ضریب انتخاب

ضریب گزینش، که معمولاً با حرف s نشان داده می‌شود، معیاری است که در ژنتیک جمعیت برای سنجش برازش نسبی یک ژنوتیپ در مقایسه با ژنوتیپ‌های دیگر به کار می‌رود. ضرایب گزینش در توصیف کمّی فرگشت نقشی محوری دارند، زیرا تفاوت‌های برازش، میزان تغییر در فراوانی ژنوتیپ‌ها را که ناشی از انتخاب طبیعی است، تعیین می‌کنند.

ضریب گزینش معمولاً با استفاده از مقادیر برازش محاسبه می‌شود. برازش () یک ژنوتیپ، معیاری از موفقیت تولیدمثلی آن است که اغلب به‌صورت کسری از بیشترین موفقیت تولیدمثلی در جمعیت بیان می‌شود. فرمول محاسبهٔ ضریب گزینش برای یک ژنوتیپ به‌صورت است، که در آن برازش نسبی ژنوتیپ بوده و مقداری بین ۰ و ۱ دارد.[۱][۲]

فرض کنید دو ژنوتیپ و داریم که مقادیر برازش نسبی آن‌ها به‌ترتیب ۱ (پُربرازش‌ترین، مرجع استاندارد) و ۰٫۸ است؛ ضریب گزینش () برای برابر است (هیچ گزینشی علیه این ژنوتیپ وجود ندارد)؛ و ضریب گزینش () برای برابر است (این نشان می‌دهد که ژنوتیپ در مقایسه با ژنوتیپ کاهش برازش ۲۰ درصدی دارد).

برای نمونه، آلل تحمل لاکتوز در کمتر از ۹۰۰۰ سال پس از آغاز دامداری، با ضریب گزینش تخمینی ۰٫۰۹ تا ۰٫۱۹ برای جمعیت اسکاندیناوی، از فراوانی‌های بسیار پایین به فراوانی‌های بالا گسترش یافت. هرچند این ضریب گزینش عددی بسیار کوچک به نظر می‌رسد، در طول زمان فرگشتی، آلل‌های مطلوب در جمعیت انباشته شده و به‌تدریج رایج‌تر می‌شوند و به‌طور بالقوه به تثبیت می‌رسند.[۳]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "Selection Coefficient". Encyclopedia of Genetics, Genomics, Proteomics and Informatics. اشپرینگر ساینس+بیزینس مدیا. 16 July 2016. p. 1775. doi:10.1007/978-1-4020-6754-9_15281. ISBN 978-1-4020-6754-9.
  2. ↑ Gillespie, John H. (2004). Population genetics: a concise guide (2nd ed.). Baltimore, Md.: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8009-2.
  3. ↑ Bersaglieri, T. et al. Genetic signatures of strong recent positive selection at the lactase gene. Am. J. Hum. Genet. 74,1111-1120(2004).