قوسار

قوسار
قوسار در جمهوری آذربایجان واقع شده
قوسار
قوسار
مختصات: ۴۱°۲۵′۳۵″ شمالی ۴۸°۲۶′۰۸″ شرقی / ۴۱٫۴۲۶۳۹°شمالی ۴۸٫۴۳۵۵۶°شرقی / 41.42639; 48.43556
کشور جمهوری آذربایجان
بخششهرستان قوسار
تاسیس۱۹۳۸
ارتفاع
۶۶۷ متر (۲۱۸۸ فوت)
جمعیت
 (۲۰۱۲)[۱]
 • کل۱۷٬۴۰۰
منطقهٔ زمانییوتی‌سی +۴ (AZT)
 • تابستانی (DST)یوتی‌سی +۵ (AZT)
کد منطقه+۹۹۴ ۲۳۳۸

قوسار (به لاتین: Qusar) (به لزگی: Кцlар) شهری در شهرستان قوسار کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۴٫۲۳۰ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۶٫۱۰۰ بوده‌است.[۲][۳]

جغرافیا

قوسار
یک پارک در قوسار
قوسار
قوسار
نمایی از کوه شاه‌داغ
دریاچه مصنوعی فیالکا در قوسار

قوسار شهری کوچک در دامنه رشته‌کوه قفقاز بزرگ (در نزدیکی قله بازاردوزو، کوه شاه‌داغ و کرانه رود قوسار[۴]) است که در ۱۸۰ کیلومتری شمال غربی شهر باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان جای دارد و ۳۴ کیلومتر تا مرز روسیه فاصله دارد.

ریشه نام

بر اساس فرهنگ لغات و اسامی مکان‌های جهان آکسفورد قوسار از ریشه «قوس» در زبان لزگی به معنی مرد است.[۵]

برخی نام این شهر را برگرفته از واژه فارسی کوهسار به‌معنی آبادی کوهستانی می‌دانند.[۶]

مردم

مسجد مصطفی کازدال در شهر قوسار

قوسار در طول تاریخ خود محل سکونت اقوام گوناگونی همچون لزگی‌ها، روس‌ها، آذری‌ها و یهودیان کوهستان بوده است. بیش‌تر یهودیان ساکن قوسار پس از تصرف شهر به دست نادرشاه در سال ۱۷۳۱ میلادی به اسلام گرویدند. شماری‌ها از یهودی‌ها در اواخر سده ۱۸ و اوایل سده ۱۹ میلادی قوسار را ترک کردند و به شهر قوبا کوچ کردند.[۷][۸]

بر اساس سرشماری سال ۱۸۹۷ میلادی[۹]، ۱۵۹۵ تن در قوسار زندگی می‌کردند[۱۰] که ۹۳۶ تن ارتدکس (روس)، ۳۶۱ مسلمان (لزگی و آذری) و ۲۱۱ تن یهودی بودند.[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

بر اساس تقویم قفقاز در سال ۱۹۱۶ میلادی، ۱۲۰۳ نفر، عمدتاً روس، در قوسار زندگی می‌کردند.[۱۵]  در سال ۱۹۲۶، ۱۲۰ یهودی کوهستانی در این شهر می‌زیستند که شمار آن‌ها تا سال ۱۹۳۹ به ۲۴۱ تن افزایش یافت.[۱۶]

بر اساس سرشماری آذربایجان شوروی در سال ۱۹۲۱ میلادی، روس‌ها ۳۲.۱٪، لزگی‌ها ۲۸.۳٪، آذری‌ها ۲۷.۶٪، یهودی ها ۴.۱٪، فارس‌ها ۳.۶٪ و یهودیان کوهستانی ۲٪ از جمعیت قوسار را تشکیل می‌دادند.[۱۷] در سال ۱۹۲۶ میلادی، ۱۲۰ یهودی کوهستانی و در سال ۱۹۳۹، ۲۴۱ یهودی زندگی می‌کردند.

در سال ۱۹۳۶ میلادی، جمعیت شهر آن ۳۴۰۰ تن بوده است.[۱۸][۱۹]

بر اساس سرشماری شهر در سال ۱۹۷۹ میلادی جمعیت این شهر ۱۲۲۲۵ تن بوده است[۲۰] بیش‌تر یهودیان قوسار در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به اسرائیل کوچ کردند.[۲۱]

بر اساس سرشماری سال ۱۹۵۹، دست کم ۷۳۶۶ نفر در قوسار زندگی می کردند.[۲۲] جمعیت شهر در سال ۱۹۸۹ به ۱۴۲۳۰ تن رسید.

