سلامتکده طب سنتی
سلامتکده مرکزی بهداشتی درمانی است که خدمات طب سنتی شامل تدابیر حفظ تندرستی، روشهای دستی (مانند حجامت و فصد)، و درمانهای دارویی را با مجوز رسمی از دانشگاههای علوم پزشکی ارائه میدهد. مرجع علمی سلامتکده دانشکده طب سنتی هستند.[۱]
در این سلامتکدهها خدمات مختلفی همچون گیاه درمانی، حجامت، ماساژ درمانی و همه آنچه در طب سنتی ما وجود داشته به صورت علمی به مردم ارائه میشود. این سلامتکدهها ۳ رسالت مهم دارد، تصریح کرد: در این مرکز بر روی ۳ محور درمان، آموزش در سطح جامعه و پژوهش کار خواهیم کرد.[۲]
این مراکز دارای متخصصان طب ایرانی دارای مدرک پی.اچ. دی تخصصی طب سنتی ایرانی و پزشکان عمومی دارای مدرک دوره کوتاه مدت طب سنتی از مرکز ملی مهارتهای وزارت بهداشت هستند.[۳]
خدمات سلامتکده
در سلامتکدهها با مراجعان پیرامون مسایلی نظیر شیوه غذا خوردن، رژیم غذایی، ساعت خواب، مقدار خواب، مزاج و دیگر مسایل مرتبط با سلامت آنان گفت و گو میشود. از جمله مهمترین این مسایل، مزاجشناسی و خودشناسی است که اگر به خوبی انجام شود؛ افراد خود به این نتیجه میرسند که با چه مواردی میتوانند به آرامش یا توان بیشتر بدنی برسند. همچنین خدماتی مانند ماساژ، بادکش، حجامت، فصد و زالو درمانی نیز تحت نظر متخصصان طب سنتی ایرانی و زیر نظر پزشک (غیرخودسرانه) در این مراکز انجام میشود.
یک محور مهم فعالیت سلامتکدهها، ارائه خدمات استفاده از گیاهان دارویی است. پزشکان متخصص طب ایرانی که اغلب در سلامتکدهها مشغول به کار هستند؛ بر تداخلات گیاهان دارویی، دوز مصرفی آنها، نحوه ترکیب و نحوه اثربخشی این گیاهان به واسطه مطالعه و آموزشهای لازم مسلط میشوند و به مردم مشاوره میدهند.
در سلامتکده یک داروخانه گیاهی وجود دارد که گیاهان آن در دانشکده داروسازی و همچنین در مرکز ساخت داروهای گیاهی طب سنتی ساخته میشود و لازمه به کارگیری آنها شرح حالگیری کامل و توجه به عملکرد اعضای مختلف بدن است که ممکن است از گیاهان دارویی متأثر شوند. با توجه به اینکه این فرایند با نظارت داروسازان سنتی انجام میشود، دوز آن و همچنین نبود آلودگی به فلزات سنگین و قارچ و دیگر باکتریهای مضر چک میشود و با نظر پزشک و متخصص داروسازی، دارو توزیع میشود.
تمامی بیماران و افراد سالم میتوانند از خدمات سلامتکدهها استفاده کنند، اما زمانی که فرد بیمار است و تحت نظر پزشک بالینی قرار دارد، سلامتکده فرد را ملزم میسازد تا بدون مشاوره پزشک بالینی دارویی را قطع نکند و از گیاهان دارویی به عنوان طب مکمل با توجه به تداخلات احتمالی و دوز مصرفی استفاده کند و بتواند بیمار را به تندرستی رهنمون سازد.
بهطور کلی تلاش میشود با مشاوره اولیه در زمینه سبک زندگی فرد، برای تندرستی او تلاش شود. به عبارت دیگر نخستین و مهمترین گام در سلامتکده ها، مشاورههای سبک زندگی است.[۴]
تعداد مراکز در ایران
مدیرکل دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۴۰۳ گفت: هم اینک در حوزه درمان و مراکز تخصصی ارایه خدمات طب ایرانی، ۵۶ سلامتکده دولتی و خصوصی در سراسر کشور فعال است. از این تعداد سلامتکده ۲۹ مورد دولتی و ۲۷ سلامتکده، خصوصی هستند که این مراکز دارای متخصصان طب ایرانی دارای مدرک پی.اچ. دی تخصصی طب ایرانی و پزشکان عمومی دارای مدرک دوره کوتاه مدت طب سنتی از مرکز ملی مهارتهای وزارت بهداشت هستند.
