روابط آرژانتین و ایران
 | |
 آرژانتین |
 ایران |
|---|---|
| سفارتخانه | |
| سفارت آرژانتین | سفارت ایران |
| نماینده | |
| سفیر آرژانتین | سفیر ایران |
روابط آرژانتین و ایران به روابط دیپلماتیک بین جمهوری آرژانتین و جمهوری اسلامی ایران گفته می‌شود. در ابتدا روابط بین دو کشور دوستانه بود، با این حال، پس از بمب گذاری سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس در سال ۱۹۹۲ و علیه انجمن مشترک اسرائیل و آرژانتین (آمیا) در سال ۱۹۹۴، که آن هم در بوئنوس آیرس بود، روابط بین دو کشور تیره شد و تقریباً از هم گسست. دولت آرژانتین، ایران و نیروهای نیابتی آن را به حملات در خاک خود متهم کرده‌است.[۱]
هر دو کشور عضو گروه ۱۵، گروه ۲۴، گروه ۷۷ و سازمان ملل هستند.
تاریخ
روابط اولیه
در سال ۱۹۰۲، آرژانتین و ایران (در آن زمان به نام پرشیا) روابط دیپلماتیک برقرار کردند.[۲] در سال ۱۹۳۵ ایران یک سفارت مقیم در بوینس آیرس افتتاح کرد که اولین نمایندگی دیپلماتیک ایران در آمریکای لاتین بود.[۳] در سال ۱۹۴۸، آرژانتین سفارت خود را در تهران افتتاح کرد.[۴]
در اردیبهشت ۱۳۴۴ محمدرضا پهلوی برای سفر رسمی به آرژانتین با آرتورو اومبرتو ایلیا رئیس‌جمهور آرژانتین دیدار کرد. زمانی که شاه در آرژانتین بود، نشان ژنرال آزادیبخش سن مارتین، بالاترین نشان آرژانتین را دریافت کرد.[۵]
در دهه ۱۹۷۰، به دلیل بی‌ثباتی سیاسی داخلی در آرژانتین؛ روابط بین دو ملت تا اندکی پس از کودتای مارس ۱۹۷۶ به سردی گرایید. در تیرماه ۱۳۵۶ هیئتی آرژانتینی مرکب از چهار نفر وارد تهران شد. آنها به مدت دو روز با همتایان ایرانی خود دیدار کردند و در مورد احتمالات مختلف همکاری گفتگو کردند و فهرستی از توافقات احتمالی را تهیه کردند که قرار است در تاریخ بعدی امضا شود.[۳]
در سال ۱۹۷۹، ایران انقلابی را تجربه کرد که در آن شاه از قدرت کنار رفت و به تبعید فرستاده شد. پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ اصولاً آسیبی به روابط دوجانبه بین دو ملت وارد نکرد.[۴] در سال ۱۹۹۰، آرژانتین توافقنامه انرژی هسته ای را با ایران امضا کرد.[۶][۷]
بمب‌گذاری در سفارت اسرائیل و آمیا
در ۲۷ اسفند ۱۳۷۰، سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس بمب گذاری شد که بر اثر آن ۲۹ نفر کشته و ۲۴۲ نفر زخمی شدند. مسئولیت این بمب‌گذاری را سازمان جهاد اسلامی که با ایران و احتمالاً حزب‌الله لبنان مرتبط است، بر عهده گرفت.[۸]
در تیر ۱۳۷۳، انجمن مشترک اسرائیلی‌ها در آرژانتین (آمیا) بمب‌گذاری شد که منجر به کشته شدن ۸۵ نفر و زخمی شدن صدها نفر شد. اندکی پس از این حمله، انصارالله یک سازمان جهادی فلسطینی که عمدتاً به عنوان جبهه‌ای برای حزب‌الله در نظر گرفته می‌شود، طبق گزارش‌ها مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. آرژانتین محل زندگی یک جامعه یهودی با بیش از ۱۸۰،۰۰۰ نفر است که بزرگترین جامعه یهودی در آمریکای لاتین و ششمین جامعه یهودی در جهان پس از اسرائیل است.
در شهریور ۱۳۸۳، دادستان ویژه آلبرتو نیسمان برای رهبری تحقیقات بمب‌گذاری آمیا منصوب شد. تحقیقات در مورد حمله تروریستی سال ۱۹۹۴ علیه انجمن مشترک یهودیان آرژانتین (آمیا) با سوء رفتار قضایی مواجه شده و به بن‌بست رسیده بود. در مهر ۱۳۸۵، نیسمان رسماً دولت ایران را به هدایت بمب‌گذاری آمیا و شبه‌نظامیان حزب‌الله را به انجام آن متهم کرد.
