ادیاکاریا
| ادیاکاریا | |
|---|---|
 | |
| فسیل ادیاکاریا فلیندرسی (Ediacaria flindersi) | |
| رده‌بندی علمی | |
| فرمانرو: | |
| شاخه: | |
| رده: | |
| سرده: | †ادیاکاریا (Ediacaria) |
| گونه نماد | |
| †ادیاکاریا فلیندرسی (Ediacaria flindersi) اسپریگ، ۱۹۴۷ | |
| گونه‌ها | |
| مترادف | |
| |
ادیاکاریا (Ediacaria) یک سردهٔ فسیلی از دورهٔ ادیاکاران در دوران پیشین‌زیستی نو (نئوپروتروزوئیک) است که امروزه یک نام مشکوک (Nomen dubium) در نظر گرفته می‌شود. برخلاف بیشترِ زیواگان ادیاکاران که در پایان این دوره تقریباً به‌طور کامل از سوابق فسیلی ناپدید شدند، فسیل‌های کشف‌شده از ادیاکاریا نشان می‌دهند که این جاندار از عصر بایکالین (۸۵۰ تا ۶۵۰ میلیون سال پیش) در دورهٔ ریفیین بالایی[۴] تا ۵۰۱ میلیون سال پیش، یعنی تا اواسط دورهٔ کامبرین، می‌زیسته است. ادیاکاریا از دوایری زبر و هم‌مرکز، خطوطی شعاعی در میان دوایر و یک گنبد مرکزی تشکیل شده است و قطر آن بین ۱ تا ۷۰ سانتی‌متر متغیر است.
آرایه‌شناسی و طبقه‌بندی
سردهٔ ادیاکاریا در سال ۱۹۴۷ توسط رج اسپریگ (Reg Sprigg) کشف و از روی نام تپه‌های ادیاکارا در استرالیای جنوبی نام‌گذاری شد.[۵] دو گونه برای این سرده به رسمیت شناخته شده است: یکی E. flindersi که توسط اسپریگ از کوارتزیت پاوند (Pound Quartzite) در تپه‌های ادیاکارا توصیف شد، و دیگری E. booleyi که در سال ۱۹۹۵ از یک نهشتهٔ مربوط به کامبرین پسین در سازند خلیج بولی (Booley Bay) در کاونتی وکسفوردِ ایرلند توصیف گردید. این گونه‌ها به‌ترتیب از روی نام رشته‌کوه فلیندرز و خلیج بولی نام‌گذاری شده‌اند.
ادیاکاریا احتمالاً یک آرایهٔ مترادف برای آسپیدلا ترانوویکا (Aspidella terranovica) است که در سال ۱۸۷۲ توصیف شده بود. اگرچه ادیاکاریا یکی از نخستین ارگانیسم‌های توصیف‌شده از دوران پیشین‌زیستی (پرکامبرین) است، آسپیدلا پیش از آن توصیف شده بود (هرچند در آن زمان کسی نمی‌دانست که قدمت آسپیدلا به دوران پیشین‌زیستی برمی‌گردد). از آنجا که آسپیدلا ظاهراً یک آرایه فرمی (Form taxon) است[الف]، نام ادیاکاریا ممکن است همچنان معتبر باشد و نمایانگرِ یک سردهٔ خاص در میان چندین سرده‌ای باشد که به‌نظر می‌رسد همگی تحت نام کلیِ آسپیدلا گروه‌بندی شده‌اند. گونهٔ Spriggia wadea نیز به احتمال زیاد مترادفِ ادیاکاریا (و در نتیجه احتمالاً مترادف آسپیدلا) است؛ تفاوت‌های ظاهری آن‌ها به‌نظر می‌رسد تنها ناشی از تفاوت در نوعِ بستری باشد که این جانوران در آن دفن شده‌اند.[۷]
ادیاکاریا غالباً به‌عنوان یک عروس دریایی (از شاخهٔ گزنده‌تباران و ردهٔ فنجان‌زیان) طبقه‌بندی می‌شد، و همچنین در بسیاری از دسته‌بندی‌های فرضیِ دیگری که برای زیواگان ادیاکاران پیشنهاد شده‌اند، جای گرفته است. با این حال، یک ریزساختارِ رشته‌ایِ برجسته که در برخی از نمونه‌های پیریتی‌شده (سنگ‌واره‌های جایگزین‌شده با کانی پیریت) حفظ شده است، نشان می‌دهد که این فسیل ممکن است در واقع یک کلونی میکروبی بوده باشد که با برهم‌زدنِ بستر میکروبیِ پیرامون خود، چنین الگوی متمایزی را ایجاد کرده است.[۸]
جستارهای وابسته
یادداشت‌ها
- ↑ آرایه فرمی (Form taxon) در دیرینه‌شناسی به گروهی از فسیل‌ها گفته می‌شود که بر اساس شباهت‌های ریخت‌شناسی و ظاهری در یک دسته قرار می‌گیرند، اما لزوماً خویشاوندی تکاملی یا بیولوژیکی نزدیکی با یکدیگر ندارند. این دسته‌بندی معمولاً زمانی استفاده می‌شود که اطلاعات کافی برای تعیین جایگاه دقیق تبارزاییِ فسیل وجود نداشته باشد.[۶]
پانویس
- ↑ Crimes, T.P.; Insole, A.; Williams, B.P.J. (1995). "A rigid-bodied Ediacaran biota from Upper Cambrian strata in Co. Wexford, Éire". Geological Journal. 30 (2): 89–109. doi:10.1002/gj.3350300202.
