غلتش هلندی
غلتش هلندی (انگلیسی: Dutch roll)نوعی حرکت هواپیما است که از ترکیب ناهم‌فاز «تکان دادن دم» (yaw) و تکان خوردن از یک طرف به طرف دیگر (roll) تشکیل شده است. این کوپلینگ انحراف- غلتش یکی از مدهای دینامیکی اساسی پرواز است (مدهای دیگر شامل فوگوئید ، دوره کوتاه و واگرایی مارپیچی هستند). این حالت شبیه حرکت یک هواپیما است که همزمان در حال انحراف و غلتیدن از یک طرف به طرف دیگر است.[۱]
این حرکت معمولاً در اکثر هواپیماهای سبک به خوبی میرا می‌شود، اگرچه برخی از هواپیماها با حالت‌های غلتش هلندی که به خوبی میرا شده‌اند، می‌توانند با کاهش سرعت هوا و افزایش ارتفاع ، دچار افت میرایی شوند. پایداری غلتش هلندی را می‌توان به صورت مصنوعی با نصب میراگر انحراف افزایش داد. بال‌هایی که کاملاً بالاتر از مرکز ثقل قرار می‌گیرند، بال‌های مایل و بال‌های دوسطحی تمایل به افزایش نیروی بازگرداننده غلتش دارند و بنابراین تمایل به غلتش هلندی را افزایش می‌دهند؛ به همین دلیل است که هواپیماهای بال بالا اغلب کمی بی‌شیب هستند و هواپیماهای بال مایل دسته حمل و نقل به میراگرهای انحراف مجهز هستند. پدیده مشابهی می‌تواند در یک تریلر که توسط یک ماشین کشیده می‌شود، رخ دهد.
تکس جانستون، غلتش هلندی را اینگونه توصیف می‌کند: «... یک ویژگی ذاتی هواپیماهای بال‌عقب. این غلتش با انحراف شروع می‌شود. در هواپیمایی با زاویه نوک بال 35 درجه، انحراف با یک غلتش هماهنگ در جهت انحراف همراه است. علت غلتش این است که با تغییر مسیر جریان هوا روی بال، عوامل بالابر تغییر می‌کنند. به عنوان مثال، در انحراف چپ، بال چپ به عقب کشیده می‌شود به طوری که جریان هوا از مسیر عادی خود از جلو به عقب روی قسمت نوک بال جابجا می‌شود. این امر باعث کاهش بالابر می‌شود. در همان زمان، بال راست رو به جلو جریان وتر بیشتری دریافت می‌کند و بنابراین بالابر آن افزایش می‌یابد. ترکیب این دو حالت، غلتش چپ را ایجاد می‌کند. به طور مشابه، انحراف راست منجر به غلتش راست می‌شود. یک لرزش ایجاد می‌شود.»
منابع
- ↑ «Davies, David P. (1971). Handling the Big Jets: An Explanation of the Significant Differences in Flying Qualities Between Jet Transport Aeroplanes and Piston Engined Transport Aeroplanes, Together with Some Other Aspects of Jet Transport Handling (3rd ed.). Air Registration Board. p. 100. ISBN 9780903083010».
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Dutch roll». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶.
- آیرودینامیک هواگرد