چارنیا

چارنیا
محدودهٔ زمانی: اواخر ادیاکاران، ۵۷۰ تا ۵۵۰ میلیون سال پیش [۱]
هولوتیپِ چارنیا ماسونی (Charnia masoni)
رده‌بندی علمی e
Missing taxonomy template (fix): Charnia
گونه نماد
†چارنیا ماسونی
فورد، ۱۹۵۸
گونه‌ها
  • †چارنیا براسیری (Charnia brasieri)
    مک‌ایلروی و همکاران، ۲۰۲۵[۲]
  • †چارنیا اوینونی (Charnia ewinoni)
    پاسینتی و همکاران، ۲۰۲۵[۳]
  • †چارنیا گراسیلیس (Charnia gracilis)
    وو و همکاران، ۲۰۲۲[۴]
  • †چارنیا گراندیس (Charnia grandis)
    (گلیسنر و وید، ۱۹۶۶)
  • †چارنیا ماسونی (Charnia masoni)
    فورد، ۱۹۵۸
مترادف
سرده
  • گلیسنرینا (Glaessnerina) گرمز، ۱۹۷۳
چارنیا ماسونی (Charnia masoni)
  • رانجئا سیبیریکا (Rangea sibirica) سوکولوف، ۱۹۷۲
  • گلیسنرینا سیبیریکا (Glaessnerina sibirica) (سوکولوف، ۱۹۷۲)
چارنیا گراندیس (Charnia grandis)
  • رانجئا گراندیس (Rangea grandis) گلیسنر و وید، ۱۹۶۶
  • گلیسنرینا گراندیس (Glaessnerina grandis) (گلیسنر و وید، ۱۹۶۶)

چارنیا (Charnia) یک سردهٔ منقرض‌شده از شکل‌های حیاتِ برگ‌سان (Frond-like) متعلق به زیواگان ادیاکاران است که دارای برجستگی‌های بندبند و برگ‌مانندی بود که به‌طور متناوب به سمت راست و چپ از یک درزِ میانیِ زیگزاگ منشعب می‌شدند (در نتیجه نمایانگرِ بازتاب لغزشی یا ایزومتری متقابل است). نام سردهٔ چارنیا از جنگل چارنوود (Charnwood Forest) در لسترشر انگلستان، جایی که نخستین نمونهٔ فسیل‌شدهٔ آن یافت شد، گرفته شده است. نخستین گونهٔ توصیف‌شده از آن یعنی چارنیا ماسونی (Charnia masoni)، به افتخار راجر ماسون (دانش‌آموزی که گمان می‌رفت نخستین بار آن را کشف کرده است) نام‌گذاری شد. اهمیتِ ویژهٔ چارنیا در این است که نخستین فسیلی بود که رسماً به‌عنوان یک فسیل متعلق به دوران پیشین‌زیستی (پرکامبرین) پذیرفته شد.

این ارگانیسمِ زنده، در حدود ۵۷۰ تا ۵۵۰ میلیون سال پیش در بستر دریا رشد می‌کرد و تصور می‌شود که از مواد مغذیِ موجود در آب تغذیه می‌کرده است. با وجودِ ظاهرِ سرخس‌مانندش، چارنیا یک گیاه یا جلبکِ فتوسنتزکننده نیست؛ زیرا ماهیتِ بسترهای فسیلی که نمونه‌ها در آن یافت شده‌اند نشان می‌دهد که این جاندار در آب‌های عمیق زندگی می‌کرده است؛ جایی بسیار پایین‌تر از منطقه نورگیر که فتوسنتز در آن امکان‌پذیر است.[۵]

تنوع

چندین گونه از چارنیا توصیف شده‌اند، اما تنها گونهٔ شاخص C. masoni، و گونه‌های C. brasieri, C. ewinoni, C. gracilis و C. grandis معتبر شناخته می‌شوند. برخی از نمونه‌های C. masoni در گذشته به‌عنوان اعضای سردهٔ رانجئا (Rangea) یا سردهٔ مجزای گلیسنرینا (Glaessnerina) توصیف شده بودند، که برخی از آن‌ها بعداً با عنوان یک گونهٔ مجزا به نام C. grandis به جایگاه اصلی بازگردانده شدند.