- ↑ MacGabhann, B. A.; Murray, J.; Nicholas, C. (January 2007). "Ediacaria booleyi: weeded from the Garden of Ediacara?". Geological Society, London, Special Publications. 286 (1): 277–295. doi:10.1144/SP286.20.
- ↑ الگو:IRMNG
- ↑ K. E. Nagovitsin; D. V. Grazhdankin; B. B. Kochnev (2008). "Ediacaria in the Siberian Hypostratotype of the Riphean". Doklady Earth Sciences. 419A (3): 423–427. Bibcode:2008DokES.419..423N. doi:10.1134/S1028334X0803015X. S2CID 128480971.
- ↑ "Ediacara Fossil Site - Nilpena, Parachilna, SA Profile". 2008-08-04. Archived from the original on 2008-08-04. Retrieved 2017-10-27.
- ↑ "Form taxon". Encyclopedia Britannica (in English). Retrieved 2023-10-26.
- ↑ Gehling, James G.; Narbonne, Guy M.; Anderson, Michael M. (2000). "The first named Ediacaran body fossil, Aspidella terranovica". Palaeontology. 43 (3): 427–456. doi:10.1111/j.0031-0239.2000.00134.x.
- ↑ Grazhdankin, D.; Gerdes, G. (2007). "Ediacaran microbial colonies". Lethaia. 40 (3): 201–210. doi:10.1111/j.1502-3931.2007.00025.x.
منابع عمومی
- Grazhdankin, D. (8 November 2001). Microbial origin of some of the Ediacaran fossils. GSA Annual Meeting, November 5–8, 2001. Art. Paper 177-0. Boston, Massachusetts. Archived from the original on 11 September 2014.
- Lindsley-Griffin, Nancy; Griffin, John R.; Farmer, Jack D. (9 May 2006). Paleogeographic links between Yreka Terrane (Klamath Mountains, Northern California) and Alaska's Nixon Fork and Alexander Terranes. 102nd Annual Meeting of the Cordilleran Section, GSA. Anchorage, Alaska. Archived from the original on 2012-02-04.
- Pickerill, R.K. (1982). "Cambrian Medusoids from the St. John Group, southwestern New Brunswick". Geological Survey of Canada Current Research Part B. 82 (1): 71–76.
- Sprigg, R.C. (1947). "Early Cambrian(?) Jellyfishes from the Flinders Ranges, South Australia" (PDF). Transactions of the Royal Society of South Australia. 71: 212–224. Archived from the original (PDF) on 29 September 2007.
- Stasinska, A. (1960). "Velumbrella czarnockii n. gen. , n. sp. - Meduse du Cambrien Inferieur des Monts de Sainte-Croix". Acta Palaeontologica Polonica. 5: 337–346.
- Vanguestaine, Michel & Brück, Peter (2005): A Middle Cambrian age for the Ediacara-type fauna from the Booley Bay Formation, County Wexford, Ireland: new acritarch data and their implications. In: Steemans, P. & Javaux, E. (eds.): Pre-Cambrian to Palaeozoic Palaeopalynology and Palaeobotany. Carnets de Géologie, Memoir 2005/02, Abstract 11 PDF fulltext
برای مطالعهٔ بیشتر
- Fedonkin, M. A.; Gehling, J. G.; Grey, K.; Narbonne, G. M.; Vickers-Rich, P. (2007). The rise of animals: Evolution and diversification of the Kingdom Animalia. Baltimore, MD: The Johns Hopkins University Press.
پیوند به بیرون
- بازماندگان ادیاکاران (به انگلیسی)
- جانوران کامبرین
- زندگی در ادیاکاران
- زندگی در کامبرین
- زندگی در کریوژنین
- سنگ‌واره‌های توصیف‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
- فسیل‌های استرالیا
- فنجان‌زیان