دزدی از فروشگاه

فردی در یک فروشگاه کالا را در جیب خود می‌گذارد
تابلوی هشدار به دزدان فروشگاه دربارهٔ احتمال بازداشت در سوبانگ پراید، مالزی

دزدی از فروشگاه یا کش‌رفتن از فروشگاه (به انگلیسی: Shoplifting) (همچنین شناخته‌شده با نام‌های سرقت از فروشگاه، کلاهبرداری فروشگاهی، سرقت خرده‌فروشی، کلاهبرداری خرده‌فروشی یا غارت خرد) به ربودن کالا از یک مرکز خرده‌فروشی در ساعات کاری گفته می‌شود. اصطلاحات دزدی از فروشگاه و دزد فروشگاه معمولاً در قانون تعریف ویژه‌ای ندارند و بیشتر زیر عنوان سرقت ساده جای می‌گیرند. در صنعت خرده‌فروشی، واژهٔ کاهش موجودی (یا افت کالا) برای اشاره به کالاهایی به کار می‌رود که اغلب بر اثر دزدی از فروشگاه از دست می‌روند. اصطلاح تخفیف پنج‌انگشتی (به انگلیسی: Five-finger discount) یک بِه‌گویی برای دزدی از فروشگاه است که با زبان طنز به کالاهای دزدیده‌شده‌ای اشاره دارد که «بدون هیچ هزینه‌ای» و با پنج انگشت دست برداشته شده‌اند.

نخستین دزدی‌های ثبت‌شده از فروشگاه‌ها در سدهٔ شانزدهم میلادی در لندن رخ داد. تا اوایل سدهٔ نوزدهم، باور بر این بود که دزدی از فروشگاه بیشتر فعالیتی زنانه است. در دههٔ ۱۹۶۰، دزدی از فروشگاه بار دیگر بازتعریف شد و این بار به عنوان یک کنش سیاسی شناخته شد. پژوهشگران دزدان فروشگاه را به دو دسته بخش می‌کنند: حرفه‌ای‌ها (کسانی که آنچه را می‌دزدند دوباره می‌فروشند) و آماتورها (ناآزموده‌هایی که برای مصرف شخصی خود دزدی می‌کنند).[۱] دزدان فروشگاه از آماتورهایی که بر پایهٔ تکانه‌های ناگهانی دست به این کار می‌زنند تا بزهکاران حرفه‌ای که از روی عادت و به عنوان راهی برای درآمدزایی دزدی می‌کنند، گستردگی دارند. بزهکاران حرفه‌ای ممکن است از چندین نفر برای دزدی بهره بگیرند؛ به گونه‌ای که برخی از افراد حواس کارکنان فروشگاه را پرت می‌کنند در حالی که فرد دیگری کالاها را برمی‌دارد. افراد ناآزموده معمولاً کالاها را برای مصرف شخصی می‌دزدند، در حالی که بزهکاران حرفه‌ای کالاها را برای فروش دوباره در بازار سیاه به سرقت می‌برند. گونه‌های دیگر دزدی از فروشگاه دربردارندهٔ جابه‌جا کردن برچسب‌های قیمت یا بارکد کالاها است تا بتوان کالا را با فریبکاری به بهای کمتری خرید، همچنین فریب در مرجوعی کالا، یا خوردن و آشامیدن خوراکی‌ها در خواربارفروشی بدون پرداخت بهای آن. کالاهایی که بیش از همه هدف دزدی قرار می‌گیرند، اقلامی هستند که در مقایسه با اندازهٔ خود بهای بالایی دارند؛ مانند تیغ‌های خودتراش یک‌بارمصرف، دستگاه‌های الکترونیکی، ویتامین‌ها، نوشیدنی‌های الکلی و سیگار.