دو گونهٔ توصیف‌شدهٔ دیگر از چارنیا، به دو سردهٔ کاملاً مجزا منتقل شده‌اند:

  • گونهٔ Charnia wardi (ناربون و گهلینگ، ۲۰۰۳)[۶] به سردهٔ ترپاسیا (Trepassia) (ناربون و همکاران، ۲۰۰۹) منتقل شد.[۷]
  • گونهٔ Charnia antecedens (لافلام و همکاران، ۲۰۰۷)[۸][۹] به سردهٔ وینلاندیا (Vinlandia) (براسیر، آنتکلیف و لیو، ۲۰۱۲) منتقل گردید.[۱۰]

تصور می‌شود تعدادی از آرایه‌های ادیاکاران، در واقع نمایانگر چارنیا، چارنیودیسکوس (Charniodiscus) و سایر پتالونامیدها در سطوحِ مختلفِ پوسیدگی باشند؛ این موارد شامل ایوشهادیومورف‌هایی (Ivesheadiomorphs) نظیر ایوشهادیا (Ivesheadia)، بلک‌بروکیا (Blackbrookia)، سودووندیا (Pseudovendia) و شپشدیا (Shepshedia) می‌شود.[۱۱]

پراکندگی

گونهٔ چارنیا ماسونی نخستین بار از گروه میپل‌ول (Maplewell Group) در جنگل چارنوود در انگلستان توصیف شد و پس از آن در تپه‌های ادیاکارا در استرالیا،[۱۲][۱۳] سیبری و منطقهٔ دریای سفید در روسیه،[۱۴][۱۵] و همچنین در نهشته‌های دوران پیشین‌زیستی در نیوفاندلندِ کانادا نیز یافت شد.

این جاندار در حدود ۵۷۰ تا ۵۵۰ میلیون سال پیش زندگی می‌کرده است.[۱][۱۶]

کشف

هولوتیپِ چارنیا ماسونی در موزه و نگارخانه لستر.

گونهٔ چارنیا ماسونی[۱۷] توسط راجر ماسون (دانش‌آموزی که بعدها استادِ سنگ‌شناسیِ سنگ‌های دگرگونی شد) مورد توجه دانشمندان قرار گرفت. در سال ۱۹۵۷، ماسون و دوستانش در حال صخره‌نوردی در جنگل چارنوود بودند (جایی که امروزه یک سایتِ فسیلیِ محافظت‌شده در مرکز انگلستان است). آن‌ها متوجه این فسیلِ غیرمعمول شدند و ماسون با تکنیکِ مالش، یک کپی از نقشِ آن روی سنگ برداشت. او این نگاره را به پدرش که کشیش کلیسای یونیتارین‌ها در لستر و استادِ پاره‌وقت در دانشگاه لستر بود، نشان داد. پدرِ او با تروور فورد (Trevor Ford)، زمین‌شناسِ محلی، آشنایی داشت. ماسون، فورد را به محل برد و فورد این کشف را در ژورنالِ انجمن زمین‌شناسی یورک‌شایر منتشر کرد.[۱۸] هولوتیپ (نمونهٔ فیزیکیِ اصلی که گونه برای نخستین بار از روی آن توصیف شده است) در حال حاضر، به‌همراهِ قالبی از آرایهٔ خویشاوندش (چارنیودیسکوس) در موزه و نگارخانه لستر نگهداری می‌شود.

همچنین مشخص شده است که تینا نگوس (Tina Negus)، که در آن زمان دانش‌آموزی ۱۵ ساله بود، یک سال پیش از این پسران، فسیل را دیده بود[۱۹] اما معلمِ جغرافیایِ او، احتمالِ وجودِ فسیل‌های مربوط به دوران پیشین‌زیستی را رد کرده بود.[۲۰] ماسون تأیید کرده، و در تابلویِ نمایشی موزهٔ چارنیا نیز توضیح داده شده است که فسیل یک سال قبل توسط نگوس کشف شده بود، «اما هیچ‌کس او را جدی نگرفت».[۱۸] در جشنِ ۵۰ سالگیِ کشفِ رسمی این فسیل، از او نیز تقدیر شد.

اهمیت

بازسازی کالبدیِ چارنیا ماسونی در موزه علوم ترنتو (Museo delle Scienze).

