آنتونی فلو

آنتونی فلو
نام هنگام تولدآنتونی گاررارد نیوتون فلو
زادهٔ۱۱ فوریه ۱۹۲۳
درگذشت۸ آوریل ۲۰۱۰
فرزنداندو دختر
مکتبفلسفه تحلیلی

آنتونی گاررارد نیوتون فلو (به انگلیسی: Antony Garrard Newton Flew)، (۱۱ فوریه ۱۹۲۳–۸ آوریل ۲۰۱۰)[۱][۲] فیلسوف بریتانیایی مکتب فلسفه تحلیلی بود.[۳]

از بی‌خدایی تا دادارباوری (خداباوری بدون دین)

فلو در سال ۱۹۵۰ با نگارش مقاله «الهیات و ابطال‌پذیری» مبحث تحقیق‌پذیری عبارات دینی و به ویژه عبارت «خدا وجود دارد» را از نو باز کرد.[۴] از آن زمان به مدت بیش از نیم قرن وی در جایگاه استادی فلسفه در دانشگاه‌های آکسفورد، آبِردین، کیل و ریدینگ و به عنوان سخنران در بسیاری از دانشگاه‌های آمریکایی و کانادایی، در مباحث علمی، کتاب‌ها، سخنرانی‌ها و مقالات خود از بی‌خدایی دفاع می‌کرد و به انتقاد از اعتقاد به زندگی پس از مرگ می‌پرداخت.[۵][۶]

از مهم‌ترین آثار وی در این دوره می‌توان به رویکرد جدید به تحقیقات روانی، خدا و فلسفه، مقدمه‌ای بر فلسفه غرب، حیوان خردمند و فلسفه اعتقادی هیوم اشاره کرد.

او در سال ۲۰۰۴ از امضا کنندگان مانیفست انسان‌گرا بود (نک انسان گرایی و آرمان‌هایش) با این حال در سال ۲۰۰۴ در ۸۱ سالگی رسماً تغییر عقیده‌اش در زمینه فلسفه دین را اعلام کرد و پذیرفت که جهان آفریده شده‌است.[۷]

هنوز مدتی نگذشته بود که فلو کتاب «خدا هست»: (چگونه معروف‌ترین آتئیست جهان تغییر عقیده داد) را تألیف نمود. کتاب مذکور با انتقادات بسیاری مواجه گشت و نیویورک تایمز نوشت که فلو به علت کهولت سن دچار زوال عقل شده و Roy Abraham Varghese مؤلف اصلی کتاب است.[۸] موضوع همچنان محل ستیز باقی‌ماند و واکنش‌های بسیاری برانگیخته شد.[۹][۱۰] این کتاب با نام هرکجا که دلیل ما را برد همراه با مقدمه‌ای تفصیلی از مترجم به فارسی برگردانده و توسط پژوهشگاه علوم انسانی چاپ شده‌است.[۱۱]

آنتونی فلو در سه دهه نماد خداناباوری فیلسوفانه‌ای بود که در نقد براهین اثبات وجود خدا و ناتمام نشان دادن آن براهین سعی بلیغی نمود، اما در سال‌های پایانی عمر با نوشتن یک کتاب و چند مقاله از موضع فلسفی پنجاه ساله خود دست کشید و اعلام کرد مطالعات عمیق‌تر او در حوزه زیست‌شناسی مولکولی و ژنتیک او را متقاعد ساخته‌است که بدون وجود و اراده خالق، جهان و حیات شکل نمی‌گرد.

او در مصاحبه‌ای که با نشریه «انجمن فلسفی – انجیلی» Philosophia Christ در شماره زمستان سال ۲۰۰۵ انجام داد[۱۲] در خلال این مصاحبه که هابر ماس فیلسوف و مورخ پرکار دانشگاه لیبرتی آن را رهبری می‌کرد اعلام داشت که دست از الحاد شسته‌است و به وجود خالقی برای جهان اعتقاد یافته‌است.

البته آنتونی فلو در آغاز همان مصاحبه اعلام می‌کند: «من هنوز به خدای ادیان (با تأکید بر ادیان ابراهیمی) اعتقادی ندارم». خدای او بیشتر به خدای ارسطو و اسپینوزا شباهت دارد. خدای او همان واقعیت نهایی یا به تعبیر دیگر علت اولی است. حال آن‌که خدای ادیان ابراهیمی قصد روشنی برای آشکارگری از طریق وحی دارد و کنش‌های معینی را از انسان مطالبه می‌کند.

