سیریوس پاست
سیریوس پاست (Sirius Passet) یک کنسروات-لاگرشتاتنِ دورهٔ کامبرین در پیری‌لند، گرینلند است. این لاگرشتاتن به نامِ گشتِ سگ‌سورتمه‌ایِ سیریوس، که در شمالِ گرینلند فعالیت می‌کند، نام‌گذاری شده است. این محل شاملِ شش نقطه در نانسن‌لند، در ساحلِ شرقیِ فیورد جی.پی. کخ در دورافتاده‌ترین بخشِ شمالِ گرینلند است.[۱] این محل در سال ۱۹۸۴ توسط A. Higgins از سازمانِ زمین‌شناسیِ گرینلند کشف شد. گزارشی مقدماتی در سال ۱۹۸۷ توسط سیمون کانوی موریس و همکاران منتشر شد و اکتشاف‌هایی به رهبریِ J. S. Peel و کانوی موریس بارها بین سال‌های ۱۹۸۹ تا امروز به این محل بازگشته‌اند. مجموعه‌ای میدانی شاملِ حدود ۱۰٬۰۰۰ نمونهٔ فسیلی گردآوری شده است. این محل بخشی از سازند بوئن است.
سن
جانورانِ این محل ناگزیر با جانورانِ شیل برجس مقایسه می‌شوند، هرچند احتمالاً ده تا پانزده میلیون سال قدیمی‌تر از آن است[۲] و هم‌زمانیِ نزدیک‌تری با جانورانِ شیل‌های مائوتیان‌شان از چنگجیانگ دارد.
حفظ‌شدگی
حفظ‌شدگیِ فسیل‌های سیریوس پاسه به‌طور سنتی نوعی سیلیسی‌شدنِ همراه با «نقاب مرگ» دانسته می‌شود،[۳] که یادآورِ حفظ‌شدگیِ نوع «ادیاکارانی» در زیواگانِ پرکامبرینِ ادیاکاران است.[۴] پژوهشی در سال ۲۰۲۲ پیشنهاد داد که شیوهٔ اصلیِ حفظ‌شدگی در واقع فسفاته‌شدن بوده که بعدها بر اثرِ دگرگونیِ درجه‌پایین با دمای اوجِ حدود ۴۰۹ درجهٔ سلسیوس در طیِ کوه‌زاییِ الزمیرِ دورانِ دونین دگرگون شده و به جایگزینیِ گستردهٔ کانی‌ها انجامیده است.[۵]
تحلیل‌های زمین‌شیمیایی نشان می‌دهند که این جانداران در نزدیکیِ مرزِ یک منطقهٔ کمینهٔ اکسیژن زندگی می‌کردند و احتمالاً در دوره‌های کمبودِ اکسیژن حفظ شده‌اند.[۶]
محلِ میراثِ زمین‌شناختیِ IUGS
با توجه به اهمیتِ فسیل‌های استثنایی‌طورِ این محل برای درکِ ما از انفجار کامبرین، «انفجار کامبرین در سیریوس پاسه» توسط اتحادیهٔ بین‌المللیِ علومِ زمین (IUGS) در فهرستِ ۱۰۰ «محلِ میراثِ زمین‌شناختیِ» جهان که در اکتبرِ ۲۰۲۲ منتشر شد، گنجانده شد. این سازمان یک «محلِ میراثِ زمین‌شناختیِ IUGS» را چنین تعریف می‌کند: «مکانی کلیدی با عناصر و/یا فرایندهایی زمین‌شناختی با اهمیتِ علمیِ بین‌المللی، که به‌عنوان مرجع استفاده می‌شود و/یا مشارکتِ چشمگیری در توسعهٔ تاریخیِ علومِ زمین داشته است.»[۷]
جانوران
هرچند جانورانِ این محل هنوز به‌طور کامل توصیف نشده‌اند، اما دانسته شده که شاملِ تعدادِ متوسطی بندپایان و اسفنج و نمایندگانِ نادری از سایر گروه‌هاست. این محل جنسِ مبهمِ هالکیریا و لوبوپودینِ آبشش‌دارِ کریگماکلا و پامبدلوریون را در بر می‌گیرد که همگی نقشِ برجسته‌ای در بحث دربارهٔ خاستگاهِ شاخه‌های جانوریِ امروزی داشته‌اند.