نمونه‌های شناخته‌شده از چارنیا، گستره‌ای از اندازه‌های بسیار کوچکِ ۱ سانتی‌متری تا نمونه‌های ۶۶ سانتی‌متری را در بر می‌گیرند.[۲۱] این فسیل از اهمیتِ بسیار بالایی برخوردار است، زیرا نخستین فسیلی بود که از صخره‌های مسلماً مربوط به دورانِ پیشین‌زیستی (پرکامبرین) کشف و توصیف شد. تا پیش از سال ۱۹۵۸، تصور می‌شد که دوران پیشین‌زیستی کاملاً فاقد فسیل، و در نتیجه فاقدِ حیاتِ ماکروسکوپی بوده است. فسیل‌های مشابهی در دههٔ ۱۹۳۰ (در نامیبیا) و دههٔ ۱۹۴۰ (در استرالیا) یافت شده بودند، اما گمان می‌رفت که این فرم‌ها مربوط به دورهٔ کامبرین باشند و بنابراین در آن زمان جالب‌توجه تلقی نشدند. چارنیا که در ابتدا به‌عنوان یک جلبک تفسیر شده بود، از سال ۱۹۶۶ به بعد به‌عنوان یک قلم دریایی (گروهی مرتبط با مرجان‌های نرمِ امروزی) بازتفسیر گردید. پذیرشِ چارنیا به‌عنوان یک فرم حیاتِ پیشین‌زیستی، به شناساییِ سایرِ گروه‌های اصلیِ جانوران در آن دوران انجامید؛ هرچند تفسیرِ قلم دریایی بودنِ چارنیا اخیراً رد و بی‌اعتبار شده است[۲۲][۲۳] و وضعیتِ درکِ علمی از آن در حال حاضر بیشتر به «بیانِ ناآگاهی» شباهت دارد.[۲۴]

از اواسط دهه ۱۹۸۰، با کارهای آدولف زایلاخر (Adolf Seilacher)، نظریهٔ جایگزینی شکل گرفت که پیشنهاد می‌کرد چارنیا به گروهی منقرض‌شده از جانداران با سطحِ تکاملیِ ناشناخته تعلق دارد که حیاتشان تنها به دورهٔ ادیاکاران محدود می‌شده است. این نظریه حاکی از آن است که تقریباً تمامیِ فرم‌هایی که پیش‌تر فرض می‌شد از اعضای گروه‌های جانوریِ مختلفِ امروزی باشند، در واقع بیشتر از هر جاندار دیگری، به یکدیگر نزدیک بوده‌اند. این گروه جدید وندوبیونتا (Vendobionta) نام گرفت؛[۲۵] کلادی با رابطهٔ ناشناخته نسبت به سایر کلادها، که شاید وجه اشتراک آن‌ها ساختارِ بدنی‌شان بوده که از طریقِ تکرارِ تک‌قطبیِ یک خانوادهٔ سلولی شکل می‌گرفته است.

هولوتیپِ این گونه یکی از جاذبه‌های اصلیِ موزه و نگارخانه لستر است. در یک سمینارِ یک‌روزه در سال ۲۰۰۷ که به چارنیا اختصاص داشت، از این فسیل با عنوان «سلبریتیِ فسیلیِ لستر» یاد شد.[۱]

یک تحلیل دقیق در سال ۲۰۲۱ روی ریخت‌شناسی و رشدِ چارنیا نتیجه‌گیری کرد که رانجئومورف‌هایی مانند چارنیا، جانوران راستینی (Eumetazoans) بوده‌اند که در مراحلِ بسیار اولیهٔ فرگشت منشعب شده‌اند و با هیچ‌یک از گروه‌های جانوریِ زنده خویشاوندیِ نزدیکی ندارند.[۲۶]

بوم‌شناسی

ژرف‌نماییِ (دیورامای) اکوسیستم ادیاکاران، با برگ‌سان‌های فراوانِ چارنیا، در موزه ملی تاریخ طبیعی اسمیتسونین.

اطلاعات اندکی دربارهٔ بوم‌شناسی (اکولوژیِ) چارنیا وجود دارد. این ارگانیسم، کف‌زی و بی‌حرکت (Sessile) بود و به بستر دریا متصل می‌شد. بر اساس یکی از فرضیه‌هایِ رایجِ کنونی، احتمالاً در آب‌های عمیق، بسیار پایین‌تر از پایهٔ موج (Wave base) زندگی می‌کرده و بنابراین از دسترسِ نور خورشید برای فتوسنتز خارج بوده است. به‌علاوه، هیچ اندام تغذیه‌ای آشکاری (دهان، روده و غیره) نداشته است، بنابراین سبکِ زندگی و نحوهٔ تغذیه‌اش همچنان یک معماست. برخی گمانه‌زنی کرده‌اند که این جاندار با تغذیهٔ فیلتری (فیلتر کردن آب) یا جذبِ مستقیمِ مواد مغذی زنده می‌مانده است، و این موضوع در حال حاضر کانون توجهِ پژوهش‌های گسترده‌ای است.[۲۷]

