جاهای گردشگری استان قم
استان قم یکی از استان‌های ایران است که شمار زیادی جای دیدنی و جاذبهٔ گردشگری تاریخی، مذهبی و طبیعی در آن جای گرفته‌است. در این فهرست، مهم‌ترین جاهای دیدنی استان قم به تفکیک دسته‌بندی شده‌اند. برخی از این جاها هنوز مقالهٔ جداگانه در ویکی‌پدیا ندارند.
بناها و یادمان‌های تاریخی
قلعه‌ها، کاخ‌ها، کاروانسراها، خانه‌های تاریخی، حمام‌ها، آب‌انبارها و محوطه‌های باستانی، بخش بزرگی از میراث دیدنی استان قم را می‌سازند.
قلعه‌ها و ارگ‌ها
- قلعه تپه طغرود
- قلعه زاربلاغ
- قلعه سام‌آباد، مربوط به دوره قاجار.
- قلعه قرمز، مربوط به دوره قاجار.
- قلعه قمرود، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- قلعه مظفرآباد، مربوط به دوره قاجار.
- قلعه کرمجگان
- قلعه کی‌کویه
- قلعه گلی محمدآباد، مربوط به دوره اشکانی.
کاخ‌ها، عمارت‌ها و خانه‌های تاریخی
- خانه آیت‌الله بروجردی، خانه‌ای تاریخی از اواخر دوره قاجار، این خانه در سال ۱۳۱۲ هجری قمری برای سید علی‌اکبر بلورفروش، بازرگان نامدار قمی، ساخته شده‌است.
- خانه آیت‌الله حائری یزدی، منزل آیت الله حائری یزدی مربوط به دوره قاجار.
- خانه حاج باقر روحانی، مربوط به دوره قاجار.
- خانه حاج علی خان زند، خانه‌ای تاریخی از دوره قاجار، که امروزه موزهٔ مردم‌شناسی قم در آن جای دارد.
- خانه حاج قلیخان، خانه‌ای تاریخی از دوره قاجار.
- خانه حکیم‌ملاصدرا، خانهٔ تاریخی منسوب به ملاصدرا، فیلسوف نامدار ایرانی.
- خانه سید حاجی روحانی، منزل سید حاجی روحانی مربوط به دوره قاجار.
- خانه سید روح‌الله خمینی (قم)، خانه ای تاریخی است.
- خانه شیخ باقرعربشاهی، مربوط به دوره قاجار.
- خانه یزدانپناه، خانهٔ یزدانپناه خانه‌ای تاریخی از اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی.
- کوشک نصرت
کاروانسراها، بازارها و حمام‌ها
- تیمچه بزرگ قم، تیمچهٔ سرپوشیدهٔ بازار قم از دورهٔ قاجار.
- حمام حاج عسگرخان، مربوط به دوره قاجار.
- حمام قبادبزن، حمامی تاریخی مربوط به دوره قاجار.
- حمام گذر عشقعلی، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای آجری علی‌آباد، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای آجری پل دلاک، مربوط به دوره صفوی.
- کاروانسرای البرز، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای الله‌قلی، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- کاروانسرای باقرآباد، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای حوض سلطان، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- کاروانسرای خشتی پل دلاک، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای سنگی علی‌آباد، مربوط به دوره سلجوقیان.
- کاروانسرای سنگی محمدآباد (قم)، مربوط به دوره سلجوقی.
- کاروانسرای صدرآباد، مربوط به دوره صفوی، دوره قاجار.
- کاروانسرای صدری، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای طرلاب، مربوط به دوره سلجوقی - دوره صفوی.
- کاروانسرای طینوج، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- کاروانسرای عسگرآباد، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای منظریه، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای پاسنگان، مربوط به دورهٔ صفوی.
- کاروانسرای کوه نمک، مربوط به دوره سلجوقی.
پل‌ها، آب‌انبارها و سازه‌های آبی
- آب‌انبار آجری پاسنگان، مربوط به مربوط به دوره صفوی.
- آب‌انبار البرز، مربوط به دوره قاجار.
- آب‌انبار امامزاده حمزه
- آب‌انبار باقرآباد، مربوط به دوره پهلوی اول.
- آب‌انبار سنگی پاسنگان، مربوط به دوره ایلخانی.
- آب‌انبار شادقلی‌خان، آب‌انبار شادقلی خان مربوط به دوره قاجار.
- آب‌انبار صدرآباد (قم)، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- آب‌انبار طرلاب، مربوط به دوره صفوی.
- آب‌انبار عربستان، مربوط به دوره پهلوی.
- آب‌انبار لب چال، مربوط به دوره قاجار.
- آب‌انبار پاچیان، مربوط به دوره قاجار.