مانکن نمایشیِ ضد دزدی در یک عتیقه‌فروشی

فروشگاه‌ها برای کاهش دزدی از چندین روش و راهبرد بهره می‌برند؛ از جمله نگهداری کالاهای کوچک و گران‌بها در ویترین‌های شیشه‌ای قفل‌دار؛ زنجیر کردن یا بستن کالاها (به‌ویژه اقلام گران‌قیمت) به قفسه‌ها یا رگال‌های لباس؛ چسباندن حسگرهای مغناطیسی یا رادیویی یا بسته‌های جوهرافشان به کالاها؛ نصب آینه‌های محدب در بالای قفسه‌ها یا دوربین‌ها و نمایشگرهای مداربسته؛ به‌کارگیری کارآگاهان فروشگاه با لباس شخصی و نگهبانان امنیتی؛ و بازداشتن افراد از آوردن کوله‌پشتی یا دیگر کیف‌ها به درون فروشگاه. فروشگاه‌های بزرگ ممکن است امکان نگهداری کیف‌ها را در باجهٔ خدمات مشتریان در ورودی فروشگاه فراهم کنند، به گونه‌ای که شماره یا برچسبی به خریدار داده می‌شود تا هنگام خروج از فروشگاه، آن را تحویل داده و کیف خود را پس بگیرد. برخی فروشگاه‌ها در بخش خروجی نگهبانانی دارند که کوله‌پشتی‌ها و کیف‌ها را بازرسی کرده و رسیدهای خرید را بررسی می‌کنند. همچنین فروشگاه‌ها با آموزش کارکنان دربارهٔ چگونگی شناسایی دزدان احتمالی، به مبارزه با دزدی از فروشگاه می‌پردازند.

تعریف

دزدی از فروشگاه به معنای برداشتن آگاهانهٔ کالاها از مرکزی است که آن‌ها را برای فروش به نمایش گذاشته، بدون آنکه بهای آن‌ها پرداخت شود. دزدی از فروشگاه معمولاً شامل پنهان کردن کالاها در لباس خود یا همراهان و ترک فروشگاه بدون پرداخت هزینه است. با این همه، دزدی از فروشگاه می‌تواند شامل جابه‌جایی قیمت‌ها (عوض کردن برچسب‌های قیمت یا بارکدهای کالاهای گوناگون به منظور خرید متقلبانهٔ کالا با بهایی کمتر، به‌ویژه در دستگاه‌های صندوق خودکار)، کلاهبرداری در بازپرداخت وجه و «چریدن» (خوردن یا چشیدن کالاهای فروشگاه در زمان حضور در فروشگاه) نیز باشد. خرده‌فروشان گزارش می‌دهند که دزدی از فروشگاه اثر چشمگیری بر سود خالص آن‌ها دارد؛ برای نمونه، در سال ۲۰۲۲ شرکت تارگت از زیان ۴۰۰ میلیون دلاری سود خود به دلیل کاهش موجودی کالاها خبر داد و اعلام کرد سرقت‌های سازمان‌یافته از خرده‌فروشی‌ها دلیل اصلی این زیان بوده است.[۲]

به‌طور کلی، سرقت مجرمانه شامل در اختیار گرفتن دارایی و مال دیگران به شیوهٔ غیرقانونی است. در فروشگاه‌های سلف‌سرویس، صاحب مال به مشتریان اجازه می‌دهد با در دست گرفتن یا جابه‌جا کردن کالا، تصرف فیزیکی بر آن داشته باشند. این امر ابهاماتی پدید می‌آورد که ممکن است برخی افراد را به دلیل لغزش‌های ساده، مانند گذاشتن ناخواستهٔ یک شیء کوچک در جیب یا فراموش کردن پرداخت بها، مجرم بشمارد. به همین دلیل، مجازات‌های دزدی از فروشگاه اغلب سبک‌تر از مجازات‌های سرقت عمومی است. حوزه‌های قضایی اندکی قوانین ویژه‌ای برای دزدی از فروشگاه دارند تا آن را از دیگر گونه‌های سرقت جدا سازند؛ از این رو، کاهش مجازات معمولاً به صلاحدید قاضی بستگی دارد. بیشتر خرده‌فروشان از پیامدهای سنگین بازداشت نادرست آگاه هستند و تنها زمانی برای دستگیری یک فرد اقدام می‌کنند که گناهکاری او فراتر از هرگونه تردید منطقی باشد. بسته به قوانین محلی، بازداشت افراد به دست کسانی به جز ضابطان قانون نیز ممکن است غیرقانونی باشد.