تاکسون‌های شناخته‌شده از جانورانِ سیریوس پاسه
بندپایان
| بندپایان | ||
|---|---|---|
| جنس | گونه | یادداشت |
| آوکاسپیس | A. inesoni | بندپایی با خویشاوندیِ نامشخص |
| آرتروآسپیس | A. bergstroemi | عضوی از آرتیوپودا |
| بوئن‌آسپیس | B. forteyi | یک آرتیوپودِ نکتاسپیدی |
| بوئنلوس | B. higginsi | یک تریلوبیت |
| کامپاناموتا | C. mantoni | یک آرتیوپود |
| کلپتوتوله | K. rasmusseni | یک تریلوبیت |
| مولاریا | M. steini | یک آرتیوپود |
| سیدنیا؟ | نامشخص | یک آرتیوپودِ ویسیسی‌کاداتان؛ نویسندگانِ بعدی، انتسابِ آن به این جنس را مبهم دانسته‌اند. |
| تولاسپیس | T. tholops | یک آرتیوپودِ بنیادی، با خویشاوندیِ نزدیک به اسکواماکولا |
| سیریوکاریس | S. trollae | احتمالاً عضوی از لاملی‌پدیا |
| ایزوکسیس | I. volucris، I. sp | یک بندپایِ ایزوکسیید |
| کیسورتوکیا | K. soperi | بندپایی بنیادی با زائده‌های پیشانیِ بزرگ |
| کریگماکلا | K. kierkegaardi | یک «لوبوپودینِ آبشش‌دار» با خویشاوندیِ نزدیک به بندپایان |
| پامبدلوریون | P. whittingtoni | یک «لوبوپودینِ آبشش‌دار» با خویشاوندیِ نزدیک به بندپایان |
| تامیسیوکاریس | T. borealis | یک رادیودونتِ صافی‌خوار |
| آمپلکتوبلوئیده | نامشخص | رادیودونتِ شکارگر |
| پائولوترمینوس | P. spinodorsalis | بندپایی میگومانند، احتمالاً عضوی از هیمنوکارینا |
سایر جانوران (غیرِ بندپا)
| جانورانِ غیرِ بندپا | ||
|---|---|---|
| جنس | گونه | یادداشت |
| اُئدیگرا | O. peeli | یک وتولیکولین؛ یک نمونهٔ نامشخصِ دیگر از وتولیکولین‌ها نیز موجود است |
| طنابداران | نامشخص | طنابداری شبیهِ مهره‌داران |
| هادراناکس | H. augustus | یک لوبوپودین |
| هالکیریا | H. evangelista | یک نرم‌تنِ بنیادی |
| زیستوسکولکس | X. boreogyrus | کرمی از نوع پالئواسکولسید |
| کالازوسکولکس | C. pharkus | کرمی از نوع پالئواسکولسید |
| تیموره‌بستیا | T. koprii | یک عضوِ غول‌پیکرِ ساقه‌گروهِ شاه‌فلس‌آبشش‌ها (chaetognatha) |
| نکتوگناتوس | N. evasmithae | نکتوکاریدیدیِ کوچکی، خویشاوندِ شاه‌فلس‌آبشش‌ها |
| شاه‌فلس‌آبشش‌ها | نامشخص | فرمی کوچک |
| پیگوسیروس | P. butyricampum | کرمی از نوع آنلید |
| فراگموکائتا | P. canicularis | کرمِ پرتار |
| سینگوریکیا | S. simony | کرمِ پریاپولید |
| سیریلوریکا | S. carlsbergi، S. pustulosa | ساقه‌گروهِ لوریسیفرا یا اسکالیدوفوران |
| هیولیتوس / ترپزووایتوس / اورتوتسیدا / هیولیتیدا | یک هیولیت (نامشخص در بیشتر موارد) | |
| آرکئوسیاتا | نامشخص | یک اسفنج |
| کویا | C. cf. carteri | یک اسفنج |
| کنستلاتیسپونجیا | C. canismajorii | یک اسفنج |
| کراسیکوآکتوم | C. cucumis | یک اسفنج |
| دموسپونجیه | نامشخص | یک اسفنج |
| فیلدواسپونجیا | F. bellineata | یک اسفنج |
| هامپتونیا | H. limatula | یک اسفنج |
| لنیکا | L. cf. unica، L. hindei، L. perverse | یک اسفنج |
| ساتاسپونجیا | S. cf. densa، S. procera | یک اسفنج |
| سالاکتینیلا | S. cf. plumata | یک اسفنج |
| استفانلا؟ | نامشخص | یک اسفنج |
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Peel, J. S.; Ineson, J. R. (2011). "The extent of the Sirius Passet Lagerstätte (early Cambrian) of North Greenland". Bulletin of Geosciences: 535–543. doi:10.3140/bull.geosci.1269.
- ↑ Stein, Martin (March 2010). "A new arthropod from the Early Cambrian of North Greenland, with a 'great appendage'-like antennula". Zoological Journal of the Linnean Society. 158 (3): 477–500. doi:10.1111/j.1096-3642.2009.00562.x.
- ↑ Strang, Katie M.; Armstrong, Howard A.; Harper, David A. T.; Trabucho-Alexandre, João P. (2016). "The Sirius Passet Lagerstätte: Silica death masking opens the window on the earliest matground community of the Cambrian explosion". Lethaia. 49 (4): 631–643. doi:10.1111/let.12174.
- ↑ Tarhan, LG; Hood, A V. S; Droser, ML; Gehling, JG; Briggs, DEG (2016). "Exceptional preservation of soft-bodied Ediacara Biota promoted by silica-rich oceans". Geology. 44 (11) G38542.1. Bibcode:2016Geo....44..951T. doi:10.1130/G38542.1.
- ↑ Nielsen, Morten Lunde; Lee, Mirinae; Ng, Hong Chin; Rushton, Jeremy C.; Hendry, Katharine R.; Kihm, Ji-Hoon; Nielsen, Arne T.; Park, Tae-Yoon S.; Vinther, Jakob; Wilby, Philip R. (2022-01-01). "Metamorphism obscures primary taphonomic pathways in the early Cambrian Sirius Passet Lagerstätte, North Greenland". Geology. 50 (1): 4–9. Bibcode:2022Geo....50....4N. doi:10.1130/G48906.1. ISSN 0091-7613.
- ↑ Hammarlund, Emma U.; Smith, M. Paul; Rasmussen, Jan A.; Nielsen, Arne T.; Canfield, Donald E.; Harper, David A. T. (2019). "The Sirius Passet Lagerstätte of North Greenland-A geochemical window on early Cambrian low-oxygen environments and ecosystems". Geobiology. 17 (1): 12–26. doi:10.1111/gbi.12315. PMC 6586032. PMID 30264482.
- ↑ "The First 100 IUGS Geological Heritage Sites" (PDF). IUGS International Commission on Geoheritage. IUGS. Retrieved 10 November 2022.
- گرینلند
- کامبرین
- ۱۰۰ میراث زمین‌شناختی نخست انجمن بین‌المللی دانش زمینشناسی
- دیرینشناسی در گرینلند