آنتونی فلو سرانجام در تاریخ ۸ آوریل ۲۰۱۰ درحالی که خداباور بود، درگذشت.[۱۳]

آثار

  • A New Approach to Psychical Research (1953)
  • New Essays in Philosophical Theology (1955) editor with السدیر مک‌اینتایر
  • Essays in Conceptual Analysis (1956)
  • Hume's Philosophy of Belief (1961)
  • Logic And Language (1961) editor
  • God and Philosophy (1966)
  • Logic & Language (Second Series) (1966) editor
  • Evolutionary Ethics (1967)
  • An Introduction to Western Philosophy - Ideas and Argument from Plato to Sartre (1971)
  • Body, Mind and Death (1973)
  • Crime or Disease (1973)
  • Thinking About Thinking (1975)
  • Sociology, Equality and Education: Philosophical Essays In Defence Of A Variety Of Differences (1976)
  • Thinking Straight (1977) (ISBN 978-0-87975-088-6)
  • A Dictionary of Philosophy (1979) editor, later edition with Stephen Priest
  • Philosophy, an Introduction (1979)
  • Libertarians versus Egalitarians (c.1980) pamphlet
  • The Politics of Procrustes: contradictions of enforced equality (1981)
  • Darwinian Evolution (1984)
  • * The Presumption of Atheism (1976). reprinted as God, Freedom and Immortality: A Critical Analysis. (1984)
  • Examination not Attempted in Right Ahead, newspaper of the Conservative Monday Club, Conservative Party Conference edition, October 1985.
  • God: A Critical Inquiry (1986) - reprint of God and Philosophy (1966) with new introduction
  • Agency and Necessity (Great Debates in Philosophy) (1987) with Godfrey Norman Agmondis Vesey
  • Did Jesus Rise From the Dead? The Resurrection Debate (1987) with Gary Habermas
  • Power to the Parents: Reversing Educational Decline (1987)
  • Prophesy or Philosophy? Historicism or History? in Marx Refuted, edited by Ronald Duncan and کالین ویلسون، Bath, (UK), 1987, شابک ۰−۹۰۶۷۹۸−۷۱-X
  • Readings in the Philosophical Problems of Parapsychology (1987) editor
  • God, A Critical Inquiry (1988)
  • Does God Exist?: A Believer and an Atheist Debate (1991) with Terry L. Miethe
  • A Future for Anti-Racism? (Social Affairs Unit 1992) pamphlet
  • Atheistic Humanism (1993) (ISBN 978-0-87975-847-9)
  • Thinking About Social Thinking (1995)
  • Education for Citizenship (Studies in Education No. 10) (Institute of Economic Affairs, 2000)
  • Merely Mortal? (2000)
  • Equality in Liberty and Justice (2001) Transaction Publishers.
  • Does God Exist: The Craig-Flew Debate (2003) with William Lane Craig (ISBN 978-0-7546-3190-3)
  • Social Life and Moral Judgment (2003)
  • God and Philosophy (2005) - another reprint of God and Philosophy (1966) with another new introduction
  • There is a God: How the World's Most Notorious Atheist Changed His Mind (2007) with Roy Abraham Varghese (ISBN 978-0-06-133529-7)

در فارسی

در زبان فارسی دو کتاب هرکجا که دلیل ما را بَرَد، اثر سیدحسن حسینی، و خدا وجود دارد، اثر اسماعیل شرفی، به بحث دربارهٔ آرا و عقاید فلو اختصاص دارند.

پانویس

  1. «Antony Flew Obituary (2010) - Legacy Remembers». Legacy.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۷-۰۸.
  2. "Professor Antony Flew". The Telegraph (به انگلیسی). 2010-04-13. Retrieved 2025-07-08.
  3. فتح طاهری, علی; شرفی, اسماعیل (2014-04-21). "بررسی تغییر عقیدهٔ آنتونی فلو از منظر موافقان و مخالفان". مجله علمی. 11 (1): 143–172. doi:10.22059/jpht.2014.50452. ISSN 2008-7063.
  4. Theology & Falsification: A Golden Jubilee Celebration. Anthony Flew, Internet Infidels, 2000.
  5. «Antony Flew Survival » Internet Infidels». Internet Infidels (به انگلیسی). ۱۹۶۹-۱۲-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۷-۰۸.
  6. جلال پیکانی (۲۷ فروردین ۱۳۸۹). «آیا آنتونی فلو حقیقتاً خداپرست شد؟». SID.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۸.
  7. My Pilgrimage from Atheism to Theism: an Exclusive Interview with Former British Atheist Professor Antony Flew بایگانی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine Gary R. Habermas, Philosophia Christi Vol. 6, No. 2 (Winter 2004).
  8. name=Oppenheimer The Turning of an Atheist, Mark Oppenheimer, New York Times Magazine, 11/4/07
  9. «In Defense of Antony Flew's Positions Against Richard Carrier's Slanderous Chutzpah | Athanatos Christian Apologetics Ministry». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ مارس ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۶ مه ۲۰۱۰.
  10. Flew Speaks Out: Professor Antony Flew reviews The God Delusion
  11. «هرکجا که دلیل ما را بَرَد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۱۲.
  12. «روزنامه ایران (1385/01/29): سلوک من از الحاد به خدا باوری». Magiran. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۸.
  13. «"آنتونی فلو" درگذشت». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۰-۰۴-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۸.

پیوند به بیرون