تالاب بهشت معصومه
| تالاب بهشت معصومه | |
|---|---|
 نمایی از تالاب بهشت معصومه | |
  تالاب بهشت معصومه | |
| موقعیت | شمال شهر قم، استان قم، ایران |
| مختصات | ۳۴°۴۴′۴۵″شمالی ۵۰°۵۳′۴۱″شرقی / ۳۴٫۷۴۵۸°شمالی ۵۰٫۸۹۴۷°شرقی |
| گونه | تالاب دائمی |
| کشورهای حوضه | ایران |
| مساحتِ رو | حدود ۵ هکتار |
| جاهای مسکونی | قم |
تالاب بهشت معصومه یک تالاب در شمال شهر قم در ایران است که در حاشیهٔ خاوری آزادراه قم به تهران و در نزدیکی محدودهٔ بهشت معصومه و البرز قم جای دارد. این تالاب را تنها تالاب دائمی استان قم می‌دانند که در همهٔ فصل‌ها آب دارد و از زیستگاه‌های پرندگان آبزی و مهاجر به‌شمار می‌رود.[۱]
موقعیت
تالاب بهشت معصومه در شمال شهر قم و در حدود ۲۰ کیلومتری جنوب تالاب حوض سلطان و در کنار آزادراه قم–تهران قرار دارد و مساحت آن حدود پنج هکتار برآورد شده‌است.[۱] آب این تالاب از مجموعه‌ای از چشمه‌های کویری و رواناب‌های فصلی تأمین می‌شود و همین مایهٔ پایداری آب آن در همهٔ فصل‌ها است.[۱]
پرندگان و زیستگاه
تالاب بهشت معصومه از زیستگاه‌ها و نقطه‌های پرنده‌نگری استان قم است و گونه‌های گوناگونی از پرندگان آبزی، کنارآبزی و مهاجر در آن دیده می‌شوند؛ از جمله انواع اردک، آبچلیک، کاکایی، حواصیل و پرندگان شکاری مانند عقاب دشتی و کرکس مصری.[۲] بر پایهٔ داده‌های پایگاه پرنده‌نگاری ای‌برد، تاکنون ۱۶۱ گونه پرنده در این تالاب ثبت شده‌است.[۳]
گزارش‌هایی از تغذیهٔ پرندگان شکاری در محل دفن زبالهٔ البرز در نزدیکی تالاب، به‌سبب کاهش کیفیت زیستگاه، نیز منتشر شده‌است.[۲]
فهرست گونه‌های پرنده
جدول زیر سیاههٔ گونه‌های پرندهٔ ثبت‌شده در تالاب بهشت معصومه را بر پایهٔ پایگاه پرنده‌نگاری ای‌برد نشان می‌دهد. این جدول مرتب‌شدنی است و نام فارسی، نام علمی و وضعیت حفاظتی هر گونه در فهرست سرخ آی‌یوسی‌ان در آن آمده‌است؛ داده‌های نام و وضعیت از ویکی‌داده گرفته شده‌است.
| تصویر | نام | نام علمی | وضعیت در فهرست سرخ |
|---|---|---|---|
 |
آبچلیک آوازخوان | Actitis hypoleucos | کمترین نگرانی |
 |
آبچلیک پاسبز معمولی | Tringa nebularia | کمترین نگرانی |
 |
آبچلیک پاسرخ خالدار | Tringa erythropus | کمترین نگرانی |
 |
آبچلیک پاسرخ معمولی | Tringa totanus | کمترین نگرانی |
 |
آبچلیک تالابی | Tringa stagnatilis | کمترین نگرانی |
 |
آبچلیک خالدار پاسبز | Tringa glareola | کمترین نگرانی |
_..._Tophill_Low_%252C_Yorkshire_(53182606905).jpg) |
آبچلیک سبز | Tringa ochropus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
آبچلیک نوک‌سربالا | Xenus cinereus | کمترین نگرانی |
-_Female_at_Bharatpur_I_IMG_5336.jpg) |
آنقوت | Tadorna ferruginea | کمترین نگرانی |
 |
اردک ارده‌ای | Mareca strepera | کمترین نگرانی |
.jpg) |
اردک بلوطی | Aythya nyroca | نزدیک به تهدید |
 |
اردک سرحنایی | Aythya ferina | آسیب‌پذیر |
 |
اردک سیاه‌کاکل | Aythya fuligula | کمترین نگرانی |
 |
اکراس سیاه | Plegadis falcinellus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
بادخورک معمولی | Apus apus | کمترین نگرانی |
 |
باقرقره شکم‌سیاه | Pterocles orientalis | کمترین نگرانی |
 |
باقرقره گندمی | Pterocles coronatus | کمترین نگرانی |
 |
باکلان بزرگ | Phalacrocorax carbo | کمترین نگرانی |
 |
بلبل خرما | Pycnonotus leucotis | کمترین نگرانی |
.jpg) |
بوتیمار اوراسیایی | Botaurus stellaris | کمترین نگرانی |
.jpg) |
بوتیمار کوچک | Botaurus minutus | کمترین نگرانی |
 |
پاشلک بزرگ | Gallinago media | نزدیک به تهدید |
 |
پاشلک معمولی | Gallinago gallinago | کمترین نگرانی |
