یاران چه غریبانه
«یاران چه غریبانه» یا «غریبانه» یا «یاران» یکی از ترانههای مربوط به جنگ ایران و عراق است.
تاریخچه
پرویز بیگی حبیبآبادی این شعر را پس از آزادسازی خرمشهر سرود. داستان سرودن «غریبانه» به نقل از او چنین است: «من در آذر سال ۱۳۶۰ همراه با جمعی از شاعران به جنوب کشور سفر کردم و زمانیکه وارد خرمشهر شدم؛ با مشاهده اوضاع شهر پس از حمله دشمن این غزل را سرودم. دیدن اجساد کشتهشدگان در کامیونهای ارتشی و دیدن سربازان و زخمیها در شهرهای خرمشهر و آبادان مرا تحت تأثیر قرار داده بود و من این شعر را در نیم ساعت سرودم.»[۱][۲] این ترانه ابتدا توسط مهدی سلحشور و بعد توسط حسامالدین سراج و غلام کویتیپور و صادق آهنگران اجرا شد. این ترانه در چند فیلم سینمایی و چند نمایشنامه خوانده شد.[۳][۴]
متن شعر
| یاران چه غریبانه، رفتند از این خانه | هم سوخته شمع ما، هم سوخته پروانه | |
| بشکسته سبوهامان، خون است به دلهامان | فریاد و فغان دارد، دردیکش میخانه | |
| هر سوی نظر کردم هر کوی گذر کردم | خاکستر و خون دیدم، ویرانه به ویرانه | |
| افتاده سری سویی، گلگون شده گیسویی | دیگر نبود دستی، تا موی کند شانه | |
| تا سر به بدن باشد، این جامه کفن باشد | فریاد اباذرها، ره بسته به بیگانه | |
| لبخند سروری کو، سر مستی و شوری کو | هم کوزه نگون گشته، هم ریخته پیمانه | |
| آتش شده در خرمن، وای من و وای من | از خانه نشان دارد، خاکستر کاشانه | |
| ای وای که یارانم، گلهای بهارانم | رفتند از این خانه، رفتند غریبانه |
بازخوانی در تیتراژ فیلم ویلاییها
کویتیپور این ترانه را برای تیتراژ پایانی فیلم ویلاییها بازخوانی کرد.[۶][۷]
منابع
- ↑ «جنگ و تولد یک اثر هنری/ شعر معروف «یاران چه غریبانه...» چرا و چگونه سروده شد؟ - تسنیم». خبرگزاری تسنیم. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۴.
- ↑ «آنچه درباره آلبوم «غریبانه» کویتی پور نمی دانستید | شاعرش کیست و این شعر چگونه سروده شد؟». همشهری آنلاین. ۲۰۲۳-۰۹-۲۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۴.
- ↑ «ماجرای سرودن غزل "یاران چه غریبانه …"». مشرقنیوز.
- ↑ ««غریبانه» چگونه سروده شد؟». مشرقنیوز.
- ↑ یزدان سلحشور (۹ بهمن ۱۳۸۶). «گذری بر آثار سرآمدان شعر انقلاب اسلامی (۷): پرویز بیگی حبیب آبادی: غریبانههای شاعر انقلاب و جنگ». روزنامه ایران- شماره ۳۸۴۹. صص. ص ۱۸.
- ↑ ««یاران چه غریبانه» دوبارهخوانیِ یک نوستالوژیِ قدیمی». مشرقنیوز.
- ↑ «بشنوید/ چند نوای ماندگار؛ از «شیار ۱۴۳» تا «اخراجیها»». ایسنا. ۲۰۲۳-۰۹-۲۷. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۴.