در انگلستان و ولز، دزدی چنین تعریف شده است: «تصاحب متقلبانهٔ مال دیگری با قصد محروم کردن همیشگی او از آن؛ و واژه‌های «دزد» و «دزدیدن» نیز باید بر همین پایه تعبیر شوند.»[۳] این عمل یکی از رایج‌ترین بزهکاری‌ها است.[۴] دزدی از فروشگاه میان ساعت ۳:۰۰ تا ۴:۰۰ بعدازظهر به اوج خود می‌رسد و بین ساعت ۶:۰۰ تا ۷:۰۰ صبح در کمترین میزان خود است.[۵] در ایالات متحده، دزدی از فروشگاه در فصل کریسمس افزایش می‌یابد و نرخ بازداشت‌ها نیز در طول تعطیلات بهاره بالا می‌رود.[۶] رونالد وی. کلارک، جرم‌شناس دانشگاه راتگرز، می‌گوید دزدان فروشگاه کالاهای محبوبی را می‌دزدند که در سرواژهٔ «پجدالم» خلاصه می‌شود؛ سرواژه‌ای که او ساخته و بیانگر ویژگی‌های «پنهان‌پذیر، جابه‌جاشدنی، در دسترس، ارزشمند، لذت‌بخش و مصرف‌شدنی» است.[۷]

هدف‌های رایج

کالاهایی که بیشتر از فروشگاه‌ها دزدیده می‌شوند معمولاً کوچک هستند و به آسانی پنهان می‌شوند؛ مانند اقلام خواربار، به‌ویژه استیک و قهوه فوری، تیغ‌ها و خودتراش‌ها، کالاهای فناوری کوچک مانند ویپ، گوشی‌های هوشمند، فلش‌های یواس‌بی، هندزفری‌ها، کارت هدیه، فراورده‌های آرایشی، جواهرات، مولتی‌ویتامین‌ها، تست‌های بارداری، مسواک برقی و لباس. پردزدی‌ترین کالا در گذشته سیگار بود، تا زمانی که فروشگاه‌ها نگهداری آن‌ها را در پشت صندوق پرداخت آغاز کردند.[۸][۹][۱۰]

روش‌ها

پنهان‌سازی

دزدان فروشگاه ممکن است کالاها را در جیب‌های خود، زیر لباس، در کیف‌ها یا درون یک وسیلهٔ شخصی که حمل می‌کنند (برای نمونه یک جعبه) یا هل می‌دهند (برای نمونه کالسکه) پنهان کنند؛ یا اگر در یک مرکز خرید باشند، از کیسهٔ خرید فروشگاه دیگری در همان مرکز بهره بگیرند. به‌کارگیری کوله‌پشتی و دیگر کیف‌ها برای دزدی سبب شده برخی فروشگاه‌ها از ورود افراد با کوله‌پشتی جلوگیری کنند که این کار بیشتر با درخواست از مشتری برای گذاشتن کوله‌پشتی در پیشخوان فروشگاه انجام می‌شود. در مورد پوشاک، دزدان ممکن است لباس‌های فروشگاه را زیر لباس خود به تن کنند و فروشگاه را ترک نمایند.

خروج پیاده یا خروج با چرخ‌دستی

برخی خریداران چرخ‌دستی خرید را با کالاهای پنهان‌نشده پر می‌کنند و بدون پرداخت بها از فروشگاه بیرون می‌روند. کارکنان پیشگیری از زیان اغلب این روش را «خروج پیاده» (walkout) یا «خروج با هل‌دادن چرخ» (pushout) می‌نامند.[۱۱] در مورد لباس، برخی دزدان ممکن است تنها یک پالتو یا کاپشن از فروشگاه را بپوشند و با همان لباس بیرون بروند. این ترفند به این دلیل به کار می‌رود که کارکنان پرمشغله ممکن است اصلاً متوجه فردی که چرخ‌دستی را بدون پرداخت بیرون می‌برد یا با پالتوی فروشگاه خارج می‌شود نشوند. برخی از دزدان در روش خروج با چرخ‌دستی، به عمد با شتاب خارج می‌شوند تا شناسایی نشوند؛ چرا که این کار فرصت واکنش کمتری به کارکنان می‌دهد.