 |
پرستودریایی بال‌سفید | Chlidonias leucopterus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
پرستودریایی تیره | Chlidonias hybrida | کمترین نگرانی |
 |
پرستودریایی خزری | Hydroprogne caspia | کمترین نگرانی |
_a_(4644831482).jpg) |
پرستودریایی سیاه | Chlidonias niger | کمترین نگرانی |
 |
پرستودریایی کوچک | Sternula albifrons | کمترین نگرانی |
 |
پرستودریایی معمولی | Sterna hirundo | کمترین نگرانی |
.jpeg) |
پرستوی خانگی | Hirundo rustica | کمترین نگرانی |
 |
پیپت تالابی | Anthus spinoletta | کمترین نگرانی |
 |
پیپت چمنزار | Anthus pratensis | کمترین نگرانی |
 |
پیپت خاکی | Anthus campestris | کمترین نگرانی |
 |
ترم‌تای | Falco columbarius | کمترین نگرانی |
 |
تلیله بلوطی | Calidris ferruginea | آسیب‌پذیر |
 |
تلیله دم‌سفید | Calidris temminckii | کمترین نگرانی |
 |
تلیله سفید | Calidris alba | کمترین نگرانی |
 |
تلیله شکم‌سیاه | Calidris alpina | نزدیک به تهدید |
 |
تلیله شکیل | Calidris pugnax | کمترین نگرانی |
_(1).jpg) |
تلیله کوچک | Calidris minuta | کمترین نگرانی |
 |
تلیله نوک‌پهن | Calidris falcinellus | آسیب‌پذیر |
 |
تنجه | Tadorna tadorna | کمترین نگرانی |
 |
جغد کوچک | Athene noctua | کمترین نگرانی |
 |
چاخ‌لق اوراسیایی | Burhinus oedicnemus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
چرخ‌ریسک تاب‌لانه اوراسیایی | Remiz pendulinus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
چک اروپایی | Saxicola rubicola | نامشخص |
 |
چک بوته‌ای | Saxicola rubetra | کمترین نگرانی |
-_Male_at_Bharatpur_I_IMG_5768.jpg) |
چک سیبری | Saxicola maurus | نامشخص |
 |
چکاوک آسمانی بزرگ | Alauda arvensis | کمترین نگرانی |
 |
چکاوک بیابانی | Ammomanes deserti | کمترین نگرانی |
 |
چکاوک پنجه‌کوتاه بزرگ | Calandrella brachydactyla | کمترین نگرانی |
 |
چکاوک پنجه‌کوتاه تورانی | Alaudala heinei | کمترین نگرانی |
 |
چکاوک کاکلی | Galerida cristata | کمترین نگرانی |
 |
چکاوک گندمزار | Melanocorypha calandra | کمترین نگرانی |
 |
چکچک ابلق | Oenanthe pleschanka | کمترین نگرانی |
.jpg) |
چکچک بیابانی | Oenanthe deserti | کمترین نگرانی |
 |
چکچک پشت‌سفید | Oenanthe finschii | کمترین نگرانی |
_male%252C_non-breeding.jpg) |
چکچک دشتی | Oenanthe isabellina | کمترین نگرانی |
 |
چکچک دم‌سرخ | Oenanthe chrysopygia | کمترین نگرانی |
 |
چلچله بیابانی | Ptyonoprogne obsoleta | کمترین نگرانی |
 |
چلچله رودخانه‌ای | Riparia riparia | کمترین نگرانی |
 |
چنگر اوراسیایی | Fulica atra | کمترین نگرانی |
%252C_Mauritius.jpg) |
چنگر نوک‌سرخ معمولی | Gallinula chloropus | کمترین نگرانی |
 |
چوب‌پای بال‌سیاه | Himantopus himantopus | کمترین نگرانی |
 |
حواصیل ارغوانی | Ardea purpurea | کمترین نگرانی |
.jpg) |
حواصیل خاکستری | Ardea cinerea | کمترین نگرانی |
 |
حواصیل زرد | Ardeola ralloides | کمترین نگرانی |
 |
حواصیل سفید بزرگ | Ardea alba | کمترین نگرانی |
 |
خروس‌کلی دم‌سفید | Vanellus leucurus | کمترین نگرانی |
 |
خروس‌کلی شمالی | Vanellus vanellus | نزدیک به تهدید |
 |
خوتکای ابروسفید | Spatula querquedula | کمترین نگرانی |
.jpg) |
خوتکای جره | Anas crecca | کمترین نگرانی |
.jpg) |
دال سیاه | Aegypius monachus | نزدیک به تهدید |
 |
درنای خاکستری | Grus grus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
دلیجه کوچک | Falco naumanni | کمترین نگرانی |