در ۸ بهمن ۱۳۹۱، دولت آرژانتین اعلام کرد که یادداشت تفاهمی با ایران برای تشکیل یک «کمیسیون حقیقت‌یاب» برای بررسی بمب‌گذاری آمیا امضا کرده است.
به گفته رئیس‌جمهور کریستینا فرناندز دِ کرشنر، این کمیسیون برای «تجزیه و تحلیل تمام اسناد ارائه شده تا به امروز توسط مقامات قضایی آرژانتین و ایران و ارائه دیدگاه خود و انتشار گزارشی به همراه توصیه‌هایی در مورد چگونگی روند پرونده در چارچوب قانونی و نظارتی هر دو طرف» تشکیل شده است. این توافقنامه توسط هکتور تیمرمن، وزیر امور خارجه آرژانتین، و علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران، در آدیس آبابا، اتیوپی امضا شد.
قرار بود در ۲۸ دی ۱۳۹۳، آلبرتو نیسمان، دادستان ویژه بررسی این حملات، در کنگره آرژانتین حاضر شود و شواهد خود را مبنی بر اینکه ایران پشت این بمب‌گذاری‌ها بوده و دولت آرژانتین آن را لاپوشانی کرده است، ارائه دهد، با این حال، تنها چند ساعت پیش از مرگ برنامه‌ریزی‌شده‌اش، نیسمان در آپارتمانش مرده پیدا شد. مرگ او بلافاصله خودکشی اعلام شد، در حالی که بحث‌های زیادی در مورد اینکه آیا او خودکشی کرده یا کشته شده است، وجود داشت.
متن مکالمات تلفنی شنود شده بین مقامات دولتی آرژانتین و ایران در ۱ بهمن ۱۳۹۳، به عنوان بخشی از گزارش ۲۸۹ صفحه‌ای نوشته شده توسط نیسمان منتشر شد. متن مکالمات نشان می‌داد که آرژانتین در ازای نفت و وعده محافظت از مقامات ایرانی در برابر اتهامات، به ایران غذا ارسال کرده و سلاح پیشنهاد داده است. با این حال، این معامله به دلیل اینکه آرژانتین نتوانست اینترپل را متقاعد کند که حکم بازداشت مقامات ایرانی مظنون به دست داشتن در این حمله را لغو کند، به هم خورد.
توافقنامه بین دو کشور در دسامبر ۲۰۱۵، اندکی پس از مراسم تحلیف رئیس جمهور آرژانتین، موریسیو ماکری لغو شد. در سال ۲۰۱۷، هکتور تیمرمن، وزیر امور خارجه سابق، به اتهام لاپوشانی دخالت ایران در بمب‌گذاری آمیا در سال ۱۹۹۴ دستگیر شد. او در دسامبر ۲۰۱۸ در حالی که در بازداشت بود، بر اثر سرطان درگذشت.
روابط امروزی
در سال ۲۰۱۸، آرژانتین و ایران هشتادمین سالگرد روابط دیپلماتیک خود را جشن گرفتند. در ژوئیه ۲۰۱۸، آرژانتین، حزب‌الله مورد حمایت ایران را یک سازمان تروریستی اعلام کرد و دستور مسدود کردن دارایی‌های این گروه در این کشور را داد. حزب‌الله متهم به فعالیت در میان جنگل‌های مرز سه‌گانه بین آرژانتین، برزیل و پاراگوئه، انتقال مبالغ هنگفتی پول به رهبران شبه‌نظامی در خاورمیانه و تأمین مالی اردوگاه‌های آموزشی، عملیات تبلیغاتی و حملات بمب‌گذاری در آمریکای جنوبی شده است.
در آگوست ۲۰۲۱، آرژانتین به شدت با تصمیم دولت ایران مبنی بر انتصاب احمد وحیدی به عنوان وزیر کشور مخالفت کرد. وحیدی توسط آرژانتین به عنوان یکی از عاملان حمله به آمیا در سال ۱۹۹۴ متهم شده‌است.[۹]
در سال ۲۰۲۰ حدود ۲۰۰۰ ایرانی در آرژانتین زندگی می‌کردند.[۱۰]
در ۲۲ خرداد ۱۴۰۱، یک هواپیمای باری بوئینگ ۷۴۷ ونزوئلایی مرتبط با ایران در آرژانتین به زمین نشست، جایی که مقامات آرژانتینی پنج گذرنامه را نزد خود نگه داشتند، طبق گفته یک قاضی فدرال محلی و رسانه‌های رسمی ایران.
