ستایش درخت زندگی
 | |
| هنرمند | ناشناس |
|---|---|
| سال | سده‌های نهم تا یازدهم میلادی[۱]:230 |
| گونه | نقاشی دیواری |
| ابعاد | 180 سانتی‌متر × 280 سانتی‌متر (۷۱ اینچ × ۱۱۰ اینچ) |
| مکان | غارهای هزاربودای بزقلیق، تورفان |
ستایش درخت زندگی نقاشی دیواریِ مانوی در غار ۳۸ ــ یا غار ۲۵ بر پایهٔ شماره‌گذاری آلبرت گرونودل ــ در غارهای هزاربودای بزقلیق، در تورفانِ سین‌کیانگ چین است. این نقاشی صحنه‌ای از نیایش یا ستایش درخت زندگی را در سنت مانوی نشان می‌دهد.
بر پایهٔ آموزه‌های مانوی، در قلمرو نور درختی از زندگی می‌روید که سه تنه دارد و این سه تنه نماد شرق، غرب و شمالِ قلمرو نور دانسته شده‌اند.[۲]
شرح اثر
این نقاشی دیواری در اوایل سدهٔ بیستم شناسایی شد و در همان زمان نیز به‌شدت آسیب دیده بود. برای فراهم‌کردن امکان مطالعهٔ اثر، آلبرت گرونودل، باستان‌شناس آلمانی، طرحی خطی و سیاه‌وسفید از آن تهیه کرد و پس از او ژوزف آکن، باستان‌شناس فرانسوی، نسخه‌ای رنگی از تصویر فراهم آورد.[۱]:229–231
در مرکز تصویر، درخت زندگی با سه تنه دیده می‌شود. شاخه‌ها و برگ‌های آن انبوه‌اند، گل‌های خوشبو بر شاخه‌ها شکفته‌اند و میوه‌های فراوان از آن آویزان است. خوشه‌های بزرگ انگور نیز از میان شاخه‌ها دیده می‌شوند و سراسر درخت همچون سایبانی بزرگ گسترده شده است.
در زیر درخت، حوض یا برکه‌ای دایره‌ای قرار دارد که احتمال داده شده با «برکهٔ خوشبوی هفت گنج» مرتبط باشد. درون این حوض دو پرنده دیده می‌شوند که رو به گروه نیایشگران دارند.
در دو سوی تنهٔ درخت، شش پیکره در حال ادای احترام یا نیایش دیده می‌شوند. چهار تن از آنان در پیش‌زمینه زانو زده‌اند و دو تن دیگر در پشت سر آنان ایستاده‌اند. پیکره‌ها جامه‌هایی آراسته و تاج‌هایی بلند و پرنقش بر سر دارند و در میان آنان فرشتگان، مؤمنان و دیگر موجودات مینوی تصویر شده‌اند.
نام فرشتگان، عبارت‌های ستایش و نیایش‌ها به زبان اویغوری در بخش حوض و نیز در حاشیهٔ زیر نقاشی نوشته شده‌اند.[۳]
در بخش زیرین حوض نیز نوشته‌هایی عمودی به الفبای اویغوری دیده می‌شوند که ماهیتی دعایی یا نذری دارند. از جمله عباراتی با معنایی نزدیک به این‌ها ثبت شده است:
«این گردهماییِ ایزدان نگهبان است.»
«با تصویر طاووس ... من، سَوِت، آن را نوشتم. باشد که گناهی نباشد ... باشد که ... محفوظ بماند.»
«اوتوکان نگوشاکانچ و قوتلوق تاپمیش ... محفوظ بمانند ... من با فروتنی این را انجام دادم ... باشد که در آرامش باشند. گناهان مرا ببخشید.»
اگرچه بخشی از این نوشته‌ها به خودِ نقاشی اشاره دارند، این کتیبه‌ها ظاهراً از سوی پدیدآورندهٔ اصلی نقاشی نوشته نشده‌اند و افزوده‌های متأخر به‌شمار می‌روند.[۱]:231–233
جستارهای وابسته
پانویس
- 1 2 3 Gulácsi, Zsuzsanna (2015). Mani's Pictures: The Didactic Images of the Manichaeans from Sasanian Mesopotamia to Uygur Central Asia and Tang-Ming China (PDF). Nag Hammadi and Manichaean Studies. Vol. 90. Leiden: Brill Publishers. ISBN 9789004308947.
- ↑ Ma Jian (2006-11-01). "Remains of Manichaeism in Turpan". dsr.nii.ac.jp (in Simplified Chinese). Retrieved 2019-05-02.
- ↑ Chao Huashan (1992). "Explore the Annihilated Turpan Mani Temple (Part 1)". Theological Collection (in Traditional Chinese) (94): 561–570. Retrieved 2019-06-23.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Veneration of the Tree of Life». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۵ سپتامبر ۲۰۲۶.
- اکتشافات باستانشناسی سده ۲۰ (میلادی)
- تورفان
- فرهنگ در سین‌کیانگ
- هنر مانوی در آسیای میانه شرقی