- آب‌انبار چهاربرج
- آب‌انبار کاج، مربوط به دوره قاجار.
- آب‌انبار کوه‌سفید، مربوط به دوره قاجار.
- آب‌انبار یزدی‌ها
- حوض سلطان، دریاچه نمک حوض سلطان، در شرق آزادراه قم-تهران قرار دارد.
- پل امامزاده عبدالله، عبدا… مربوط به دوره قاجار.
- پل تاریخی روستای ورزنه قم، مربوط به دوره پهلوی اول.
- پل دلاک، مربوط به دوره صفوی.
- پل طایقان، مربوط به دوره صفوی.
- پل طینوج، مربوط به دوره صفوی.
- پل عسگرآباد، پل عسگر آباد مربوط به دوره قاجار.
- یخچال طغرود
برج‌ها، مناره‌ها و گنبدها
- مناره و مسجد میدان کهنه، مجموعه‌ای تاریخی.
- میل صفرعلی، مربوط به دوره سلجوقی.
- میل علی‌آباد، یا برج علی‌آباد مربوط به دوره سلجوقی.
- گنبد نمکی قم، گنبد نمکی فعال در حاشیهٔ شمالی دشت کویر، شناخته‌شده با نام کوه نمک.
محوطه‌ها و یادمان‌های باستانی
- تپه البرز یک، مربوط به هزاره ۴ تا هزاره اول قبل از میلاد.
- تپه امامزاده طیب و طاهر
- تپه امامزاده علمدار کیاب
- تپه امامزاده نواران
- تپه صرم، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد.
- تپه قلعه خورآباد
- تپه قلعه مبارک‌آباد
- تپه قلعه چم لاواردار
- تپه قلی درویش، محوطهٔ باستانی از عصر مفرغ و از کهن‌ترین آثار منطقهٔ قم.
- تپه مزرعه کهک
- تپه میشل، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد.
- تپه کفتر خون قزقون به سر، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد.
- تپه کمر بلبل
- تپه گبری حسین‌آباد میش‌مست
- تپه گبری روستای قاضی پائین
- تپه گردالی و محوطه گورستان
- تپه‌قلعه وشنوه
- مجموعه بناهای چهل اختران
- مجموعه تپه‌های امامزاده‌سکینه‌خاتون
- مجموعه راسته بازار کهنه و نو، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- مجموعه فرهنگی تاریخی طینوج، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- مجموعه معادن مس لقه مراد
- مجموعه معادن چاله غار وشنوه
- مجموعه پاچیان، مربوط به دوره قاجار.
- محوطه سنجگان، مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان.
- محوطه شمشیر گاه
- محوطه قاسم‌آباد خرابه، مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان.
- محوطه ۵۷ بررسیهای منطقه قمرود، بررسیهای منطقه قمرود.
- محوطه ۷۱ بررسیهای منطقه قمرود
دیگر بناهای تاریخی
- آستان مقدس حضرت معصومه، نهادی است که نظارت بر ساختمان‌ها و موقوفات و تشکیلات اداری حرم فاطمه معصومه را عهده‌دار است.
- بادگیر قمرود، مربوط به دوره قاجار.
- تأسیسات هسته‌ای فردو، شهید علی‌محمدی یا تأسیسات هسته‌ای فُردو، یکی از تاسیسات هسته‌ای ایران است که به‌منظور غنی‌سازی اورانیوم در عمق ۹۰ متری صخره‌های سنگی،….
- جامعة المصطفی العالمیه، از مراکز آموزشی مذهبی و یکی از ارگان‌های مهم نظام جمهوری اسلامی ایران برای گسترش ایدئولوژی حکومت ایران از طریق شاخه‌های جهانی‌اش در….
- حوزه علمیه قم، حوزهٔ علمیهٔ قم بزرگ‌ترین و یکی از مهم‌ترین حوزه‌های علمیه شیعیان است که قرار دارد.
- خیابان چهار مردان
- سالن ورزشی شهید حیدریان
- قبرستان نو
- قره تپه قمرود، قره‌تپه قمرود مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد.
- مدرسه فیضیه، از کهن‌ترین و مهم‌ترین حوزه‌های علمیهٔ قم و کانون رویدادهای مذهبی-سیاسی معاصر ایران.
- مصلای قم، با نام مصلای قدس نیز شناخته می‌شود.
- مقابر باغ گنبد سبز، مجموعه‌ای از برج‌های آرامگاهی تاریخی.
- گذر خان
بناهای مذهبی و زیارتگاه‌ها
مسجدها، امامزادهها، آرامگاه‌ها و دیگر بناهای مذهبی، از مهم‌ترین مقصدهای زیارتی و گردشگری استان قم به‌شمار می‌روند.
