سهبلنده
| دوهجاییها | |
|---|---|
| ˘ ˘ | دوکوتاهه pyrrhic, dibrach |
| ˘ ¯ | بلندانجام iamb |
| ¯ ˘ | بلندآغاز trochee, choree |
| ¯ ¯ | دوبلنده spondee |
| سههجاییها | |
| ˘ ˘ ˘ | سهکوتاهه tribrach |
| ¯ ˘ ˘ | دوکوتاهانجام dactyl |
| ˘ ¯ ˘ | دوسوکوتاه amphibrach |
| ˘ ˘ ¯ | دوکوتاهآغاز anapaest, antidactylus |
| ˘ ¯ ¯ | دوبلندانجام bacchius |
| ¯ ¯ ˘ | دوبلندآغاز antibacchius |
| ¯ ˘ ¯ | دوسوبلند cretic, amphimacer |
| ¯ ¯ ¯ | سهبلنده molossus |
| برای چهارهجاییها مقاله رکن را ببینید. | |
سهبلنده (در انگلیسی Molossus؛ برگرفته از یونانی باستان μολοσσός،مولوسیان) یکی از پایههای عروضی در شعر یونانی و شعر لاتین است. این پایه از سه هجای بلند (– – –) تشکیل میشود.[۱] نمونههایی از واژگان لاتین که سهبلنده هستند عبارتاند از: audīrī, cantābant, virtūtem.
در شعر انگلیسی، هجاها معمولاً به «پرتکیه» یا «بیتکیه» تقسیم میشوند نه به «بلند» و «کوتاه». به همین دلیل، سهبلندهٔ خالص بهندرت دیده میشود، زیرا بهآسانی میتواند همچون دو پایهٔ مستقل (و بنابراین خطایی وزنی) یا با دستکم یک هجای بیتکیه در نظر گرفته شود.
یکی از نمونههای مشهور سهبلنده در انگلیسی، ترجیعبند no birds sing («هیچ پرندهای نمیخوانَد») در بند نخست و واپسین شعر جان کیتس «بانو زیباروی بیرحم» (۱۸۱۹) است، که خواننده را ناگزیر میسازد آهسته شود و این کندی همان جوهر شاعرانهٔ این پایه است:
Oh what can ail thee, knight-at-arms,
Alone and palely loitering?
The sedge has withered from the lake
And no birds sing.
عنوان شعر آلفرد تنیسون «Break, Break, Break» (۱۸۴۲) گاه سهبلنده شمرده میشود، اما در بافت شعر تنها میتوان آن را سه پایهٔ جدا دانست:
Break, / break, / break,
At the foot / of thy crags, / O sea;
But the ten- / -der grace / of the day / that is dead
Will never / come back / to me.
کلمانت وود نمونهای قانعکنندهتر پیشنهاد کرده است: great white chief («رئیس سفید بزرگ»)،[۱] که در Ballads of a Cheechako (۱۹۰۷) اثر رابرت دبلیو. سرویس آمده است:
For thus the / Great White Chief / hath said, / "In all / my lands / be peace".[۲]
بااینهمه، با توجه به اینکه سطرهای پیشین در همان بند بیشتر در هفتپایهای بلندپایان (iambic heptameter) ساخته شدهاند ــ وزنی رایج در سرودهای روایی ــ بهاحتمال بیشتر، این مصراع به صورت زیر اسکن میشود:
For thus / the Great / White Chief / hath said, / "In all / my lands / be peace".
در اینجا تکیهٔ مضاعف بر «White Chief» نتیجهٔ جانشینی دوبلنده (spondee) بهجای بلندپایان است، و نه پدیدارشدن سهبلنده.
در یکی از واژهنامههای ادبی نمونهای مشکوک از جرارد منلی هاپکینز نقل شده است:[۳]
As a dare-gale / skylark / scanted in a / dull cage
Man's mounting / spirit in his / bone-house, / mean house, dwells
اگر هر دو سطر چهارپایهای اسکن شوند و بر dwells تکیهٔ اضافی نباشد، عبارت پررنگشده را میتوان سهبلنده دانست. نمونهٔ دیگری که پیشنهاد شده wild-goose-chase است، اما این مستلزم بیتکیهبودن chase است؛ در حالیکه در شعر توماس کلارک Erotophuseos (۱۸۴۰) چنین آمده است:
And led / me im- / -percept- / -ibly,
A wild- / goose chase, / far far / away,
که در آن آشکار است سهبلندهای در کار نیست.
جستارهای وابسته
- En rythme molossique، اتودی برای پیانو اثر شارل والنتین آلکان که بر وزن سهبلنده ساخته شده است.
منابع
- 1 2 Clement Wood; Ted Robinson (1943). [Unabridged Rhyming Dictionary. World) Publishing Company.
{{cite book}}: Check|url=value (help) - ↑ Robert William Service (1910). [Ballads of a Cheechako, by Robert W. Service.
{{cite book}}: Check|url=value (help)](https://books.google.com/books?id=guKwmgEACAAJ%7Cyear=1910}}) - ↑ A dictionary of literary terms and literary theory. By John Anthony Cuddon, Claire Preston. Wiley-Blackwell, 1998.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Molossus (poetry)». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۴ اوت ۲۰۲۵.