رشد و نموِ زیواگان ادیاکارا نیز موضوعِ پژوهش‌های مداومی است و همین امر، فرضیهٔ قلم دریایی بودنِ چارنیا را بی‌اعتبار کرده است. برخلاف قلم‌های دریایی که از طریق درجِ پایه‌ای (Basal insertion) رشد می‌کنند، چارنیا از طریق اضافه‌شدنِ جوانه‌های جدید در ناحیهٔ راسی (Apical insertion) رشد می‌کرده است.[۲۴]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. 1 2 3 "Leicester's fossil celebrity: Charnia and the evolution of early life" (PDF). University of Leicester. Archived from the original (PDF) on 8 March 2021. Retrieved 5 April 2016.
  2. ↑ McIlroy, D.; Pérez-Pinedo, D.; Rosse-Guillevic, S.; Muirhead-Hunt, H.; Taylor, R. S.; Dufour, S. C. (2025). "Growth and disparity of form in the Ediacaran genus Charnia, with description of Charnia brasieri sp. nov. from the Ediacaran of Avalonia". Precambrian Research. 431 107947. Bibcode:2025PreR..43107947M. doi:10.1016/j.precamres.2025.107947.
  3. ↑ Pasinetti, G.; Fitzgerald, H. G.; Pérez-Pinedo, D.; McIlroy, D. (2025). "A new species of Charnia from the Ediacaran of Newfoundland reveals novel insights on the taxonomy, palaeobiology and palaeoecology of the Charnida (Rangeomorpha)". Journal of Systematic Palaeontology. 23 (1). 2468193. Bibcode:2025JSPal..2368193P. doi:10.1080/14772019.2025.2468193.
  4. ↑ Wu, C.; Pang, K.; Chen, Z.; Wang, X.; Zhou, C.; Wan, B.; Yuan, X.; Xiao, S. (2022). "The rangeomorph fossil Charnia from the Ediacaran Shibantan biota in the Yangtze Gorges area, South China". Journal of Paleontology. 98 (2): 1–17. doi:10.1017/jpa.2022.97. S2CID 254387968.
  5. ↑ Hoyal Cuthill, Jennifer F.; Han, Jian (2018). Álvaro, Javier (ed.). "Cambrian petalonamid Stromatoveris phylogenetically links Ediacaran biota to later animals". Palaeontology (in English). 61 (6): 813–823. Bibcode:2018Palgy..61..813H. doi:10.1111/pala.12393. ISSN 0031-0239.
  6. ↑ Narbonne, G.M.; Gehling, J.G. (2003). "Life after Snowball: the oldest complex Ediacaran fossils" (PDF). Geology. 31 (1): 27–30. Bibcode:2003Geo....31...27N. doi:10.1130/0091-7613(2003)031<0027:LASTOC>2.0.CO;2. Archived from the original (PDF) on 31 October 2004.
  7. ↑ Narbonne, G.M.; Laflamme, M.; Greentree, C.; Trusler, P. (2009). "Reconstructing a lost world: Ediacaran rangeomorphs from Spaniard's Bay, Newfoundland". Journal of Paleontology. 83 (4): 503–523. Bibcode:2009JPal...83..503N. doi:10.1666/08-072R1.1. S2CID 129788025.
  8. ↑ M. Laflamme; G. M. Narbonne; C. Greentree; M. M. Anderson (2007). "Morphology and taphonomy of an Ediacaran frond: Charnia from the Avalon Peninsula of Newfoundland". Geological Society, London, Special Publications. 286 (1): 237–257. Bibcode:2007GSLSP.286..237L. doi:10.1144/SP286.17. ISBN 978-1-86239-233-5. S2CID 129001821.
  9. ↑ Hofmann, H. J.; O'Brien, S. J.; King, A. F. (2008). "Ediacaran Biota on Bonavista Peninsula, Newfoundland, Canada". Journal of Paleontology. 82 (1): 1–36. Bibcode:2008JPal...82....1H. doi:10.1666/06-087.1. S2CID 130150962.
  10. ↑ Brasier, M.D.; Antcliffe, J.B.; Liu, A.G. (2012). "The architecture of Ediacaran Fronds". Palaeontology. 55 (5): 503–523. Bibcode:2012Palgy..55.1105B. doi:10.1111/j.1475-4983.2012.01164.x. S2CID 86538017.
  11. ↑ Liu, A. G.; McIlroy, D.; Antcliffe, J. B.; Brasier, M. D. (2010). "Effaced preservation in the Ediacara biota and its implications for the early macrofossil record". Palaeontology. 54 (3): 607–630. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.01024.x.