 |
دلیجه معمولی | Falco tinnunculus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
دم‌جنبانک ابلق | Motacilla alba | کمترین نگرانی |
.jpg) |
دم‌جنبانک خاکستری | Motacilla cinerea | کمترین نگرانی |
 |
دم‌جنبانک زرد غربی | Motacilla flava | کمترین نگرانی |
-_Breeding_Male_of_calcarata_race_at_Bharatpur_I_IMG_5752.jpg) |
دم‌جنبانک لیمویی | Motacilla citreola | کمترین نگرانی |
 |
دم‌سرخ پشت‌بلوطی | Phoenicurus erythronotus | کمترین نگرانی |
 |
زاغی اوراسیایی | Pica pica | کمترین نگرانی |
 |
زردپره سرسیاه | Emberiza melanocephala | کمترین نگرانی |
 |
زردپره مزرعه | Emberiza calandra | کمترین نگرانی |
 |
زردپره نیزار | Emberiza schoeniclus | کمترین نگرانی |
 |
زنبورخوار اروپایی | Merops apiaster | کمترین نگرانی |
 |
زنبورخوار گلوخرمایی | Merops persicus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سار معمولی | Sturnus vulgaris | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سارگپه پابلند | Buteo rufinus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سارگپه معمولی | Buteo buteo | کمترین نگرانی |
 |
سبزقبای اروپایی | Coracias garrulus | کمترین نگرانی |
 |
سسک ابروسفید | Acrocephalus melanopogon | کمترین نگرانی |
 |
سسک بیدی | Phylloscopus trochilus | کمترین نگرانی |
 |
سسک پرسروصدا | Acrocephalus stentoreus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سسک چیف‌چاف معمولی | Phylloscopus collybita | کمترین نگرانی |
_(8079442053).jpg) |
سسک درختی بزرگ | Hippolais languida | کمترین نگرانی |
 |
سسک نیزار بزرگ | Acrocephalus arundinaceus | کمترین نگرانی |
 |
سسک نیزار معمولی | Acrocephalus scirpaceus | کمترین نگرانی |
_..._Southern_Spain_(53416088471).jpg) |
سلیم پاسیاه کوچک | Anarhynchus alexandrinus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سلیم خاکستری | Pluvialis squatarola | آسیب‌پذیر |
 |
سلیم شنی بزرگ | Anarhynchus leschenaultii | کمترین نگرانی |
 |
سلیم طوقی بزرگ | Charadrius hiaticula | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سلیم طوقی کوچک | Thinornis dubius | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سنقر تالابی غربی | Circus aeruginosus | کمترین نگرانی |
 |
سنقر خاکستری | Circus cyaneus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سنقر سفید | Circus macrourus | نزدیک به تهدید |
.jpg) |
سنقر گندمزار | Circus pygargus | کمترین نگرانی |
.JPG) |
سنگ‌چشم تورانی | Lanius phoenicuroides | کمترین نگرانی |
.jpg) |
سنگ‌چشم خاکستری بزرگ | Lanius excubitor | کمترین نگرانی |
 |
سنگ‌چشم خاکستری کوچک | Lanius minor | کمترین نگرانی |
 |
سهره جنگلی | Fringilla coelebs | کمترین نگرانی |
 |
سهره سینه‌سرخ | Linaria cannabina | کمترین نگرانی |
 |
سهره صورتی | Bucanetes githagineus | کمترین نگرانی |
 |
سینه‌سرخ اروپایی | Erithacus rubecula | کمترین نگرانی |
 |
شبگرد اروپایی | Caprimulgus europaeus | کمترین نگرانی |
 |
شبگرد مصری | Caprimulgus aegyptius | کمترین نگرانی |
 |
شناگر گردن‌سرخ | Phalaropus lobatus | کمترین نگرانی |
 |
طرقه کوهی | Monticola saxatilis | کمترین نگرانی |
 |
عقاب خالدار بزرگ | Clanga clanga | آسیب‌پذیر |
 |
عقاب دریایی دم‌سفید | Haliaeetus albicilla | کمترین نگرانی |
 |
عقاب شاهی | Aquila heliaca | آسیب‌پذیر |
 |
عقاب صحرایی | Aquila nipalensis | نامشخص |
_by_Jarkko_J%C3%A4rvinen.jpg) |
