ادیسه (ترجمه الکساندر پوپ)

ادیسه هومر
صفحهٔ عنوان چاپ نخست؛ حکاکی از پل فوردرینیه بر اساس اثر ویلیام کنت
برگرداننده(ها)الکساندر پوپ
زبانانگلیسی
تاریخ نشر
۱۷۲۵–۱۷۲۶
متنادیسه هومر در پروژه گوتنبرگ

ادیسه هومر ترجمه‌های انگلیسی هومرای از ادیسه اثر هومر است که به‌قلم شاعر انگلیسی الکساندر پوپ انجام شده و در پنج جلد، میان سال‌های ۱۷۲۵ تا ۱۷۲۶ منتشر شده است. پوپ همان‌گونه که در ایلیاد (ترجمه الکساندر پوپ) کرده بود، وزن شعر را از شش‌پایه‌ای دوکوتاه‌انجام به‌کاررفته در متن یونانی هومری به زوج قهرمانی، یعنی جفت‌های قافیه‌دار در قالب پنج‌پایه‌ای بلندانجام، تبدیل کرد.

پوپ در این ترجمه از متن یونانی ادیسه، ترجمه‌های پیشین و شعر جان میلتون تأثیر پذیرفت. ترجمه‌های او در طول زندگی‌اش و پس از آن با اقبال گسترده روبه‌رو شد و برای باقی عمرش او را از نظر مالی بی‌نیاز کرد. شیوهٔ او در استفاده از زوج‌های قهرمانی، ویژگی شاخص ترجمه‌های بعدی ادیسه به شمار می‌رود.

پیشینه

الکساندر پوپ با متن یونانی ادیسه و ترجمه‌های پیشین آن به لاتین، فرانسوی و انگلیسی آشنایی داشت.[۱] او از سنین جوانی به کار ترجمه پرداخته بود،[۱] به‌گونه‌ای که نویسندهٔ مدخل مربوط به پوپ در The Cambridge Companion تخمین می‌زند «شانزده سال از عمر این شاعر جوان» صرف هومر و آثارش شده است.[۲] او بخش عمده‌ای از درک خود از حماسه و صورت‌های شعر قهرمانی را از آثار هومر و جان میلتون گرفته بود.[۱] همچنین تحت تأثیر ترجمهٔ منثور فرانسوی آن داسیه قرار داشت؛[۳] با این تفاوت که ترجمهٔ داسیه رنگ‌وبویی مسیحی به هومر می‌داد، حال آنکه پوپ او را «برترین شاعر آداب و رفتار انسانی» می‌دانست.[۴] به گفتهٔ خود پوپ، او نیز همچون هر «شاعر-مترجمی» با چالش یافتن پیوندهای فرهنگی میان دو بستر تاریخی به‌کلی متفاوت روبه‌رو بود.[۵]

پس از پایان ترجمهٔ ایلیاد، پوپ از کار ترجمه خسته شده بود و در نامه‌ای به یکی از محرمانش نوشت که این کار او را فرسوده و از هرگونه نثر و شعری بیزار کرده است.[۶] از این رو برای ترجمهٔ ادیسه دو همکار استخدام کرد و پول آن‌ها را پرداخت، در حالی که خود تنها دوازده کتاب را ترجمه کرد. دوازده کتاب باقی‌مانده میان [[الایجا فنتون]) که هشت کتاب را ترجمه کرد) و ویلیام بروم (که چهار کتاب را ترجمه و یادداشت‌هایی نیز بر آن‌ها افزود) تقسیم شد.[۵][۷] پوپ کوشید این همکاری را پنهان نگه دارد، اما سرانجام موضوع فاش شد؛ این افشا به اعتبار او آسیب رساند، هرچند تأثیری بر سود مالی‌اش نگذاشت.[۸] دانیل دفو از او دفاع کرد، هرچند با لقبی که برایش برگزید ــ «تولیدکنندهٔ استاد» ــ ناخواسته به او آسیب زد.[۴]

انتشار

پیش‌نگاره و صفحهٔ عنوان

تصویر اسکن‌شده از صفحهٔ کتاب با حکاکی سربند هومر
پیش‌نگارهٔ ادیسه پوپ، اثر جورج ورتیو، که سربند هومر را نشان می‌دهد

پیش‌نگاره کتاب این کتاب، حکاکی جورج ورتیو از یک سربند برنزی هومر متعلق به عصر هلنیستی است. این سربند را توماس هاوارد، چهاردهمین ارل آروندل به انگلستان آورد[۹] و ورودش به اروپای غربی جنجالی گسترده برانگیخت. این اثر تا تاریخ ۲۰۲۱ در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود.[۱۰] صفحهٔ عنوان کتاب نیز که به‌دست پل فوردرینیه و بر اساس طرح ویلیام کنت حکاکی شده، تصویری از آشیل را نشان می‌دهد که بر گوری نشسته و نوری به‌سوی هومر می‌تاباند.[۱۱]

