سرآب بیستون

سرآب بیستون

نام	سرآب بیستون
کشور	ایران
استان	استان کرمانشاه
شهرستان	شهرستان هرسین
اطلاعات اثر
کاربری کنونی	سرآب
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۵۰۲۰
تاریخ ثبت ملی	۲۵ اسفند ۱۳۸۰
سرآب بیستون مکان در ایران

سرآب بیستون یا چشمۀ بیستون یک چشمۀ طبیعی است که در بیستون، محوطۀ تاریخی و فرهنگی بیستون و در دامنه کوه بیستون در ۳۰ کیلومتری شهر کرمانشاه واقع شده است. چشمه بیستون یکی از عوامل اصلی ایجاد آثار تاریخی متعدد در این مجموعه بوده است. همچنین از دیرباز مردم روستاهای همجوار از آن به عنوان منبعی برای تأمین آب زمین‌های کشاورزی استفاده کرده‌اند^[۱] و هم‌اکنون نیز آب این سرآب مزارع بیستون و بلوردی را مشروب می‌کند.^[۲] از دهۀ ۳۰ و ۴۰ خورشیدی، حوضچه‌ای برای چشمۀ بیستون احداث شد. این حوضچه در طول دهه‌های بعدی وسیع‌تر شد و به حالت یک سرآب درآمد و در میان مردم به سرآب بیستون شهرت پیدا کرد.^[۱]

این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۵۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۳] سرآب بیستون ۶۶اُمین اثر طبیعی ملی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۳ مرداد ۱۳۸۸ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.

در سال ۱۴۰۲ چشمۀ بیستون برای اولین بار به صورت کامل خشک شد. با این وجود پس از آغاز بارندگی‌ها دوباره جان گرفت. ^[۱]

در ۲۶ مهر ۱۴۰۴ مدیر پایگاه جهانی بیستون کرمانشاه اعلام کرد دبی آب چشمۀ بیستون به دلیل عدم بارش برف و باران و تغذیه نشدن مخازن کارستی کوه بیستون بسیار کم شده و این چشمه در معرض خشک شدن قرار گرفته است.^[۱] در ۱۲ آبان ۱۴۰۴ اعلام شد که با هدف حفظ تنوع زیستی منطقه و جلوگیری از انقراض محلی گونه‌های نادر شامل آبزیان در معرض خطر و از این میان گونۀ در وضعیت بحرانی گربه‌ماهی وطن‌دوست که بومی منحصربه‌فرد ایران است و پراکندگی آن به حوضۀ کرخۀ علیا و سرشاخه‌های گاماسیاب (نزدیک بیستون) محدود می‌شود، گنجینۀ زیستی این سرآب طی یک عملیات نجات اضطراری انتقال یافته است.^[۴] در ۲۵ آذر ۱۴۰۴ مدیر پایگاه جهانی بیستون اعلام کرد چشمۀ بیستون با بارش‌های اخیر دوباره پرآب شده است.^[۵]

• فهرست آثار ملی ایران
• سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری