شهرستان هرسین

شهرستان هرسین
[[File:||266px]] [[File:||266px]]
موقعیت در استان
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	کرمانشاه
مرکز شهرستان	هرسین
سایر شهرها	هرسین، بیستون
بخش‌ها	بخش مرکزی بخش بیستون
سال تأسیس	۱۳۷۴[۱]
اداره
فرماندار	جهانبخش حیدری (سرپرست)[۲]
مردم
جمعیت	۷۸٬۳۵۰ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۱۵۸۲+

شهرستان هرسین یکی از شهرستان‌های استان کرمانشاه است که در شرق این استان قرار گرفته است. مرکز این شهرستان شهر هرسین است و جمعیت آن ۷۸٬۳۵۰ نفر است و از دو بخش مرکزی (به مرکزیت شهر هرسین) و بیستون (به مرکزیت شهر بیستون) تشکیل شده است. مردم هرسین به زبان لکی سخن می‌گویند^[۳][۴] و از قومیت لک می‌باشند و هرسین از مناطق لک نشین به حساب می‌آید.^[۵][۶] همچنین هرسین به عنوان شهری لک نشین، سه قوم لک و لر و کرد را در خود جای داده است.^[۷] اکثر مردم شهرستان هرسین به لکی سخن می‌گویند که خود این زبان در این منطقه دارای دو زیر گویش لکی هرسینی و لکی کاکاوندی است.^[۸] هر دو زبان لکی و کردی در هرسین صحبت می‌شوند.^{[۹][۱۰][۱۱][۱۲]} همچنین در دهستان چمچمال این شهرستان، کردی چمچمالی نیز تکلم می‌شود.^[۱۳] مذهب مردم هرسین شیعه می‌باشد. در کتاب‌های تاریخ گزیده و نزهت القلوب که در سال ۷۴۰ ه‍.ق نوشته شده، از هرسین که از مناطق اصلی مردم لک است در گذشته به‌عنوان یکی از ۱۶ ولایت کردستان یاد شده است.

گلیم و قالی‌های بافته این شهرستان شهرت جهانی دارد.

ارتفاع متوسط این شهرستان از سطح دریا ۱۵۸۲ متر است. بلندترین قله این شهرستان با ارتفاع ۲۷۴۹ متر در بخش بیستون و عمیق‌ترین غار خاورمیانه به عمق ۵۷۲ متر در این شهرستان قرار دارد.

شهرستان هرسین از شمال با صحنه (کرمانشاه) از جنوب با بخش کاکاوند از غرب با کرمانشاه همجوار است.

• بخش مرکزی
  • دهستان چشمه‌کبود
  • دهستان حومه

شهرها: هرسین

• بخش بیستون
  • دهستان چم‌چمال
  • دهستان شیرز

شهرها: بیستون

تپه گنج‌دره یا (چیا خزینه)، گوردخمه اسحاق‌وند، دخمه شمس‌آباد، کتیبه بیستون، مجسمه هرکول، قلعه هرسین، قلعه دزد بر، قلعه سرماج، حوض سنگی (حوض ساعت)، طاق سنگی، پلکان سنگی، فرهاد تراش (هرسین)، فرهاد تراش (بیستون)، تخت شیرین، دیوار ساسانی، پل خسرو، بنای ساسانی و سرستون‌های بیستون^[۱۴][۱۵]

• سنگ‌نبشته بیستون
• سنگ بلاش
• مجسمه هرکول
• سراب بیستون
• گوردخمه‌های اسحاق‌وند
• غار شکارچیان
• غار مرآفتاب
• غار چشمه‌سراب
• سراب هرسین
• چشمه گرماب هرسین

