الهیات پیمانی

الهیات پیمانی (انگلیسی: Covenant theology) (که با نام‌های پیمان‌گرایی، الهیات فدرال، یا فدرالیسم نیز شناخته می‌شود) یک خداشناسی انجیلی، یک چارچوب مفهومی کلی و تفسیری برای درک ساختار کلی کتاب مقدس است. این الهیات اغلب در تمایز با بخشودگی‌گرایی، که شکل رقیبی از الهیات کتاب مقدسی است، قرار می‌گیرد. این رویکرد از مفهوم الهیاتی عهد (دین) به‌عنوان اصل سازمان‌دهنده الهیات مسیحی بهره می‌برد. به گفته دانیل آر. هاید:

آنچه همه صحنه‌های «بزرگ‌ترین درام تاریخ» را به هم پیوند می‌دهد این است که همه آن‌ها در کتاب مقدس از طریق مفهوم عهد بیان می‌شوند.[۱]

شکل استاندارد الهیات پیمانی، تاریخ تعاملات خداوند با بشر را، از روایت آفرینش تا هبوط تا رستگاری تا فرجام‌شناسی مسیحی، در چارچوب سه عهد الهیاتی فراگیر می‌نگرد: عهد فدیه، عهد اعمال، و عهد فیض.

پیمان‌گرایان این سه عهد را «الهیاتی» می‌نامند، زیرا هرچند در کتاب مقدس به‌صراحت به این شکل ارائه نشده‌اند، به‌صورت استدلال قیاسی تلقی می‌شوند که گستره وسیعی از داده‌های کتاب دینی را توصیف و خلاصه می‌کنند. کالوینیسم تاریخی، الهیات پیمانی کلاسیک را نه صرفاً به‌عنوان یک نقطه عقیدتی یا یک جزم‌اندیشی مرکزی، بلکه به‌عنوان ساختاری می‌نگرد که متن کتاب مقدس خود را بر اساس آن سازمان می‌دهد.[۲][۳]

الهیات پیمانی مورد حمایت مسیحیان سنت کالوینیسم است، از جمله پروتستانتیسم اصلاح‌شده قاره‌ای،[۴] پرسبیترینیسم، کلیسای کنگره‌گرایان، باپتیست (به‌ویژه باپتیست‌های خاص)، و سنت‌های کالوینیسم.[۵] شناخته‌شده‌ترین شکل الهیات پیمانی با پرسبیترینیسم مرتبط است و از اعتراف‌نامه وست‌مینستر برخاسته است. گونه‌ای از شکل وست‌مینستری، فدرالیسم باپتیستی است که الهیات پیمانی باپتیستی نیز نامیده می‌شود و نسخه‌ای ایمان‌باپتیستی از الهیات پیمانی کودک‌باپتیستی پرسبیترین است. این گونه معمولاً با شاخه باپتیست خاص و اعتراف‌نامه دوم لندن (۱۶۸۹) مرتبط است.[۶] تفسیرشناسی متدیسم به‌طور سنتی از گونه‌ای از این الهیات به نام الهیات پیمانی وِسلیایی استفاده می‌کند که با الهیات نجات آرمینیوسی سازگار است.[۷]

منابع

  1. ↑ Hyde, Daniel R. (2010). Welcome to a Reformed Church: A Guide for Pilgrims (in English). Orlando, FL: Reformation Trust. pp. 52. ISBN 978-1-56769-203-7.
  2. ↑ "Covenant Theology". Ligonier Ministries. Retrieved 11 April 2022. Covenant theology is a hermeneutical framework that seeks to understand the Bible according to its covenantal structure. Covenant theology is particularly associated with Reformed theology, as the Reformed tradition has devoted much attention to studying the biblical covenants. As Dr. R. C. Sproul frequently observed, 'Reformed theology is covenant theology.'
  3. ↑ Hyde, Daniel R. ""Covenant Theology 101: Covenant Breakers and the Covenant Keeper"". www.oceansideurc.org. Retrieved January 6, 2026.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:وضعیت پیوند (رده)
  4. ↑ Guilt Grace Gratitude Podcast (January 3, 2022). "Covenant in the Dutch Reformed Tradition". www.youtube.com. Retrieved January 6, 2026.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:وضعیت پیوند (رده)
  5. ↑ Duncan, Ligon. "Covenant Theology". The Gospel Coalition. Retrieved 24 December 2024.
  6. ↑ Denault, pp. 10–20.
  7. ↑ Rodes 2014, pp. 7, 62–76.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.