_%D9%85%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B5_-_%DB%B8%DB%B8_-_%D8%B9%DA%A9%D8%A7%D8%B3_%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC%DB%8C_07.jpg)
_%D8%AF%D8%B1_%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B6_%D9%87%D8%AC%D8%B1%DB%8C_%D8%B4%D9%85%D8%B3%DB%8C_%D9%80%E2%80%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%82%D9%85_%D9%80_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_01.jpg)
مسجدها
- مسجد اعظم قم، مسجد و مدرسهٔ بزرگ مجاور حرم، ساختهٔ آیت‌الله بروجردی در دههٔ ۱۳۳۰.
- مسجد امام حسن عسکری (قم)، مسجدی و از قدیمی‌ترین مساجد این شهر است که بر اساس برخی روایات به دستور امام حسن عسکری به نماینده خود احمد بن اسحاق اشعری ساخته شده.
- مسجد بالاسر (حرم فاطمه معصومه)، مسجدی واقع در حرم فاطمه معصومه است.
- مسجد جامع قم، از کهن‌ترین مسجدهای قم با بخش‌هایی از دورهٔ سلجوقی.
- مسجد جامع پاچیان، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد جامع کهک، مربوط به دوره صفوی - دوره معاصر.
- مسجد جمکران، زیارتگاه پررونق منسوب به امام مهدی در جنوب‌شرقی قم.
- مسجد روستای البرز، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد سید صادق روحانی، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد صرم، مربوط به دوره صفوی.
- مسجد و آب‌انبار سلماسی، مربوط به دوره پهلوی اول.
- مسجد و آب‌انبار سید اسماعیل، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد چهل اختران، مسجدی آجری با طاق‌های قوسی مربوط به دوره قاجار.
امامزادهها و زیارتگاه‌ها
- آستان امامزاده احمد بن محمد حنفیه، بقعه‌ای تاریخی، که در میان مردم به «امامزاده میانی» نیز شناخته می‌شود.
- آستان امامزاده زکریا، مربوط به دوره صفوی.
- آستان امامزاده عبدالله، عبداللّه بقعه‌ای تاریخی از دوره قاجار.
- آستان امامزادگان اهلعلی و سهلعلی
- آستان خدیجه خاتون، برجی آرامگاهی از دوره ایلخانی.
- آستان شش امامزاده، مربوط به دوره قاجار.
- آستان پنج امامزاده، مشهور به آستان امامزادگان گرگاب، بقعه‌ای تاریخی از دوره قاجار.
- امامزاده ابراهیم دستگرد، بقعه امامزاده ابراهیم دستگرد مربوط به دوره صفوی.
- امامزاده باوره فردو، مربوط به دورهٔ صفویه.
- امامزاده حلیمه خاتون، مربوط به دوره قاجار.
- امامزاده خمره، امامزاده حمزه، معروف به شاه حمزه، بقعه‌ای تاریخی مربوط به دوره‌های صفوی و قاجار.
- امامزاده ساریه خاتون
- امامزاده سربخش، بقعه‌ای تاریخی.
- امامزاده شاه احمد قاسم
- امامزاده شاه جمال
- امامزاده شاه غریب، با نام امامزاده جعفر غریب نیز شناخته می‌شود، بقعه‌ای تاریخی از دوره قاجار در شرق و در کنار تپه قلی درویش.
- امامزاده طیب و طاهر، بقعه‌ای تاریخی از دوره تیموری.
- امامزاده عاقب
- امامزاده علی بن جعفر
- امامزاده محمد (صفورا)، بقعه‌ای تاریخی.
- بقعه شاهزاده ابراهیم، بقعهٔ شاهزاده ابراهیم.
- حرم فاطمه معصومه، آرامگاه فاطمه معصومه و یکی از مهم‌ترین زیارتگاه‌های شیعه در ایران؛ قلب مذهبی شهر قم.
آرامگاه‌ها و خانقاه‌ها
- آرامگاه امامزاده هادی جمزقان، بقعهٔ امامزاده هادی جمزقان مربوط به دورهٔ صفویه.
- آرامگاه بی‌بی شریفه خاتون نویس، بقعه بی‌بی شریفه خاتون‌نویس مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- آرامگاه زینب خاتون و گورستان آن، بقعه زینب خاتون و گورستان آن مربوط به دوره صفوی.
- آرامگاه سلطان محمود صرم، بقعه سلطان محمود صرم مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- آرامگاه سکینه خاتون
- آرامگاه شاهزاده اسماعیل، بقعه شاهزاده اسماعیل مربوط به دوره ایلخانی.
