صیصیت

صیصیت
Tzitzis
بخش‌های هلاخا مرتبط با این مقاله:
تورات:Numbers 15:38
and Deuteronomy 22:12
تلمود:Menachos 39-42
تورات میشنا:Ahavah (Love): Tzitzit
شولحان عاروخ:Orach Chayim 8-25

صیصیت (عبری: צִיצִית‎‎ یا تسیت‌سیت، [tsiˈtsit]؛ جمع: צִיצִיּוֹת ṣīṣiyyōṯ، عبری اشکنازی: tsitsis؛ و عبری سامری: ࠑࠉࠑࠉࠕ ṣeṣet) منگوله‌ها یا ریشه‌های آیینی و گره‌خوردهٔ ویژه‌ای هستند که در دوران باستان توسط بنی‌اسرائیل و امروزه توسط یهودیان و سامری‌های متدین پوشیده می‌شوند. صیصیت‌ها معمولاً به چهار گوشهٔ «تالیت گادول» (شال نماز) که معمولاً به اختصار تالیت نامیده می‌شود، و همچنین به «تالیت کاتان» (زیرپیراهن روزمره) متصل می‌گردند. از طریق آرایهٔ بخش‌گویی، گاهی به خود تالیت نیز صیصیت گفته می‌شود.

ریشه‌شناسی

این واژه ممکن است از ریشه سامی נ-צ-ה‎ [n-ts-h] مشتق شده باشد.[۱] «صیصیت» دارای ریشه‌ای مشترک با واژه عبری برای «دسته مو» یا «دردلاک» است. به عنوان مثال، در سفر حزقیال آمده است که فرشته‌ای پیامبر را «از صیصیتِ [موی] سرش» گرفت؛ به این معنی که او «توسط موهایش کشیده شد.»[۲]

یک تفسیر ریشه‌شناختی رایج دیگر برای صیصیت، از واژه دیگری با همین ریشه مشتق می‌شود؛ واژه «نِصّاه» (נִצָּه) به معنای «شکوفه گل» که احتمالاً در گذشته به تزیینات گل‌مانند روی لباس اشاره داشته است. در همان دوران، اصطلاحات مشابهی برای پوشاک در زبان اکدی وجود داشت: مانند «سیسیکتو» (sisiktu) به معنای «نخ»، «لبه لباس» یا «دستگاه بافت»[۳] یا «صِیصّاتو» (ṣiṣṣatu) به معنای تزیینات گل‌مانند.[۴] این فرضیه با این واقعیت پشتیبانی می‌شود که رسمِ درست کردن ریشه و شرابه با امتداد دادن نخ‌های گلدوزی، در خاور نزدیک باستان به عنوان روشی برای تقویت استحکام پارچه رایج بوده است. بررسی‌های بیشتر بر روی شمایل‌نگاری‌های باستانی نشان می‌دهد که این منگوله‌ها افزون بر کارکرد عملی، برای تزیین پارچه نیز به کار می‌رفته و به عنوان نشانه‌ای از پایگاه اجتماعی مالک لباس عمل می‌کرده‌اند؛ به این ترتیب که هرچه ریشه‌ها پرکارتر و ظریف‌تر می‌بودند، جایگاه اجتماعی صاحب آن بالاتر بود. علاوه بر این، با توجه به ساختار منحصربه‌فرد هر منگوله، گاهی از آن به عنوان یک «مهر» شخصی برای تأیید و مهروموم کردن اسناد استفاده می‌شد.[۵] این داده‌ها محققان را به این نتیجه رسانده است که این سنت پیشینه‌ای بسیار کهن دارد و بعدها در پوشاک آیینی یهود ادغام شده و معنایی مذهبی یافته است.[۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Brown Driver Briggs Hebrew Lexicon
  2. ↑ Ezekiel 8:3
  3. ↑ Francis Brown, Samuel Rolles Driver and Charles A. Briggs C.A. , A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament (Oxford, 1907/2013) [BDB], (CD-ROM), 8084.
  4. ↑ Oppenheimer, A. Leo, ed. (2004). The Assyrian Dictionary, Vol 16 (5 ed.). Chicago: University of Chicago Press. p. 214. ISBN 978-0-918986-18-4.
  5. ↑ Stephen Bertman, “Tasseled Garments in the Ancient East Mediterranean”, The Biblical Archeologist, 24.4 (1961): 120-122, 128. Jacob Milgrom, “Of Hems and Tassels. Rank, Authority and Holiness Were Expressed in Antiquity by Fringes on Garments”, Biblical Archaeology Review, 9.3 (1983): 410. Jacob Milgrom, “Excursus 38 The Tassels (Tzitzit)”, in JPS Torah Commentary. Numbers, (Philadelphia, 1990), 62. See also: Eric Silverman, A Cultural History of Jewish Dress (London, 2013), ch. 1.
  6. ↑ Kosior, Wojciech (2018-07-27). ""Like a Throne of Glory:" The Apotropaic Potential of Ṣîṣîṯ in the Hebrew Bible and Early Rabbinic Literature". Review of Rabbinic Judaism (in English). 21 (2): 176–201. doi:10.1163/15700704-12341342. ISSN 1570-0704. S2CID 171703270.

پیوند به بیرون