بسیاری از فروشگاه‌ها به کارکنانی که مستقیماً در بخش پیشگیری از دزدی یا امنیت کار نمی‌کنند آموزش می‌دهند که با افراد تنها به شیوهٔ گفتاری برخورد کنند تا از هرگونه مسئولیت در برابر آسیب‌دیدگی یا بازداشت غیرقانونی جلوگیری شود. هرچند این کار ممکن است مانع از بازپس‌گیری کالاهای دزدیده‌شده شود، اما زیان مالی وارده در برابر هزینه‌های یک دادخواست حقوقی احتمالی یا آسیب دیدن کارمند به دست دزدِ در حال فرار، پذیرفتنی شمرده می‌شود.

انگیزه‌ها

انگیزه‌های دزدی از فروشگاه در میان پژوهشگران مورد اختلاف است، اگرچه آن‌ها عموماً هم‌نظرند که دزدان با انگیزه‌های اقتصادی یا روانی-اجتماعی دست به این کار می‌زنند. انگیزه‌های روانی-اجتماعی می‌تواند شامل فشار همسالان، میل به شور یا هیجان، رفتارهای تکانه‌ای، دزدی به دلیل تیرگی قوای قضاوت ناشی از مستی و مصرف مواد، یا انجام آن به دلیل رفتار وسواس‌گونه باشد.[۸] افسردگی شایع‌ترین اختلال روان‌پزشکی مرتبط با دزدی از فروشگاه است. دزدی از فروشگاه همچنین با تنش‌های خانوادگی یا زناشویی، انزوای اجتماعی، داشتن دوران کودکی دشوار، اعتیاد به الکل یا مواد مخدر، عزت‌نفس پایین، اختلالات خوردن[۱۲] و قمار بیمارگونه مرتبط است.[۱۳]

پژوهشگران دریافته‌اند که تصمیم به دزدی از فروشگاه با نگرش‌های همسو با دزدی، عوامل اجتماعی، فراهم بودن فرصت‌های دزدی و این پندار که احتمال دستگیری کم است، پیوند دارد. پژوهشگران می‌گویند دزدان فروشگاه، کار خود را با روایت‌های گوناگون شخصی توجیه می‌کنند؛ مانند باور به اینکه دارند ستم‌های گذشته به خود را جبران می‌کنند، به ناحق از چیزهایی که شایستهٔ آن بوده‌اند محروم شده‌اند، یا خرده‌فروشانی که از آن‌ها دزدی می‌کنند خود غیرقابل‌اعتماد یا غیراخلاقی هستند.[۱۲] جامعه‌شناسان این روایت‌ها را خنثی‌سازی می‌نامند؛ به این معنا که سازوکارهایی هستند که افراد برای خاموش کردن ارزش‌های درونی خود به کار می‌برند؛ ارزش‌هایی که در حالت عادی مانع از انجام یک کار مشخص می‌شوند.

