اورورالومینا

اورورالومینا
محدودهٔ زمانی: اواخر ادیاکاران، حدوداً ۵۶۲ تا ۵۵۷ میلیون سال پیش
بازسازی ارورالومینا اتنبرو
رده‌بندی علمی e
Missing taxonomy template (fix): Auroralumina
گونه نماد
†ارورالومینا اتنبرو
دان و همکاران، ۲۰۲۲

ارورالومینا (به انگلیسی: Auroralumina) یک سردهٔ منقرض‌شده از گزنده‌تباران از دورهٔ ادیاکاران پسین در لسترشایر است. این یک سرده تک‌گونه است که تنها شامل گونهٔ ارورالومینا اتنبرو می‌شود. این جاندار در حال حاضر قدیمی‌ترین گروه طوقه‌ایِ[الف] شناخته‌شده از گزنده‌تباران و همچنین احتمالاً قدیمی‌ترین جاندار شکارگر شناخته‌شده است.[۱]

کشف و نام‌گذاری

سنگوارهٔ سرده نمونه ارورالومینا در سال ۲۰۰۷ در سازند برادگیت از گروه میپل‌ول در جنگل چارنوود، لسترشایر، بریتانیا پیدا شد.[۲] این سنگواره به‌طور رسمی در سال ۲۰۲۲ توصیف و نام‌گذاری شد.[۱]

نام سردهٔ Auroralumina از واژهٔ لاتین "Aurora" به معنای «سپیده‌دم»، که اشاره به قدمت بسیار زیاد جاندار دارد، و "lumina" به معنای «نور»، که اشاره به ظاهر مشعل‌مانند خود جاندار دارد، گرفته شده است. نام گونهٔ attenboroughii نیز برای بزرگداشت سر دیوید اتنبرو به پاس تلاش‌هایش در افزایش آگاهی دربارهٔ سنگواره‌های ادیاکاران در جنگل چارنوود انتخاب شده است.[۱][۲]

توصیف

سرده نمونه (بالا، سمت چپ)، روی قطعه‌سنگی از دورهٔ ادیاکاران که شامل چارنیا (پایین، سمت راست) و برادگاتیا (سمت چپ) است.

ارورالومینا اتنبرو جاندار مرکبی از دو ساختار جام‌مانند تکا است که از یک ساقهٔ مرکزی ضعیف حفظ‌شده، منشعب می‌شوند و طول آن به ۲۰ سانتیمتر (۷٫۹ اینچ) می‌رسد. این ساختارهای جام‌مانند به‌طور قابل توجهی از نظر اندازه شبیه یکدیگرند و طول کلی آن‌ها ۱۲ سانتیمتر (۴٫۷ اینچ) است. در بالای این ساختارها یک فنجان مشخص قرار دارد که نیمی از طول ساقه‌ها را با ۶ سانتیمتر (۲٫۴ اینچ) تشکیل می‌دهد و عرض آن نیز ۶ سانتیمتر (۲٫۴ اینچ) است. همچنین یک برآمدگی در تمام طول ساختار جام‌مانند کشیده شده است. بالای فنجان‌ها دارای یک لبهٔ صاف است که با یک شیار کوچک از بقیهٔ ساقه جدا می‌شود. تاجی از زائده‌های کوتاه و انعطاف‌پذیر از فنجان‌ها بیرون می‌آید که طول آن‌ها می‌تواند به ۲٫۷۵ سانتیمتر (۱٫۱ اینچ) برسد. هر زائده ضخامت یکنواختی داشته و نوکی کُند دارد و کمی چروکیده به نظر می‌رسد. تا ۳۰ زائده در فنجان سمت چپ شمارش شده است.[۱]

ساختار جام‌مانند سمت چپ در دو سوی برآمدگی متقارن است و چنین استنباط می‌شود که سمت غیرقابل مشاهده نیز به همین شکل بوده است؛ بنابراین ساختارهای جام‌مانند جاندار دارای تقارن چهارشعاعی (تترا-رادیال) بوده‌اند. همچنین ذکر شده که این برآمدگی‌ها به احتمال زیاد مانند ناودان‌هایی بوده‌اند که هر وجه از ساختار جام‌مانند را جدا می‌کرده‌اند، چیزی شبیه به یک شیار که در سنگوارهٔ گزنده‌تباران رایج است.[۱]

دیرینه‌شناسی تدفینی

ارورالومینا به‌طور قابل توجهی با زمینهٔ سنگی اطرافش که بافتی نامنظم و شبیه به یک بستر میکروبی دارد، متفاوت است. تکا به صورت برجستگی منفی (اثر فرورفته) حفظ شده است، به طوری که بخش عمدهٔ ساختارهای جام‌مانند به صورت فرورفتگی در سنگ هستند، در حالی که برآمدگی‌ها از آن بیرون زده‌اند. سطح تکا در مقایسه با بافت بستر اطراف صاف به نظر می‌رسد و نشانه‌های کمی از تغییر شکل نشان می‌دهد، که این امر نشان می‌دهد تکا از ماده‌ای محکم ساخته شده بوده است. هرچند ذکر شده که هیچ کانی زیستی وجود ندارد، که این نشان می‌دهد دیواره‌های تکا ممکن است به جای آن از ماده‌ای آلی ساخته شده بوده باشد.[۱]