- آرامگاه شاهزاده هادی، بقعه شاهزاده هادی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- آرامگاه شیخ اباصلت
- آرامگاه علی بن بابویه قمی، بقعه‌ای تاریخی است که بر مزار علی بن بابویه قمی، فقیه و محدث شیعه، بنا شده‌است.
دیگر اماکن مذهبی
- آتشکده نویس، چهارطاقی و آتشکدهٔ بازمانده از دوران ساسانی.
- آتشکده کرمجگان، مربوط به دوره ساسانی.
- ایوان مسجد امام حسن
- دیر گچین، از بزرگ‌ترین کاروان‌سراهای ایران با هسته‌ای ساسانی، در دل پارک ملی کویر.
- شاهزاده ابراهیم (دستجرد)
- شاهزاده ابراهیم (سیرو)، سیر مربوط به دوره صفوی.
- شاهزاده ابراهیم دستجرد
- شاهزاده ابوطالب، مربوط به دوره صفوی.
- شاهزاده احمد بن علی، مربوط به دوره صفوی -قرن ۸ ه.ق.
- شاهزاده مهدی غائب، مربوط به دوره صفوی.
- موسی مبرقع، ابواحمد موسی مبرقع مدینه-۲۹۶ ه. ق برابر ۲۸۷ خورشیدی قم) فرزند امام نهم شیعیان جوادالائمه و برادر تنی امام هادی بود.
- گورستان شیخان، آرامستان شیخان یا قبرستان شیخان دومین قبرستان تاریخی جهان اسلام و از قبرستان‌های قدیمی.
جاذبه‌های طبیعی
کوه‌ها، غارها، آبشارها، چشمه‌ها، دریاچه‌ها و مناطق حفاظت‌شده، چهره‌ای دیدنی از طبیعت استان قم را به نمایش می‌گذارند.
دریاچه‌ها، تالاب‌ها و سدها
- تالاب بهشت معصومه، تالاب در شمال ایران است که در حاشیهٔ خاوری آزادراه قم به تهران.
- تالاب مره، تالاب فصلی کویری در شمال ایران است که در غرب منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ کویر و در دشت مسیله.
- دریاچه نمک، از بزرگ‌ترین دریاچه‌های فصلی و شوره‌زارهای فلات مرکزی ایران.
کوه‌ها، دره‌ها و تنگه‌ها
- تنگه قاهان، تنگه و درهٔ سرسبز با چشمه‌ها و آبشارهای فصلی نزدیک قاهان.
- قله برف‌انبار
- کوه خضر نبی
- کوه دوبرادران، از کوه‌های در ایران است که در جنوب‌خاوری و در میان جمکران و کوه خضر جای دارد.
دیگر جاذبه‌های طبیعی
- آبشار باغچه نبات
- آبشار نوقاهان، آبشار طبیعی است ان به‌شمار می‌رود.
- ابهررود
- رود قره‌چای، قره‌چای رودی است که از ارتفاعات استان مرکزی و استان همدان سرچشمه گرفته و در مسیر خود به استان همدان وارد شده و در نهایت به دریاچه نمک….
- رودخانه خررود، خررود رودخانه‌ای در حوضه آبریز فلات مرکزی در استان قزوین ایران است.
- شاه‌چای
- غار کهک
- غدیر اسب
- قمرود، رودخانهٔ قمرود، از کوهستان‌های بختیاری از غرب منطقه فریدن و جنوب الیگودرز سرچشمه می‌گیرد، از جنوب شرقی استان مرکزی و بخشی از می‌گذرد.
- پارک آبی آب و تاب، پارک آبی سرپوشیده ایران است که در بوستان غدیر و نخستین پارک آبی به‌شمار می‌رود.
باغ‌ها
باغ‌های تاریخی استان قم نمونه‌هایی از هنر باغ‌سازی ایرانی هستند که شماری از آن‌ها شهرت ملی و جهانی دارند.
- باغ پرندگان قم، باغ پرندگان ایران است که به دست شهرداری قم ساخته شده و در منطقهٔ چهار شهرداری در جنوب این شهر جای دارد.
- بوستان علوی (قم)، بوستان و شهربازی بزرگ در ایران است که در باختر این شهر و از آن به‌عنوان بزرگ‌ترین پارک و شهربازی قم یاد می‌شود.
موزه‌ها
موزه‌های استان قم گنجینه‌ای از آثار تاریخی، مردم‌شناسی و هنری این خطه را در خود جای داده‌اند.
- موزه آستانه مقدسه، از قدیمی‌ترین موزه‌های ایران، در مجموعهٔ حرم فاطمه معصومه.
جستارهای وابسته
ردهها:
- فهرست جاهای گردشگری ایران بر پایه استان
- جاذبه‌های گردشگری استان قم