هم‌اکنون ۹۷ درصد جمعیت شهر از مردم لزگی هستند.[۲۳]

تاریخ

جنگ قفقاز

در سال‌های ۱۸۳۷ تا ۱۸۳۹ میلادی خیزش‌ها و شورش‌هایی در قوبا و جنوب داغستان به رهبری محمد حلوحوی و ابرک علی حلیوی به وقوع پیوست.[۲۴] انگیزه اصلی خیزش، جابجایی شدید جمعیت مردم لزگی از قوبا، قوسار و خودات بود. در پی این جابجایی زمین‌های انتخاب شده در اختیار مهاجران روسی و پادگان‌های نظامی روسیه قرار گرفت.[۲۵][۲۶]

تمامی طوایف لزگی در منطقه قوسار کنونی به تعداد ۱۲۰۰۰ تن در این شورش شرکت کردند، همچنین طایفه‌های لزگی جنوب داغستان نیز شرکت داشتند. تا سال ۱۸۳۹، همه جبهه‌های مقاومت شورشیان به دست روس‌ها سرکوب شده بود.[۲۷]

در سال ۱۸۳۸ میخائیل لرمانتف نویسنده و نقاش روس از قوسار دیدار کرد و آنجا با علی افندی دانشمند و فیلسوف دیدار داشت. آنجا وی داستان عاشیق غریب را از یک عاشیق معروف به اسم عاشیق لزگی احمد شنید. لرمانتف بعداً اثر معروف خود «عاشیق غریب» را بر این اساس نوشت. یک موزه خانگی با تابلوی یادبود در قوسار نگهداری می‌شود که این جمله روی آن حکاکی شده:[۲۸]

درود بر توای قفقاز پیر!
من در این کوه‌ها غریبه نیستم.
عاشق قفقاز با عظمت هستم،
وارثت پسران جنگجویت.

سده ۲۰ میلادی

قوسار در سال ۱۹۳۸ میلادی عنوان شهر را دریافت کرد.

آب و هوا

قوسار در منطقه‌ای با آب و هوای نیمه گرمسیری دارد. بخش شمالی شهرستان در منطقه‌ای با آب و هوای معتدل قرار دارد. اما به دلیل ارتفاع بالا از سطح دریا و نزدیکی به کوهستان، زمستان آن همیشه سرد است و تابستان آن چندان گرم نیست. دمای هوا می‌تواند بیش از ۱۵ درجه در طول روز تغییر کند.

اقتصاد

اقتصاد قوسار عمدتاً بر پایه کشاورزی و گردشگری و تا حدی صنعت است. چندین کارخانه تولید مواد غذایی کنسرو شده، شیر و آسفالت در این شهر وجود دارد.

این شهر و پیرامون آن به جهت موقعیت جغرافیایی ویژه و محیط کوهپایه‌ای آن دارای باغ‌های میوه فراوان از جمله فندق، سیب، گیلاس، گردو و... است و میوه‌های تولیدی این شهر به دیگر شهرها و کشورهای منطقه فرستاده می‌شود. لبنیات و فرآورده‌های دامی این شهر از کیفیت بالایی برخوردار هستند. نان‌های محلی خاصی همچون فطیر در این شهر پخته و مصرف می‌شود. صنایع دستی گوناگونی همچون گلیم، قالی، فرش، جوراب‌های پشمی، کلاه‌های قفقازی و آذری، کیف، کفش و چکمه‌های چرمی و همچنین ظروف و ابزارهای دست‌ساز فلزی در این شهر تولید می‌شود.

گردشگری و خرید

مجموعه تفریحی شاه‌داغ قوسار دارای بزرگ‌ترین پیست اسکی در کشور جمهوری آذربایجان است و توجه گردشگران زیادی را به خود جلب می‌کند.[۲۹]

فرهنگ و هنر

یک موزه تاریخ محلی در سال ۱۹۸۰ میلادی در این شهر گشایش یافت و به ساختمان کنونی خود به مساحت ۱۶۵۲ متر مربع منتقل شد. در سال ۱۹۸۲ میلادی، نزدیک به ۳۷۰۰ اثر در موزه وجود داشت.[۳۰]

