشگاه تربیت مدرس. ۱ (۶۱): ۱۱۵–۱۴۳.
  • مالچانوا، ای. ک. (پاییز ۱۳۸۰). ترجمهٔ معصومه احسانی. «گویش‌های لاری». نامهٔ فرهنگستان. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۵ (۲): ۱۸۳–۱۸۷.