در واجشناسی، فرایند افتادن و حذف برخی از آواها یا هجاهای تکراری در زنجیرهای از آواها و هجاهای پیاپی، حذف هجا یا هجااندازی یا هاپلولوژی (به انگلیسی: haplology) گفته میشود.[۱]
برای نمونه در فارسی واژه بادِبان که از سه هجا (با+دِ+بان) تشکیل شده با حذف هجا به صورت بادْبان (باد+بان) تلفظ میشود.
منابع
- ↑ مجموعهٔ واژههای مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
- Crowley, Terry. (1997) An Introduction to Historical Linguistics. 3rd edition. Oxford University Press.
|
|---|
| جایگشت (قلب) Metathesis |
- جایگشت کمی Quantitative metathesis
|
|---|
| نرمشدگی Lenition |
- تغییر درجه همخوان Consonant gradation
- واکداری و واکرفتگی همخوان Consonant voicing and devoicing
- صفیریشدن Assibilation
- واکهای شدن لام L-vocalization
- بیجاشدن Debuccalization
|
|---|
| سختشدگی Fortition | - |
|---|
| میانهِشت Epenthesis |
- واکهافزایی Anaptyxis
- همخوانافزایی Excrescence
- پیشهشت Prosthesis
- پسهشت Paragoge
- گشودگی Unpacking
- شکست واکه Vowel breaking
|
|---|
| حذف آوایی Elision | |
|---|
| نشانماندگی Cheshirization | |
|---|
| همگونشدگی Assimilation |
- درآمیختگی Coalescence
- همفراگویی Coarticulation
- کامیشدگی Palatalization
- نرمکامیشدگی Velarization
- لبیشدگی Labialization
- واکرفتگی پایانی Final devoicing
- آواگردی Metaphony (هماهنگی واکهای vowel harmony، پیشینشدگی umlaut)
- هماهنگی همخوان Consonant harmony
|
|---|
| ناهمگونشدگی Dissimilation | - |
|---|
| همنهاد Sandhi |
- پیوندیابی Liaison، افزودن آر linking R
- دگرش همخوان Consonant mutation
- همنهاد نواختی Tone sandhi
- درنگ Hiatus
| یکجاگویی Synalepha |
- حذف آوایی Elision
- واکهآمیزی Crasis
- واکهچسبی Synaeresis و واکهجدایی diaeresis
- همگویی واکه Synizesis
|
|---|
|
|---|
| انواع دیگر |
- افراشتگی Raising
- ایشدگی Iotacism
- بدسایشی سین Sigmatism
- خیشومیشدگی چاکنایی Rhinoglottophilia
- ر-شدگی Rhotacism
- شیاریشدن Sulcalization
- لامشدگی Lambdacism
|
|---|