متروی کرج

قطار شهری کرج
نشان‌واره‌ی مترو کرج
قطار مترو در ایستگاه چهل و پنج متری گلشهر
اطلاعات
مالک	سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری کرج
مکان	ایران، کرج
نوعی ترابری	مترو زیرزمینی
تعداد خطوط	۶ خط (۲ خط فعال)
تعداد ایستگاه‌ها	۷ ایستگاه فعال (خط ۱) ۴ ایستگاه فعال (خط ۲)
مسافران روزانه	۷۰،۰۰۰ نفر (خط۱)[۱]
مسافران سالانه	۳۰،۰۰۰،۰۰۰ نفر
مدیر اجرایی	خلیل کوزه‌کنانی[۲]
وبگاه	metro.karaj.ir karajmetro.ir
اداره
آغاز بهره‌برداری	۸ اسفند ۱۴۰۱ (آزمایشی)
اداره‌کننده(ها)	اداره‌کننده خط ۱: شرکت بهره‌برداری متروی تهران و حومه[۳] اداره‌کننده خط ۲: سازمان حمل و نقل ریلی شهرداری کرج
تعداد قطارها	۱۴ واگن [۴]
فنی
طول سیستم	۵۵ کیلومتر (۳۴ مایل)(طول کل شبکه فعال) ۱۲۶٫۵ کیلومتر (۷۸٫۶ مایل) (طول کل شبکه بعد از اتمام ساخت)
اندازه ریل	4 ft 8 1⁄2 in (۱٬۴۳۵ mm) ریل استاندارد
میانگین سرعت	۶۲ کیلومتر بر ساعت (خط ۱)
حداکثر سرعت	۱۴۰ کیلومتر بر ساعت (خط ۱)

سازمان ترابری ریلی کرج و حومه (سَرنام انگلیسی: KRJ-USRO) یا مترو کرج یا قطارشهری کرج به مجموعهٔ گرداننده قطار شهری کرج گفته می‌شود. این سامانه ششمین خط مترو مستقل در ایران است و همچنین دومین شهری می‌باشد که دارای خط مترو میان شهری است.^[۵] طول کل این سامانه در آینده به ۱۲۶٫۵ کیلومتر خواهد رسید. مترو کرج دارای دو خط فعال می‌باشد که (خط ۱) آن در منتهای غرب به هشتگرد و منتهای شرقی به گرمدره (و سپس خط ۵ مترو تهران)ختم می‌شود؛ و (خط ۲) نیز از کمالشهر در غرب کرج، آغاز و تا جنوبی‌ترین نقطه فردیس ادامه دارد. سایر خطوط نیز هنوز به مرحله ساخت نرسیده‌اند. تعداد کل ایستگاه‌های فعال کرج تا مهرماه ۱۴۰۴، به ۱۱ ایستگاه می‌رسد که ۷ ایستگاه مربوط به (خط ۱) و ۴ ایستگاه مربوط به (خط ۲) است. همچنین مجموع درازای خطوط مترو کرج تا مهرماه ۱۴۰۴، به ۵۵ کیلومتر می‌رسد که ۴۳ کیلومتر آن مربوط به (خط ۱) و ۱۲ کیلومتر نیز مربوط به (خط ۲) می‌باشد.

از ابتدای تاسیس قطارشهری کرج تا پایان مرداد ۱۴۰۴ بیش از ۳۰۰ میلیون مسافر از این خطوط استفاده کرده اند. مسافران مترو کرج به طور متوسط روزانه بین ۷۰ تا ۸۰ هزار نفر می باشد. (خط۱) روزانه به بیش از ۷۰هزار مسافر خدمات ارائه میدهد؛ همچنین (خط۲) به جهت تازه تاسیس بودن تعداد مسافر کمتری دارد اما روزانه حدود ۵ هزار مسافر از این خط استفاده میکنند.