در مقابل، تاج‌های ارورالومینا به صورت برجستگی مثبت (اثر برآمده) حفظ شده‌اند، به این معنی که بخش عمده‌ای از زائده‌ها از سطح سنگ بیرون زده‌اند، در حالی که چروک‌های پراکنده به صورت فرورفتگی در سنگ هستند. زائده‌ها همچنین روی یکدیگر هم‌پوشانی دارند و شباهت‌های زیادی به شاخک‌های دیده‌شده در جانوران امروزی دارند. ظاهر کلی این زائده‌ها و نحوهٔ حفظ متفاوت آن‌ها نسبت به تکا نشان می‌دهد که آن‌ها از ماده‌ای بسیار نرم‌تر ساخته شده بوده‌اند.[۱]

دیرینه‌بوم‌شناسی

تاج ارورالومینا به‌طور قابل توجهی پهن‌تر از هر گزنده‌تبار منفرد شناخته‌شده است و چنین برداشت می‌شود که ممکن است از این تاج متراکم و پهن از شاخک‌ها برای تغذیه از فیتوپلانکتون‌ها، آغازیان و دیگر ریزاندامگان، مشابه گزنده‌تباران امروزی، استفاده می‌کرده است.[۱][۲] مطالعهٔ دیگری همچنین اشاره می‌کند که سرده‌های گزنده‌تبار ادیاکاران، مانند ارورالومینا، ممکن است دارای نیدوسیت‌ها (سلول‌های نیش‌زن) بوده باشند. این سلول‌ها نوعی سلول هستند که برای نیش زدن جاندار دیگری که با آن تماس پیدا می‌کند به کار می‌روند، هرچند در مورد ارورالومینا و دیگر گزنده‌تباران ادیاکاران، ممکن است از این سلول‌ها برای لنگر انداختن خود به کف دریا و دفاع از خود، و نه برای شکار طعمه، استفاده می‌شده است.[۳] همچنین گفته می‌شود تکای مستحکم آن یکی از قدیمی‌ترین اسکلت‌های شناخته‌شده در سنگواره‌های ثبت‌شده است،[۱][۲] در کنار پالئوپاسکیخنوس.[۴]

تبارزایی

تحلیل‌های تبارزایشی، ارورالومینا را به عنوان یک مدوزوآی گروه ساقه‌ای، در کنار دیگر مدوزوآهای گروه ساقه‌ای مانند کنولاریدا، که با آن‌ها شباهت‌هایی دارد، بازیابی می‌کنند.[۱]

جانوران
 

شانه‌داران

 
 
گزنده‌تباران
 

گل‌سانان

 
 
 
 

ارورالومینا

 
 

سایر مدوزوآهای گروه ساقه‌ای (برای نمونه کنولاریدا)

 
 
 

مدوزوآهای گروه طوقه‌ای

 
 
 
 

دوسوئیان

 
 
 

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. ↑ در دانش تباری (فیلوژنتیک)، «گروه طوقه‌ای» (crown group) به مجموعه‌ای از جانداران گفته می‌شود که شامل آخرین نیای مشترک تمام اعضای زندهٔ یک گروه و تمام نوادگان آن نیای مشترک، چه زنده و چه منقرض شده، می‌باشد. در مقابل، «گروه ساقه‌ای» (stem group) شامل دودمان‌های منقرض‌شده‌ای است که از نیای مشترک گروه طوقه‌ای قدیمی‌ترند اما خود جزو آن محسوب نمی‌شوند.

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Dunn, F. S.; Kenchington, C. G.; Parry, L. A.; Clark, J. W.; Kendall, R. S.; Wilby, P. R. (25 July 2022). "A crown-group cnidarian from the Ediacaran of Charnwood Forest, UK". Nature Ecology & Evolution. 6 (8): 1095–1104. Bibcode:2022NatEE...6.1095D. doi:10.1038/s41559-022-01807-x. PMC 9349040. PMID 35879540.
  2. 1 2 3 4 Amos, Jonathan (25 July 2022). "Ancient fossil is earliest known animal predator". bbc.co.uk. BBC News. Retrieved 25 July 2022.
  3. ↑ Sierra, Noémie C.; Gold, David A. (March 2024). "The evolution of cnidarian stinging cells supports a Precambrian radiation of animal predators". Evolution & Development. 26 (2). doi:10.1111/ede.12469. eISSN 1525-142X. ISSN 1520-541X. PMID 38236185.
  4. ↑ Kolesnikov, Anton V; Rogov, Vladimir I; Bykova, Natalia V; Danelian, Taniel; Clausen, Sébastien; Maslov, Andrey V; Grazhdankin, Dmitriy V (2018). "The oldest skeletal macroscopic organism Palaeopascichnus linearis". Precambrian Research. 316: 24–37. Bibcode:2018PreR..316...24K. doi:10.1016/j.precamres.2018.07.017. S2CID 134885946.