آموزه‌هایی برای زنان

آموزه‌هایی برای زنان
نویسه‌های چینی سنتی女誡
نویسه‌های چینی ساده‌شده女诫
معنای تحت‌اللفظیاندرزهایی برای زنان

آموزه‌هایی برای زنان (چینی سنتی: 女誡)، که با عناوینی همچون اندرزهایی برای زنان، احکام زنان یا هشدارهایی برای زنان نیز ترجمه شده است، اثری از بان ژاو (۴۵/۴۹–۱۱۷/۱۲۰ میلادی)، اندیشمند و فرهیختهٔ زنِ دودمان هان، است. این اثر که یکی از چهار کتاب زنان به‌شمار می‌رود، در اواخر دودمان مینگ و سراسر دودمان چینگ، یعنی از سدهٔ شانزدهم تا اوایل سدهٔ بیستم میلادی، رواج و انتشار گسترده‌ای داشت. بان ژاو «اندرزهایی برای زنان» را برای دختران خود نگاشت.

طرح کلی

کتاب آموزه‌ها چهار فضیلتی را که زن باید بدان‌ها پایبند باشد، تبیین می‌کند: فضیلت شایسته، گفتار شایسته، سیمای شایسته و رفتار شایسته. این کتاب همچنین به تشریح جایگاه و موقعیت زنان در جامعه می‌پردازد. اثر حاضر کتابی کم‌حجم است و بسیاری از زنان بخش‌هایی از آن را از برداشتند. این کتاب در مجموع تنها هفت فصل دارد که در ادامه به آن‌ها پرداخته می‌شود.

محتوا

فصل چینی پین‌یین ترجمه موضوع
۱ 卑弱 Bēi ruò فروتنی فروتنی، جایگاه طبیعی و نسبی میان دو جنس زن و مرد را تعیین می‌کرد. بر این اساس، زن در مقایسه با مرد، موجودی فرودست‌تر و به‌طور طبیعی، شایستهٔ فروتنی بیشتر تلقی می‌شد. در این بخش به برخی از رسوم کهن نیز اشاره شده است؛ از جمله اینکه نوزاد دخترِ سه‌روزه را برای آگاه ساختن او از فرودستی و ناتوانی‌اش، زیر تخت می‌گذاشتند و دوکی به او می‌دادند تا با آن بازی کند؛ اقدامی که هدف از آن، آماده‌کردن دختر برای زندگی‌ای سرشار از کار و مشقت بود. سپس تولد نوزاد دختر را به نیاکان اعلام می‌کردند و او را به‌عنوان پیشکشی به آنان تقدیم می‌کردند تا از همان آغاز برای انجام وظیفهٔ عبادت و پاسداری از خانواده و خانه آماده شود.[۱]
۲ 夫妇; 夫婦 Fūfù شوهر و همسر شوهر باید با وقار و اقتدار به ادارهٔ امور بپردازد و همسر باید با خردمندی در خدمت شوهر خویش باشد؛ در غیر این صورت، بنیان زندگی مشترک از هم می‌گسلد. زنی که از همسر خود اطاعت و به او خدمت می‌کند، نظم طبیعی جهان را برقرار می‌سازد و از اختلال و تباهی یین و یانگ جلوگیری می‌کند؛ امری که غایت نهایی در پیوند میان زن و مرد به‌شمار می‌رود. کلاسیک آیین‌ها بر این باور است که زنان باید پیش از آنکه تحت آموزش‌های فرهنگی و اجتماعی قرار گیرند، آموزش ببینند تا بتوانند همسرانی شایسته باشند.
۳ 敬慎 Jìng shèn احترام و ملاحظه بر اساس دوگانگی یین و یانگ، در ساحت یانگ، سختی و استواریِ مرد فضیلت او به‌شمار می‌آید، در حالی که در ساحت یین، نرمی و ملاطفتِ زن امتیاز او محسوب می‌شود. زن و شوهر باید متقابلاً به یکدیگر احترام بگذارند تا هماهنگی ضروری و بنیادین میان یین و یانگ حفظ شود.[۲]
۴ 妇行; 婦行 Fù xíng صلاحیت‌های زنانه ویژگی‌هایی که برای زنِ آرمانی، به‌منظور برخورداری از احترام در جامعه، ضروری دانسته می‌شد، عبارت بودند از فضیلت، نوع کار و پیشه، و گفتاری که به کار می‌برد؛ به بیان دیگر، فضیلت زنانه، گفتار زنانه، سیمای زنانه و کار و پیشهٔ زنانه.[۲]
۵ 专心; 專心 Zhuānxīn ارادت خالصانه این امر معمولاً با وفاداری و پایبندی زن به شوهرش نمود می‌یافت. برای مثال، اگر شوهر از دنیا می‌رفت، بیوه نباید دوباره ازدواج می‌کرد. در دودمان‌های متأخر، این امر برترین مرتبهٔ فضیلت برای زن تلقی می‌شد.
۶ 曲从; 曲從 Qū cóng اطاعت بی‌قیدوشرط زن باید، فارغ از اینکه خواسته‌های پدر و مادرِ همسرش با نظر شخصی او سازگار باشد یا نه، از خواست آنان پیروی کند تا وفاداری و ارادت خالصانهٔ خود را به‌تمامی به جا آورد؛ در غیر این صورت، با ننگ و بی‌آبرویی ابدی روبه‌رو خواهد شد.[۲]
۷ 叔妹 Shū mèi هماهنگی میان خویشاوندان جوان‌ترِ همسر برای آنکه زن مورد احترام قرار گیرد، باید بکوشد با خانوادهٔ همسر خود روابطی نیک و پسندیده برقرار کند. او باید ابتدا محبت و رضایت خواهران و برادران همسرش را به دست آورد و سپس احترام پدر و مادر او را جلب کند تا در نهایت مورد پذیرش همسرش قرار گیرد.[۲]

احکام زنان

بان ژاو همچنین دربارهٔ «احکام چهارگانۀ زنان» نوشت که هدف از آن‌ها راهنمایی زنان در جامعه بود. این چهار آیین عبارت بودند از: فضیلت زنانه، گفتار زنانه، رفتار زنانه و شایستگی زنانه.

«برای زنان، چهار ویژگی رفتاریِ شایسته و آموزنده وجود دارد: نخست، فضیلت زنانه (fude)؛ دوم، گفتار زنانه (fuyan)؛ سوم، رفتار و آداب زنانه (fuyong)؛ و چهارم، شایستگی و کاردانی زنانه (fugong). فضیلت زنانه چیست؟ آن است که زن در استعداد و خردمندی، خود را از دیگران متمایز نسازد. گفتار زنانه چیست؟ آن است که در سخن گفتن و به‌کارگیری زبان، تندی و گزندگی پیشه نکند. رفتار و آداب زنانه چیست؟ آن است که در پی زیبایی ظاهری یا آراستن خویش به زیور نباشد. شایستگی و کاردانی زنانه چیست؟ آن است که زن در مهارت و زیرکی، خود را برتر از دیگران نشان ندهد.»[۳]

منابع

  1. ↑ "The Views of A Female Confucian" (PDF). ccnmtl.columbia.edu.
  2. 1 2 3 4 "Reappraising Ban Zhao: The Advent of Chinese Women Philosophers" (PDF). Cambridge University Press. 2023.
  3. ↑ Thomas H.C. Lee, Education in Traditional China, A History (Leiden: Brill, 2000), p. 470.

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.