دنکیشوتهای ایرانی
 | |
| نویسنده(ها) | بیژن عبدالکریمی |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| موضوع(ها) | رمان تاریخی |
| ناشر | نقد فرهنگ |
تاریخ نشر | ۱۳۹۷ |
| شمار صفحات | ۷۳۶ |
| شابک | شابک ۹۷۸۹۶۴۹۳۷۷۸۸۹ |
دنکیشوتهای ایرانی یک رمان تاریخی به قلم بیژن عبدالکریمی است که به تاریخ ایران در قرن نوزدهم و نحوهٔ مواجههٔ ایرانیان با مدرنیته میپردازد. این کتاب مدتها در انتظار مجوز وزارت ارشاد بود و چند ماه پس از انتشار توقیف شد.[۱][۲][۳]
نقد و بررسی
حسن محدثی[۴] و محمدباقر تاجالدین[۵] به نقد این کتاب پرداختهاند. محدثی معتقد است این رمان آینهای در برابر ما گرفته است تا خود را و جهان خود را از مجرای پیگیری داستان نهضت بابیه بنگریم.[۶]
لاله مسیحا (استادیار زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه تبریز) در مقالهای به بررسی همنوایی و بهرسمیتشناسی اجتماعی در این رمان پرداخته است.[۷] احمد محبی نیز در مقالهای با عنوان «بررسی اجمالی رمان دونکیشوتهای ایرانی» به دفاع از عبدالکریمی در برابر هجمههایی پرداخته است که او را به بابیه و آئین بهائی منتسب میکنند.[۸]
جلسهٔ نقد و بررسی این رمان در ۱۳ مرداد ۱۳۹۸ با حضور رضا داوری اردکانی، مصطفی محقق داماد، رسول جعفریان، غلامحسین ابراهیمی دینانی، غلامرضا اعوانی، سید محمد قاری سید فاطمی، مصطفی بروجردی و عبدالرحیم گواهی در فرهنگستان علوم ایران برگزار شد.[۹]
به گفته فرزانه میلانی، عبدالکریمی در این روایت از شخصیتهای گوناگون تاریخی بهعنوان «دونکیشوتهای ایرانی» یاد میکند که تنها زن در میان آنان طاهره قرهالعین، شاعر و از نخستین پیروان باب است.[۱۰] میلانی بر این باور است که دیدگاه عبدالکریمی دربارهٔ طاهره را میتوان افراطی، متعصبانه و آمیخته با لحنی تند ارزیابی کرد. نگاه عبدالکریمی به طاهره در واقع بازتابی از گفتمان مردسالارانهای است که در آن، زنان هرچند بهعنوان شاعر و نویسنده شناخته میشوند، اما جایگاهی در مقام متفکر و بنیانگذار تحولات فکری و اجتماعی ندارند.[۱۰] در چنین روایتی، سهم زنان در پیشبرد مدرنیته و بازسازی فرهنگی ایران به حاشیه رانده میشود. در حالیکه زنان نوگرایی چون طاهره با شکستن مرزهای سنتی، ورود به عرصهٔ اندیشه و بیان، و بازتعریف رابطهٔ میان فرد، جامعه و دین، بنیانهای فکری مدرنیتهٔ ایرانی را دگرگون کردند. عبدالکریمی با نادیده گرفتن این جنبهها، عملاً زنان را از جایگاه خلاق و نقاد خود حذف میکند و مدرنیته را همچنان در چارچوبی مردانه و محدود بازتولید مینماید.[۱۰]
نقد دیگری هم به قلم حامد صبوری بر این کتاب منتشر شد.[۱۱]
منابع
- ↑ سایر محمدی (۱۳۸۵). «امروز با… بیژن عبدالکریمی».
- ↑ «دنکیشوتهای ایرانی». ایران آنلاین. ۱۱ اسفند ۱۳۹۷.
- ↑ «گفتگو با دکتر بیژن عبدالکریمی به بهانه انتشار کتاب آینده روحانیت و جهان معاصر». سازندگی.
- ↑ حسن محدثی. «تاریخ بندگی – داستان تاخت و تاز معرفت خفیه در ایران». خبرگزاری مهر.
- ↑ محمدباقر تاجالدین. «بازخوانی تاریخ جهل مُقدس». خبرگزاری مهر.
- ↑ «یادداشت محدثی در مورد کتاب «دن کیشوتهای ایرانی»؛ تاریخ بندگی/ داستان تاخت و تاز معرفت خفیه در ایران». فرهنگ امروز.
- ↑ «INTERNATIONAL CONFERENCE ON LANGUAGE, LITERATURE & CULTURE Struggle for Recognition: identity-formation and subjectivation» (PDF).
- ↑ «بررسی اجمالی رُمان «دن کیشوتهای ایرانی»». عصر اسلام. ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۸. بایگانیشده از اصلی در ۲۰ فوریه ۲۰۲۲. دریافتشده در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۹.
- ↑ «فرار از تاریخ اندیشه: نقد و بررسی کتاب دنکیشوتهای ایرانی»، روزنامه سازندگی، چهارشنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۸، صفحهٔ ۱۰
- 1 2 3 Milani, Farzaneh (2020). "Chapter 8 "And, Here I Am," Forugh Farrokhzad and Modernity". In Jahanbegloo, Ramin (ed.). Mapping the role of intellectuals in Iranian modern and contemporary history. Lanham, Maryland: Lexington Books. pp. 147–148. ISBN 978-1-79360-006-6.
- ↑ «نقد دنکیشوتهای ایرانی». ولوله در شهر.