ورودی پارک نریمان نریمان‌اف قوسار

نگارخانه هنری دولتی قوسار در سال ۱۹۸۶ در روستای هیل از توابع شهرستان قوسار گشایش یافت و در سال ۱۹۹ح به شهر قوسار منتقل شد. ۱۵۲ اثر از هنرمندان آذربایجانی شامل ۱۱۱ نقاشی، ۳۴ اثر گرافیکی و ۷ اثر مجسمه‌سازی در این نگارخانه به نمایش گذاشته شده است.[۳۱][۳۲]

در سال ۱۹۹۸ میلادی، تئاتر دولتی درام لزگی‌ها در قوسار گشایش یافت.[۳۳]

مرکز فرهنگی حیدر علی‌اف در سال ۲۰۱۲ میلادی با هدف سازماندهی رویدادهای گوناگون و مشارکت دادن جوانان در فعالیت های گوناگون شغلی و شخصی ساخته شد. این مرکز دارای موزه یادبود، کتابخانه، سالن مطالعه، اتاق‌های کنفرانس گوناگون، و مراکز آموزشی رقص و قالی‌بافی است.[۳۴]

آموزش

این شهر در سال ۲۰۰۸ میلادی، ۶ مدرسه متوسطه داشته است که یکی از آنها به زبان ترکی آذری و ۵ مدرسه به زبان روسی بوده است، همچنین دارای دو پیش دبستانی دولتی و یک پیش دبستانی خصوصی و همچنین دانشکده آموزشی دولتی آذربایجان است. از سال ۲۰۱۶ میلادی، سه مدرسه زبان در این شهر وجود دارد.

ورزش

این شهر دارای یک باشگاه فوتبال حرفه‌ای به نام باشگاه فوتبال شاه‌داغ قوسار است که هم‌اکنون در لیگ دسته اول جمهوری آذربایجان حضور دارد.[۳۵]

قوسار دارای یک مجموعه ورزشی المپیک است.

ترابری

این شهر دارای یک پایانه مسافربری به مقصد شهرهای قوبا، خاچماز و باکو است.