شهرستان هرسین قطب تولید پیاز در استان کرمانشاه به‌شمار می‌آید. در سال ۱۴۰۰ سطح زیر کشت پیاز در این شهرستان ۳۶۰ هکتار بود که نزدیک ۲۰ هزار تن محصول از آن به دست آمده‌است. رقم غالب پیاز تولیدی در شهرستان هرسین از نوع پیاز قرمز است. هرساله نزدیک به ۱۰ درصد از پیاز تولیدی شهرستان هرسین به خارج از کشور صادر می‌شود. فصل برداشت پیاز در شهرستان هرسین از اوایل شهریور آغاز شده و تا اواسط مهر ماه ادامه دارد.^[۱۶] با این وجود هیچ واحدی برای فرآوری پیاز در شهرستان هرسین وجود ندارد.^[۱۷]

«مجتمع صنایع پتروشیمی کرمانشاه» که فاز اول آن از سال ۱۳۸۷ فعالیت تولیدی خود را آغاز کرده^[۱۸]، در کیلومتر ۴ جادۀ کرمانشاه به هرسین در نزدیکی پل چهر واقع شده است و به تولید اوره و آمونیاک می‌پردازد.^[۱۹] فاز دوم این شرکت نیز که ظرفیت تولید اوره و آمونیاک را از یک میلیون و ۵۰ هزار تن در سال به ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تن خواهد رساند در دست ساخت است که تا اردیبهشت ۱۴۰۳ به میزان ۶۹ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.^[۲۰]

«شرکت پلیمر کرمانشاه» وابسته به شرکت مادر تخصصی پتروشیمی باختر، یکی از شرکت‌هایی‌ست که به عنوان طرح‌های مربوط به خط لولۀ اتیلن غرب راه‌اندازی شده است. این شرکت در کیلومتر ۶ جادۀ کرمانشاه به هرسین در نزدیکی پل چهر واقع شده و از ۲۱ آذر ۱۳۹۱ با ظرفیت تولید سالانه ۳۰۰۰۰۰ تن پلی اتیلن سنگین که در صنایع لوله‌سازی، پوشش کابل، انواع قطعات پلاستیکی، بطری، لوازم خانگی، قطعات صنعتی، مخازن سوخت و ... کاربرد دارد، به بهره‌برداری رسیده است.^{[۲۱] [۲۲]}

همچنین «مجتمع پتروشیمی بیستون» نیز که از بهمن ۱۳۸۳ به بهره‌برداری رسیده، در بخش بیستون و در کیلومتر ۸ جادۀ کرمانشاه به بیستون قرار دارد و سالانه ۵۵۰۰۰ تن آلکیل بنزن خطی (L.A.B) در راستای پاسخ به نیازهای صنایع پایین‌دستی برای تولید مواد شوینده و محصولات بهداشتی و ۶۴۸۰ تن آلکيلات سنگين (H.A.B) به عنوان مواد اولیۀ روان‌کننده‌های صنعتی و برش‌های سبک و سنگين و رافینیت تولید می‌کند.^[۲۳]

معادن استان کرمانشاه در قالب پنج پهنهٔ معدنی دسته‌بندی شده‌اند. بر این اساس در پهنهٔ هرسین معادن سنگ و منگنزو سنگ‌های آهکی شناسایی شده‌است.^[۲۴] شهرستان هرسین یکی از قطب‌های مهم معدنی در استان کرمانشاه است و بیش از یک‌سوم معادن استان در این شهرستان قرار دارد. دو معدن سنگ در شهرستان هرسین وجود دارد که یکی معدن سنگ‌های تزئینی و مرمریت ، و دیگری معدن منگنز است، که هر دو واگذار شده و استخراج سنگ از آن‌ها صورت می‌گیرد. همچنین مخروط کوهی و معدن ماسه در شهرستان هرسین وجود دارد. منابع این معادن خام‌فروشی شده و به دلیل نبود صنایع تکمیلی به صورت خام جهت فرآوری به استان‌های دیگر فرستاده می‌شود.^[۲۵]

در دی ۱۴۰۲ فرماندار شهرستان هرسین اعلام کرد که بسیاری از روستاهای این شهرستان در سال ۱۴۰۲ دچار تنش آبی شده‌اند و به دلیل عدم تأمین آب پایدار، حفر چاه‌های آب در دستور کار قرار دارد.^[۲۶]