هم اینک ۹ دانشکده علوم طب ایرانی و مکمل و ۱۱ گروه متخصصان طب ایرانی در سطح کشور دایر است که در این دانشکدهها پزشکان متخصص طب ایرانی و داروسازان طب سنتی تحصیل میکنند.
فعالیت ۵۱۶ متخصص طب ایرانی در کشور
مدیرکل دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: هماکنون ۵۱۶ متخصص طب ایرانی در کشور حضور دارند که در حال ارایه خدمت یا به صورت عضو هیئت علمی یا ارایه خدمات درمانی هستند همچنین علاوه بر این افراد، ۹۲ داروساز سنتی نیز در کشور فعالیت میکنند.
آییننامه تاسیس
کلیات و مستندات قانونی: این آییننامه در سال ۱۳۹۱ توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر اساس قوانین مرتبط با امور پزشکی و دارویی (مصوب ۱۳۳۴ و اصلاحات بعدی) و قانون تشکیل وزارت بهداشت (۱۳۶۴) تدوین شده است. هدف آن، ساماندهی فعالیت سلامتکدههای طب سنتی ایرانی و ارائه خدمات مبتنی بر اصول این طب است.
۲. تعاریف کلیدی: سلامتکده: مؤسسهای است که خدمات طب سنتی شامل تدابیر حفظ تندرستی، روشهای دستی (مانند حجامت و فصد)، و درمانهای دارویی را ارائه میدهد. پروانههای قانونی: شامل پروانه بهرهبرداری و مسئول فنی است که توسط معاونت درمان دانشگاه صادر میشود.
۳. شرایط متقاضیان تأسیس: متقاضیان حقیقی باید حداقل یک پزشک در ترکیب مؤسسان داشته باشند. متقاضیان حقوقی (مانند دانشکدههای طب سنتی) نیز میتوانند با رعایت ضوابط اقدام کنند.
۴. مراحل تأسیس و بهرهبرداری: ارائه درخواست به معاونت درمان دانشگاه. اخذ موافقت اصولی و سپس پروانه بهرهبرداری. رعایت استانداردهای فضا، تجهیزات، و پرسنل قبل از شروع فعالیت.
۵. ضوابط پرسنلی: مسئول فنی باید دارای مدرک تخصصی طب سنتی باشد. حضور پزشکان، پرستاران آموزشدیده، و کادر اداری الزامی است. پرسنل نباید همزمان در مراکز دیگر مشغول باشند.
۶. ضوابط ساختمانی و تجهیزاتی: حداقل ۱۲۰ متر مربع فضای فیزیکی با بخشهای مجزا (اتاق معاینه، حجامت، احیاء، و …). رعایت اصول بهداشتی (کف و دیوارهای قابل شستشو، سیستم دفع پسماند، و …). داروخانه طب سنتی (در صورت نیاز) با حداقل ۲۴ متر مربع فضای اختصاصی.
۷. پروانه و نظارت: پروانه بهرهبرداری برای ۵ سال صادر میشود و تمدید آن منوط به رعایت مقررات است. نظارت بر سلامتکدهها بر عهده معاونت درمان دانشگاه است.
۸. تخلفات و جرایم: ارائه خدمات بدون پروانه یا نقض ضوابط، مشمول مجازات قانونی و تعطیلی مرکز است. تبلیغات گمراهکننده یا استفاده از عناوین غیرمجاز ممنوع است.[۵]
جستارهای وابسته
منابع
| شرق آسیا |  | |
|---|---|---|
| آسیای جنوب و جنوب غربی |
| |
| مدیترانه و خاور نزدیک |
| |
| آفریقایی |
| |
| امریکا |
| |
| دیگران |
| |
| مفاهیم |
| |
 رده:پزشکی سنتی • ویکیپروژه پزشکی سنتی • درگاه پزشکی سنتی
| ||