خودروهای مسافربری در قوسار

اهالی شناخته‌شده

نگارخانه

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ The State Statistical Committee of the Azerbaijan Republic
  2. ↑ "The largest cities in Azerbaijan, ranked by population" (به انگلیسی). mongabay.com. Archived from the original on 28 June 2012. Retrieved 30 Jun 2012.
  3. ↑ "Azerbaijan: largest cities and towns and statistics of their population" (به انگلیسی). world-gazetteer. Archived from the original on 23 April 2013. Retrieved 22 May 2012.
  4. ↑ «Чай» на конце названия рек означает «река»: Кусарчай — «Кусарская река»
  5. ↑ Everett-Heath, John (2020). "Gusar(i)". The Concise Dictionary of World Place-Names (6 ed.). Oxford University Press. ISBN 978-0191905636. Archived from the original on 2021-02-13. Retrieved 2021-04-01. "Источник". Archived from the original on 2021-02-13. Retrieved 2021-04-01. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (help)
  6. ↑ Ган К. Ф. (1909). Опыт объяснения кавказских географических названий. Типография канцелярии Наместника его Императорского Величества на Кавказе. p. 91.
  7. ↑ Кавказский календарь на 1857 год. Тифлис. p. 384.
  8. ↑ Списки населённых мест Российской империи. По Кавказскому краю. Т. LXV. Бакинская губерния. Тифлис. 1870. p. 60.
  9. ↑ Населённые места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г. СПб. 1905. p. 24.
  10. ↑ Обзор Бакинской губернии за 1902 год. Приложение ко всеподданнейшему отчёту. Баку: Тип. губернского правления. 1903. pp. Лит А.
  11. ↑ Кавказский календарь на 1910 год. Ч. 1. Тифлис. p. 302.
  12. ↑ Кавказский календарь на 1912 год. Отдел статистический. Тифлис. p. 175.
  13. ↑ Кавказский календарь на 1915 год. Отдел статистический. Тифлис. p. 148.
  14. ↑ Кавказский календарь на 1916 год. Отдел статистический. Тифлис. p. 24.
  15. ↑ Кавказский календарь на 1916 год [Caucasian calendar for 1916] (به روسی) (71st ed.). Tiflis: Tipografiya kantselyarii Ye.I.V. na Kavkaze, kazenny dom. 1916. p. 24. Archived from the original on 5 February 2022.
  16. ↑ Российская еврейская энциклопедия. Vol. 5. Российская академия естественных наук. p. 248.
  17. ↑ Закавказье. Советские республики: Азербайджан, Армения, Грузия, Абхазия, Аджаристан, Юго-Осетия, Наг.Карабах, Нахичевань. Статистико-экономический сборник. Изд. Высшего Экономического Совета ЗСФСР. 1925. pp. 152–153.
  18. ↑ "Всесоюзная перепись населения 1959 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу". // Демоскоп Weekly. Archived from the original on 2012-05-21. Retrieved 2012-05-06. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (help)
  19. ↑ "Всесоюзная перепись населения 1979 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу". Демоскоп Weekly.
  20. ↑ "Всесоюзная перепись населения 1979 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу". Демоскоп Weekly. Archived from the original on 2013-09-21. Retrieved 2012-05-06. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (help)
  21. ↑ "Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу". / Институт демографии Государственного университета — Высшей школы экономики // Демоскоп Weekly. Archived from the original on 2012-02-04. Retrieved 2010-09-22. {{cite web}}: Cite has empty unknown parameter: |description= (help); Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (help)
  22. ↑ "Всесоюзная перепись населения 1959 г. Численность городского населения союзных республик (кроме РСФСР), их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу". Демоскоп Weekly.
  23. ↑ Демоскоп Weekly - Электронная версия бюллетеня Население и общество. Всесоюзная перепись населения 1989 г. (به روسی). Институт демографии Государственного университета - Высшей школы экономики. Archived from the original on 2012-01-18. Retrieved 2010-09-22.
  24. ↑ "Архивированная копия". Archived from the original on 2020-02-24. Retrieved 2021-03-09.
  25. ↑ Сборник сведений по Бакинской губернии. Вып. 1. Список населённых мест, количество земли и податное обложение поселян. Баку. Под ред. А. Н. Терентьева. 1911. pp. XII, 78–79.
  26. ↑ Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлечённых из посемейных списков 1886 г. Тифлис. 1893.
  27. ↑ М. М. Ихилов. Народы лезгинской группы. 197 г. بایگانی‌شده در ۲۰۱۵-۰۴-۰۲ توسط Wayback Machine
  28. ↑ Кусары 60. Azerbaijan: Communist. 1990. p. 48.
  29. ↑ "Shahdag Tourism Complex". Archived from the original on 3 October 2011. Retrieved 11 July 2011.
  30. ↑ "Qusar Local History Museum". Ministry of Culture of Azerbaijan - Khachmaz Regional Culture Office. Archived from the original on 2019-06-15. Retrieved 2019-06-25.
  31. ↑ Кусарская Государственная Картинная Галерея. kycap.com
  32. ↑ "Qusar State Art Gallery". Ministry of Culture of Azerbaijan - Khachmaz Regional Office. Archived from the original on 2019-06-15. Retrieved 2019-06-25.
  33. ↑ Расим МУСАБЕКОВ. "Становление независимого азербайджанского государства и этнические меньшинства". sakharov-center.ru. Archived from the original on 2012-03-02.
  34. ↑ "Heydar Aliyev Center in Qusar". Ministry of Culture of Azerbaijan - Khachmaz Regional Culture Office. Archived from the original on 2019-06-15. Retrieved 2019-06-25.
  35. ↑ ФК "Шахдаг" объявляет конкурс. 1News.az (به روسی). Retrieved 12 August 2013.
  36. ↑ А. М. Бабаев. Славный боевой путь генерала Махмуда Абилова (к 110-летию со дня его рождения). Махачкалинские известия, №36 (838) 16 (in Russian). Web version بایگانی‌شده در ۲۰۱۴-۱۱-۲۹ توسط Wayback Machine
  37. ↑ Кто руководил НКВД, 1934-1941: справочник. Zvenʹi︠a︡. 1999. p. 114. ISBN 9785787000320.
  38. ↑ Svetlana Ilizarov (2006). "The Ilizarov Method: History and Scope". In S. Robert Rozbruch; Svetlana Ilizarov (eds.). Limb Lengthening and Reconstruction Surgery. CRC Press. pp. 3–6. ISBN 0849340519.
  39. ↑ Biography, Sedaget Kerimova website (in Russian)

کتاب‌شناسی

  • Королёв С. В. (1999). "На задворках Кавказской войны: русский гарнизон в Кусарах" (8–9) (Новый Часовой ed.): 23–26. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
  • "Губа үсјаны (1837)" (به ترکی آذربایجانی). III (Азербайджанская советская энциклопедия ed.). Баку: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии. Под ред. Дж. Кулиева. 1979. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ قوسار موجود است.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.