بازدیدهای سطح بالا
بازدیدهای بالاترین مقام از آرژانتین در ایران[۷]
- آلفردو کریم یوما معاون وزیر خارجه (۱۹۹۰)
بازدیدهای بالاترین مقام از ایران در آرژانتین[۱۱][۷]
- شاه محمدرضا پهلوی (۱۳۴۴)
- فرستاده ویژه میرحسین موسوی (۱۳۶۹)
توافقات دوجانبه
هر دو کشور چند موافقتنامه دوجانبه مانند توافقنامه تجاری (۱۹۹۰) امضا کرده‌اند. یادداشت تفاهم برای توسعه روابط (۱۹۹۰); موافقتنامه همکاری برای استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای (۱۹۹۰) و یادداشت تفاهم برای ایجاد کمیسیون حقیقت در رابطه با بمب‌گذاری آمیا.[۷]
نمایندگی‌های دیپلماتیک مقیم
- آرژانتین در تهران سفارت دارد.[۱۲]
- ایران در بوئنوس آیرس سفارت دارد.[۱۳]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "Iran charged over Argentina bomb". BBC News. 25 October 2006. Retrieved 23 January 2022.
- ↑ «Argentina-Irán: 80 años de relaciones diplomáticas (in Spanish)». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۳۱ ژانویه ۲۰۲۲.
- 1 2 Las relaciones entre Latinoamérica e Irán durante la última década de la dinastía Pahleví (in Spanish)
- 1 2 La Relación Argentina-Irán en el Punto de Mira (in Spanish)
- ↑ "Official Visits and Travels of H.I.M Farah Pahlavi". farahpahlavi.org. Archived from the original on 15 November 2021. Retrieved 23 January 2022.
- ↑ Smink, Veronica (11 May 2018). "Cómo Argentina se convirtió en el único país latinoamericano en tener un acuerdo nuclear con Irán". BBC Mundo (به اسپانیایی). Retrieved 23 January 2022.
- 1 2 3 4 Argentina e Irán entre 1989 y 1999 (in Spanish)
- ↑ "1992: The Year in Review". irp.fas.org. Retrieved 23 January 2022.
- ↑ "Argentina repudia designación de ministro iraní acusado por atentado a AMIA". France24 (به اسپانیایی). 12 August 2021. Retrieved 23 January 2022.
- ↑ Iranians Abroad (in Farsi)
- ↑ "Official Visits and Travels of H.I.M Farah Pahlavi". farahpahlavi.org. Archived from the original on 15 November 2021. Retrieved 23 January 2022.
- ↑ Embassy of Argentina in Tehran
- ↑ Argentine Ministry of Foreign Affairs: Iran
| آفریقا |  | |
|---|---|---|
| آمریکا | ||
| آسیا | اسرائیل • افغانستان (روابط تجاری) • پاکستان • تاجیکستان • ترکمنستان • ازبکستان • تایلند • ترکیه • چین • مالزی • ژاپن • کره شمالی • هند • قزاقستان • کره جنوبی • اندونزی • تایوان • ویتنام • مصر • لیبی • مراکش • کویت • امارات • بحرین • سوریه • عراق • یمن • عربستان سعودی • قطر • تونس • الجزایر • لبنان • عمان • اردن | |
| اروپا | آلبانی • ایتالیا • بریتانیا • بلاروس • سوئیس • کوزوو • ارمنستان • جمهوری آذربایجان • روسیه • واتیکان • گرجستان (تاریخچه) • قبرس • صربستان • اوکراین • رومانی • مجارستان • لهستان • آلمان • هلند • دانمارک • فنلاند • فرانسه • سوئد • سوئیس • بلژیک• اتریش • اسپانیا • نروژ • استونی • لیتوانی • لتونی • پرتغال • چک • کرواسی • بوسنی و هرزگوین • واتیکان • یونان | |
| اقیانوسیه | ||
| پیشین | ||
| چندجانبه | ||
| نهادهای مرتبط | ||
| جستارهای وابسته | ||