  12. ↑ Glaessner, M.F.; Wade, M. (1966). "The late Precambrian fossils from Ediacara, South Australia" (PDF). Palaeontology. 9 (4): 599.
  13. ↑ Nedin C.; Jenkins R.J.F. (1998). "First occurrence of the Ediacaran fossil Charnia from the southern hemisphere". Alcheringa. 22 (3/4): 315–316. Bibcode:1998Alch...22..315N. doi:10.1080/03115519808619329.
  14. ↑ Grazhdankin, Dima (2004). "Patterns of distribution in the Ediacaran biotas: facies versus biogeography and evolution" (PDF). Paleobiology. 30 (2): 203–221. Bibcode:2004Pbio...30..203G. doi:10.1666/0094-8373(2004)030<0203:PODITE>2.0.CO;2. S2CID 129376371.
  15. ↑ Grazhdankin, D. V.; Balthasar, U.; Nagovitsin, K. E.; Kochnev, B. B. (2008). "Carbonate-hosted Avalon-type fossils in arctic Siberia". Geology. 36 (10): 803–806. Bibcode:2008Geo....36..803G. doi:10.1130/G24946A.1.
  16. ↑ McIlroy, D.; Denyszyn, S.; Olschewski, P.; Rosse-Guillevic, S.; Muirhead-Hunt, H.; Pérez-Pinedo, D.; McKean, C.; Pasinetti, G.; Rideout, B.; Steele, M.P.; Menon, L.R.; Neville, J.M.; Chida, N.; Taylor, R.S. (29 January 2026). "Ediacaran endlings from the Avalon Assemblage and the severity of the Kotlin Crisis: First documentation of the Inner Meadow Lagerstätte, Newfoundland, Canada". Geology. 54 (4): 342–347. Bibcode:2026Geo....54..342M. doi:10.1130/G54217.1.
  17. ↑ Ford, T.D. (1958). "Precambrian fossils from Charnwood Forest". Yorkshire Geological Society Proceedings. 31 (3): 211–217. Bibcode:1958PYGS...31..211F. doi:10.1144/pygs.31.3.211.
  18. 1 2 Mason, Roger. "The discovery of Charnia masoni" (PDF). University of Leicester. Archived from the original (PDF) on 8 March 2021. Retrieved 5 April 2016.
  19. ↑ Ford, Trevor. "The discovery of Charnia". Archived from the original on 23 July 2011. Retrieved 12 March 2011.
  20. ↑ Negus, Tina. "An account of the discovery of Charnia". Archived from the original on 23 July 2011. Retrieved 12 March 2011.
  21. ↑ Dunn, Frances S.; Wilby, Philip R.; Kenchington, Charlotte G.; Grazhdankin, Dmitriy V.; Donoghue, Philip C. J.; Liu, Alexander G. (2019). "Anatomy of the Ediacaran rangeomorph Charnia masoni". Papers in Palaeontology. 5 (1): 157–176. Bibcode:2019PPal....5..157D. doi:10.1002/spp2.1234. PMC 6472560. PMID 31007942.
  22. ↑ Antcliffe, J.B.; Brasier, M.D. (2007). "Charnia and sea pens are poles apart". Journal of the Geological Society. 164 (1): 49. Bibcode:2007JGSoc.164...49A. doi:10.1144/0016-76492006-080. S2CID 130602154.
  23. ↑ Gary C. Williams. "Aspects of the Evolutionary Biology of Pennatulacean Octocorals".
  24. 1 2 Antcliffe, J.B.; Brasier, M.D. (2008). "Charnia at 50: Developmental Models for Ediacaran Fronds". Palaeontology. 51 (1): 11–26. Bibcode:2008Palgy..51...11A. doi:10.1111/j.1475-4983.2007.00738.x. S2CID 83486435.
  25. ↑ Seilacher, A. 1984. Late Precambrian and Early Cambrian Metazoa: preservational or real extinctions? 159–168. In Holland, H. D. , Trendal, A. F. and Bernhard, S. (eds). Patterns of Change in Earth Evolution. Springer Verlag, New York, NY, 450 pp.
  26. ↑ Dunn, Frances S.; Liu, Alexander G.; Grazhdankin, Dmitriy V.; Vixseboxse, Philip; Flannery-Sutherland, Joseph; Green, Emily; Harris, Simon; Wilby, Philip R.; Donoghue, Philip C. J. (2021-07-23). "The developmental biology of Charnia and the eumetazoan affinity of the Ediacaran rangeomorphs". Science Advances (in English). 7 (30) eabe0291. Bibcode:2021SciA....7..291D. doi:10.1126/sciadv.abe0291. ISSN 2375-2548. PMC 8302126. PMID 34301594.
  27. ↑ Narbonne

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.