عقاب طلایی | Aquila chrysaetos | کمترین نگرانی |
 |
عقاب مارخور پنجه‌کوتاه | Circaetus gallicus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
غاز خاکستری | Anser anser | کمترین نگرانی |
 |
غراب معمولی | Corvus corax | کمترین نگرانی |
 |
فلامینگوی بزرگ | Phoenicopterus roseus | کمترین نگرانی |
 |
فیلوش شمالی | Anas acuta | کمترین نگرانی |
.jpg) |
قار کوچک | Egretta garzetta | کمترین نگرانی |
 |
قرقی اوراسیایی | Accipiter nisus | کمترین نگرانی |
 |
قمری خانگی | Spilopelia senegalensis | کمترین نگرانی |
 |
کاکایی پشت‌سیاه کوچک | Larus fuscus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
کاکایی خزری | Larus cachinnans | کمترین نگرانی |
 |
کاکایی سرسیاه بزرگ | Ichthyaetus ichthyaetus | نامشخص |
 |
کاکایی سرسیاه کوچک | Chroicocephalus ridibundus | کمترین نگرانی |
 |
کاکایی صورتی | Chroicocephalus genei | نامشخص |
%252C_Duncansby_Head%252C_Caithness%252C_Scotland_1.jpg) |
کبوتر چاهی | Columba livia | کمترین نگرانی |
_and_Adult_(R).jpg) |
کرکس کوچک | Neophron percnopterus | نامشخص |
 |
کشیم کوچک | Tachybaptus ruficollis | کمترین نگرانی |
.jpg) |
کشیم گردن‌سیاه | Podiceps nigricollis | کمترین نگرانی |
.jpg) |
کلاغ ابلق | Corvus cornix | نامشخص |
 |
کلاغ سیاه | Corvus frugilegus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
کورکور سیاه | Milvus migrans | کمترین نگرانی |
 |
گاوچرانک غربی | Ardea ibis | کمترین نگرانی |
.jpg) |
گلاریول بال‌سرخ | Glareola pratincola | کمترین نگرانی |
.jpg) |
گنجشک خانگی | Passer domesticus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
گنجشک سینه‌سیاه | Passer hispaniolensis | کمترین نگرانی |
 |
گنجشک کوهی | Petronia petronia | کمترین نگرانی |
 |
گیلار اوراسیایی | Mareca penelope | کمترین نگرانی |
 |
گیلانشاه ابروسفید اوراسیایی | Numenius phaeopus | کمترین نگرانی |
.jpg) |
گیلانشاه دم‌سیاه | Limosa limosa | نزدیک به تهدید |
 |
لک‌لک سفید | Ciconia ciconia | کمترین نگرانی |
 |
لک‌لک سیاه | Ciconia nigra | کمترین نگرانی |
 |
ماهی‌خورک معمولی | Alcedo atthis | کمترین نگرانی |
_(32428014687).jpg) |
مرغابی سرسبز | Anas platyrhynchos | کمترین نگرانی |
 |
مینای معمولی | Acridotheres tristis | کمترین نگرانی |
 |
نوک‌پهن شمالی | Spatula clypeata | کمترین نگرانی |
 |
نوک‌خنجری ابلق | Recurvirostra avosetta | کمترین نگرانی |
 |
هدهد | Upupa epops | کمترین نگرانی |
.jpg) |
یاکریم اوراسیایی | Streptopelia decaocto | کمترین نگرانی |
 |
یلوه آبی | Rallus aquaticus | کمترین نگرانی |
نگارخانه
تالاب بهشت معصومه
پهنهٔ آبی تالاب
نمایی از تالاب
تالاب و حاشیهٔ آن
تالاب بهشت معصومه
پوشش گیاهی پیرامون تالاب
تالاب و پوشش گیاهی
نمای دیگری از تالاب.jpg)
نمایی از تالاب بهشت معصومه
جستارهای وابسته
پانویس
- 1 2 3 «بهشت معصومه؛ تنها تالاب دائمی قم». باشگاه خبرنگاران جوان. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۳.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 "Behesht-e-Masoumeh Wetland and Alborz Site, Qom" (in English). باشگاه پرنده‌نگری ایران. Retrieved 2026-06-23.
- 1 2 "Behesht-e Masoumeh (Alborz) Wetland, Qom" (in English). ای‌برد. Retrieved 2026-06-23.
پیوند به بیرون
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تالاب بهشت معصومه موجود است.
ردهها:
- تالاب‌های ایران
- جغرافیای استان قم
- دریاچههای استان قم