روان‌شناسان رشد بر این باورند که کودکان زیر نه سال برای آزمودن مرزها دست به دزدی از فروشگاه می‌زنند و نونهالان و نوجوانان بیشتر به انگیزهٔ شور و هیجان، «برون‌ریزی رفتاری» (یا افسردگی)، یا تحت فشار همسالان خود دست به این کار می‌زنند.[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Cameron, Mary Owen (1964). The Booster and the Snitch: Department Store Shoplifting. Glencoe, Illinois: Free Press of Glencoe. ASIN B002NGZUJU.
  2. ↑ Hartmans, Avery. "Target said it's lost $400 million this year due to 'inventory shrink' — and organized retail theft is mostly to blame". Business Insider.
  3. ↑ "Theft Act 1968". Theft Act 1968. Legislation.gov.uk. Retrieved 2014-09-15.
  4. ↑ "Shoplifting on the increase as overall crime figures fall". The Guardian. 25 April 2014. Retrieved 7 March 2015.
  5. ↑ Bamfield, Joshua A. N. (Centre for Retail Research) (2012). Shopping and crime (Crime Prevention and Security Management). Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan. p. 67. ISBN 978-0-230-52160-5.
  6. ↑ Hagan, Frank E. (2010). Crime types and criminals. Thousand Oaks, Calif.: Sage Publications. p. 151. ISBN 978-1-4129-6479-1.
  7. ↑ Shteir, Rachel (2011). The steal: a cultural history of shoplifting. New York: Penguin Press. p. 93. ISBN 978-1-59420-297-1.
  8. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام levinson1508 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  9. ↑ Bamfield, Joshua A. N. (Centre for Retail Research) (2012). Shopping and crime (Crime Prevention and Security Management). Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan. pp. 81–84. ISBN 978-0-230-52160-5.
  10. ↑ Shteir, Rachel (2011). The steal: a cultural history of shoplifting. New York: Penguin Press. p. 94. ISBN 978-1-59420-297-1.
  11. ↑ Bamfield, Joshua (2012). Shopping and crime. Houndmills, Basingstoke, Hampshire New York, NY: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-39355-4.
  12. 1 2 "Psychological Studies on Shoplifting and Kleptomania". National Association for Shoplifting Prevention: Psychological Studies on Shoplifting and Kleptomania. Archived from the original on September 10, 2012. Retrieved August 18, 2012.
  13. ↑ "Neurocognitive deficits associated with shoplifting in young adults". sciencedirect.com. Retrieved 18 March 2026.
  14. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام shteir82 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).

برای مطالعهٔ بیشتر

کتاب‌ها

  • Shulman, Terrence Daryl (2003), Something for Nothing: Shoplifting Addiction and Recovery, Pennsylvania: Infinity Publishing, ISBN 978-0-7414-1779-4
  • Hoffman, Abbie (2002), Steal This Book, New York: Four Walls Eight Windows, ISBN 978-1-56858-217-7
  • Budden, Michael Craig (1999), Preventing Shoplifting Without Being Sued, Westport, CT: Quorum Books, ISBN 978-1-56720-119-2
  • Cupchik, Will (1997), Why Honest People Shoplift or Commit Other Acts Of Theft, Toronto: W. Cupchik, ISBN 978-1-896342-07-8
  • Cupchik, Will (2013)
  • Christman, John H. (2006), Shoplifting: Managing the Problem, Alexandria, VA: ASIS International, ISBN 978-1-887056-64-9
  • Hayes, Read (1991), Retail Security and Loss Prevention, Boston: Butterworth-Heinemann, ISBN 978-0-7506-9038-6
  • Horan, Donald J. (1996), The Retailer's Guide to Loss Prevention and Security, Boca Raton, FL: CRC, ISBN 978-0-8493-8110-2
  • Kimieckik, Rudolf C. (1995), Loss Prevention Guide for Retail Businesses, New York: Wiley, ISBN 978-0-471-07636-0
  • Sennewald, Charles A. (2000), Shoplifters vs Retailers: The Rights of Both, Chula Vista, CA: New Century Press, ISBN 978-1-890035-18-1
  • Thomas, Chris (2005), Loss Prevention in the Retail Business, Hoboken, NJ: Wiley, ISBN 978-0-471-72321-9
  • Philip Purpura (2007). Security and Loss Prevention: An Introduction (5th ed.). Butterworth-Heinemann. ISBN 978-0-12-372525-7.
  • Joshua Bamfield (2012). Shopping and Crime. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-39350-9.
  • Kerry Segrave (2001). Shoplifting: a social history. Jefferson, NC [u.a.]: McFarland. ISBN 978-0-7864-0908-2.

مقاله‌ها

الگو:گونه‌های جرم

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.