شاخص عملکرد زیست‌محیطی
شاخص عملکرد زیست‌محیطی (انگلیسی: Environmental Performance Index) روشی برای کمی‌سازی و اندازه‌گیری عددی عملکرد زیست‌محیطی سیاست‌های یک کشور است که تخریب سیستم‌های پشتیبانی حیات سیاره زمین را که بشریت به آن‌ها وابسته است، برجسته می‌کند. اقتصاد جهانی که همچنان به‌شدت به سوخت‌های فسیلی متکی است، به آلودگی مداوم هوا و آب، اسیدی شدن اقیانوس‌ها و افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای در جو منجر می‌شود. این تغییرات، بقای گونه‌هایی را که از قبل از دست دادن گسترده زیستگاه رنج می‌برند، تهدید می‌کند و آن‌ها را به انقراض نزدیک‌تر می‌کند. تجزیه‌وتحلیل‌های اخیر نشان می‌دهد که بشریت در حال حاضر شش مورد از نه مرز سیاره‌ای را که فضای عملیاتی امن زمین را تعریف می‌کنند، زیر پا گذاشته است — و نزدیک به عبور از یک هفتم است.
شاخص عملکرد زیست‌محیطی (EPI) در سال ۲۰۰۲ توسط مجمع جهانی اقتصاد و با همکاری «مرکز حقوق و سیاست زیست‌محیطی ییل» (دانشگاه ییل) و مرکز شبکه اطلاعات علوم زمین» وابسته به «مؤسسه زمین (دانشگاه کلمبیا) پایه‌گذاری شد. گزارش دوسالانه شاخص عملکرد زیست‌محیطی با بهره‌گیری از جدیدترین داده‌ها، یافته‌های علمی و فناوری‌ها، جامع‌ترین ارزیابی را از وضعیت پایایی در سراسر جهان ارائه می‌دهد. گزارش سال ۲۰۲۴ این شاخص، در مجموع ۵۸ معیار را برای رتبه‌بندی ۱۸۰ کشور بر اساس میزان پیشرفت آن‌ها در کاهش تغییرات اقلیمی، حفظ سرزندگی اکوسیستم‌ها و ارتقای سلامت محیط زیست به‌کار می‌گیرد. این مجموعه گسترده از معیارها، ابزاری کارآمد برای پایش پیشرفت در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد، اهداف کاهش تغییرات اقلیمی مندرج در توافق‌نامه اقلیمی پاریس (۲۰۱۵) و اهداف حفاظت از تنوع زیستی در چارچوب جهانی تنوع زیستی کونمینگ-مونترال محسوب می‌شود.[۲]
در سال ۲۰۲۳، نخستین ارزیابی جهانی از پیشرفت به سوی اهداف توافق‌نامه پاریس تصویری نگران‌کننده را آشکار ساخت: جهان از مسیر تعیین‌شده بسیار فاصله گرفته است. با وجود رکوردشکنی در به‌کارگیری انرژی‌های تجدیدپذیر، انتشار گازهای گلخانه‌ای همچنان رو به افزایش است. هم‌زمان با ورود جهان به شرایط اقلیمی بی‌سابقه و ناشناخته، خطر عبور از نقاط بی‌بازگشت (نقاط عطف) در سیستم اقلیمی سیاره به‌شدت افزایش یافته است.[۲]
منابع
- ↑ Block, S.; Emerson, J.W.; Esty, D.C.; de Sherbinin, A.; Wendling, Z.A.; et al. (2024-10-03). "2024 Environmental Performance Index. Technical Appendix" (PDF). epi.yale.edu. New Haven, CT: Yale Center for Environmental Law & Policy. Archived from the original (PDF) on 2024-11-02. Retrieved 2024-10-24.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - 1 2 "2024 Environmental Performance Index". epi.yale.edu. New Haven, CT: Yale Center for Environmental Law & Policy & Center for International Earth Science Information Network Earth Institute, Columbia University. 2024-10-03. Retrieved 2024-10-24.
پیوند به بیرون
- مقالههای خرد محیط زیست
- رتبههای بین‌المللی
- شاخصها و سنجههای پایداری