محراب کلیسا

نمونه‌ای از محراب کلیساهای دوره بیزانتین
دو تابوک در کلیسای شهر ترفوت آلمان.

محراب کلیسا (به انگلیسی: Apse) برگرفته از یونانی باستان: ἁψίς (hapsís) به معنای "طاق" یا تابوک[۱] (نام‌های دیگر: مُخارجه، محراب گنبددار) در معماری رومی به فضای متقارنی که به وسیلهٔ نیم‌کره یا نیم‌طاق پوشیده شده‌است گفته می‌شود و برون‌نشسته در ساختمان کلیساها هستند که شکلی نیم‌دایره دارند و گنبدی نیم‌کره‌ای نیز بر آن‌ها قرار دارد بعضی تابوک‌ها دیواره‌ای چندضلعی دارند.

در معماری رومی، معماری روم شرقی و معماری گوتیک دیر مسیحی، کلیسای جامع و معماری کلیسا به صورت دایره‌وار در ساختمان اصلی در بالای قربانگاه بدون توجه به شکل سقف قرار می‌گیرد. ممکن است شکل سقف کلیسا تخت، شیبدار، گنبدی شکل، کروی باشد.

Apsis محراب‌گاه

محراب‌گاه‌ها در ابتدا اجزای مشخصه باسیلیکاهای باستانی (تالارهای بازار یا دادگاه) بودند. آن‌ها معمولاً به‌صورت گرد از سطح دیوار بیرون می‌زنند، اما می‌توانند درون دیواره ضخیم نیز قرار گرفته باشند یا از بیرون با پوششی چهارگوش محصور شده باشند. محراب‌گاه‌ها با طاقچه‌های دیواری[۲] از نظر اندازه و قابلیت ورود به آنها تفاوت دارند. محراب‌گاه اغلب با یک نیم‌گنبد به نام کلاهک محراب‌گاه[۳] پوشیده می‌شود و در این حالت کنکه [۴] نیز نامیده می‌شود. اما یک محراب‌گاه می‌تواند دارای سقف مسطح یا یک سازه چوبی باز نیز باشد. به محراب‌گاه‌های فرعی کوچک‌تر، محراب‌ک‌ها[۵] گفته می‌شود[۶].

نگارخانه

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ واژهٔ فارسی از: لغت‌نامهٔ دهخدا بایگانی‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۲۵ توسط Wayback Machine
  2. ↑ (به آلمانی: Wandnischen)
  3. ↑ (به آلمانی: Apsiskalotte)
  4. ↑ (به آلمانی: Konche)
  5. ↑ (به آلمانی: Apsidiolen)
  6. ↑ Oscar Mothes (Hrsg.): Illustrirtes Bau-Lexikon (Band 1): A & B. Leipzig 1881, S. 138: Apsidiola. (Digitalisat)
  • ویکی‌پدیای انگلیسی