واکنش‌ها

ادیسه، برای پوپ موفقیتی مالی چشمگیر به همراه داشت. این ترجمه که از محبوبیت ترجمهٔ پیشین او از ایلیاد نیز بهره می‌برد، برایش معادل 5,000 £ (برابر ۸۹۰٬۷۰۰ £ در ۲۰۲۵) درآمد داشت.[۱۲] کلاسیک‌شناس امیلی ویلسون می‌نویسد این ترجمه «بر بازار مسلط شد» و شیوهٔ درک نسل‌های بعدی مترجمان از این منظومه را شکل داد.[۱۳]

ترجمهٔ پوپ به‌سرعت به یکی از آثار محبوب دورهٔ خود بدل شد.[۱۲] در سال ۱۷۲۶، تاریخ‌نگار جوزف اسپنس این ترجمه را از جهاتی حتی برتر از متن یونانی هومری دانست و به استفادهٔ پوپ از لقب، تلمیح و تصویرسازی زنده استناد کرد.[۴] از ترجمهٔ پوپ گاه با عنوان «پایان دوران کهن هومر» یاد می‌شود، چراکه آخرین ترجمهٔ بزرگی بود که پیش از انتشار Prolegomena ad Homerum (۱۷۹۵) اثر فریدریش آگوست وولف عرضه شد. پوپ هومر را هنرمندی از دوران‌های دور اما دارای فردیتی مشخص می‌دانست، حال آنکه وولف تمرکز را از مسئله هومری برداشت و بر تاریخ شفاهی استوار کرد.[۱۴]

تاریخ‌نگار لوئیس کلی این ترجمه را چنین توصیف کرده است: «هومری با گیسوی پودری، در حال سخنرانی بر صحنهٔ تئاتری باروک».[۱۵] از دید ویلسون، اودیسئوسِ پوپ «نهایت قهرمانِ ادب و درایت» است؛ پادشاهی که آگاهی عمیقش از رنج، شیوهٔ فرمانروایی‌اش را شکل می‌دهد.[۱۳]

بسیاری از منتقدان ایلیاد، همان نگرانی‌ها را دربارهٔ ادیسه نیز مطرح کردند و به ضعف تصویرسازی و بی‌صداقتی فکری دربارهٔ نویسندگی آن اشاره کردند.[۱۲] لزلی استیفن ترجمهٔ ایلیاد پوپ را ترجیح می‌داد، به این دلیل که پوپ وقت و دقت بیشتری صرف آن کرده بود.[۱۶]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. 1 2 3 Gray 1984, p. 105.
  2. ↑ Shankman 2007, p. 63.
  3. ↑ Armstrong 2018, p. 225.
  4. 1 2 3 Barnard 2003, p. 12.
  5. 1 2 Gray 1984, p. 108.
  6. ↑ Pope 1956, p. 318.
  7. ↑ Barnard 2003, p. 509.
  8. ↑ Damrosch 1987, p. 59.
  9. ↑ Bassino 2021, p. 17.
  10. ↑ Bassino 2021, p. 18.
  11. ↑ Bassino 2021, pp. 202–204.
  12. 1 2 3 Barnard 2003, p. 11.
  13. 1 2 Wilson 2018.
  14. ↑ Pope 1939, p. lxxi.
  15. ↑ Kelly 1979, p. 59.
  16. ↑ Stephen 1880, p. 80.

منابع

  • Armstrong, Richard H. (2018). "Review of Homer: The Odyssey". Museum Helveticum. 75 (2): 225–226. ISSN 0027-4054. JSTOR 26831950.
  • Barnard, John (2003). Alexander Pope: The Critical Heritage. Hoboken: Taylor and Francis. ISBN 978-0-203-19423-2.
  • Bassino, Paola (2021). "Translating the Poet: Alexander Pope's Engagement with the Homeric Biographical Tradition in his Translations of the Odyssey and the Iliad". Greece & Rome (in English). 68 (2): 183–207. doi:10.1017/S0017383521000024. ISSN 0017-3835.
  • Pope, Alexander (1939). Butts, J. (ed.). The Twickenham Edition of the Works of Alexander Pope. Vol. 7. Twickenham.
  • Damrosch, Leopold (1987). The imaginative world of Alexander Pope. Internet Archive. Berkeley : University of California Press. ISBN 978-0-520-05975-7.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:مکان ناشر (رده)
  • Gray, James (1984). ""Postscript to the "Odyssey"": Pope's Reluctant Debt to Milton". Milton Quarterly. 18 (4): 105–116. doi:10.1111/j.1094-348X.1984.tb00295.x. ISSN 0026-4326. JSTOR 24464409.
  • Kelly, Louis G. (1979). The true interpreter: a history of translation theory and practice in the West. New York: St. Martin's Press. ISBN 978-0-312-82057-2.
  • Pope, Alexander (1956). Sherburn, G. (ed.). The Correspondence of Alexander Pope: Volume I: 1704-1718. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780198783626. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  • Rogers, Pat, ed. (2007). The Cambridge companion to Alexander Pope. Cambridge, UK; New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-54944-8. OCLC 154706325.
    • Shankman, S. "Pope's Homer and his poetic career". In Rogers (2007).
  • Stephen, Leslie (1880). Alexander Pope. University of Michigan. New York, Harper & brothers.
  • Wilson, Emily (2018). "Introduction". The Odyssey. New York London: W.W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-08905-9.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.