سازمان قطار شهری کرج و حومه در تاریخ ۱/۱۰/۱۳۸۰ با ابلاغ بنیادنامه توسط وزیر کشور رسماً کنش‌گری خود را با آماج رفع مشکلات در ادامه احداث راه قطار تندرو کرج–گلشهر و مطالعات گسترده حمل و نقل انبوه ریلی در کرج آغاز نموده‌است.^[۶]

مطالعات امکان‌سنجی احداث قطار شهری کرج و حومه که با همکاری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور صورت گرفته در ابتدای سه‌ماههٔ اول سال ۸۲ به انجام رسید که کلیات آن در نشست مورخهٔ ۸۲/۳/۲۱ شورای ترافیک استان تأیید گردید و در نشست مورخهٔ ۸۲/۵/۸ کمیتهٔ فنی شورای عالی ترافیک شهرهای کشور، ۲۵ کیلومتر آن به تصویب رسیده و سرانجام این امر در تاریخ ۸۲/۷/۹ به تصویب نهائی شورای عالی ترافیک شهرهای کشور رسید.^[۷]

بر اساس مطالعات انجام شده معیار ضرورت استفاده از قطار شهری وجود حداقل ۱۰٬۰۰۰ نفر مسافر در جهت غالب در ساعت اوج ترافیک است و در برخی مسیرها این میزان به بیش از ۱۵٬۰۰۰ یا حتی ۳۰٬۰۰۰ نفر مسافر در ساعت اوج خواهد رسید.^[۸]

رنگ	نشانه	خط[۹]	مسیر	ایستگاه‌هاالف	ایستگاه های فعال	درازا (کیلومتر)	افتتاح اولیه
طلایی		خط ۱	گرمدره به شهر جدید مهستان	۷	۷	۴۳	۱۳۷۷
سبز		خط ۲	کمالشهر به ملارد	۲۴	۵	۲۷	۱۴۰۱
		آنتنی احمدآباد مستوفی	منظریه به احمدآباد مستوفی	۵	_	نامعلوم*
آبی		خط ۳	بیمارستان البرز به شهید سلطانی	۱۴	_	۱۴٫۵
قرمز		خط ۴	بهارستان به ماهدشت	۲۲	_	۱۸
بنفش		خط ۵	محمودآباد به ماهدشت	۱۴	_	۱۵
قهوه‌ای		خط ۶	تربیت مربی به شهرقدس	۱۴	_	۹
نارنجی		خط ۷	بهارستان به شهرک ابریشم	۳۰	_	نامعلوم*
صورتی		خط ۸	گلدشت به شهید کچوئی	۱۷	_	نامعلوم*
کل:				۱۴۷	۱۲	۱۲۶٫۵

توضیحات:

• ^الف در انشعاب‌ها، ایستگاه مشترک هم در تعداد ایستگاه‌های خط اصلی و هم در تعداد ایستگاه‌های خط منشعب‌شده آمده‌است.
• *نامعلوم: خطوط 7 و 8 و انشعاب خط 2 (منظریه - احمدآباد مستوفی) همچنان به تصویب شورای شهر کرج و شهرداری کلانشهر کرج بزرگ نرسیده و بر اساس سرعت گسترش شهر و مطالعات میدان و شهری ایجاد شده. در اصل، وضعیت این خطوط در حاله‌ای از ابهام هست.

مترو کرج با یک خط درون‌شهری و یک خط برون‌شهری به شرح ذیل در حال سرویس دهی می‌باشد:

خط ۱

مقالهٔ اصلی: خط ۱ متروی کرج

۱- خط یک، ادامه خط ۵ مترو تهران است که متشکل از ۷ ایستگاه می‌باشد که هر ۷ ایستگاه آن به بهره‌برداری رسیده‌است. طول این خط، ۴۳ کیلومتر است و همگی این ۷ ایستگاه در استان البرز قرار گرفته‌اند ولی هنوز خبری از تحویل این ایستگاه‌ها به سازمان قطار شهری کرج و حومه نیست و این ایستگاه‌ها توسط شرکت راه‌آهن شهری تهران و حومه اداره می‌شوند.^[۱۰]

	نام ایستگاه‌	نام شهر	سال افتتاح
طلایی	گرمدره	گرمدره	۱۳۹۵
	اتمسفر	_	۱۳۸۵
	سلطانی(کرج)	کرج	۱۳۷۷
	محمدشهر	کرج	۱۳۸۹
	گلشهر	کرج	۱۳۸۳
	ماموت(فخری زاده)	کوهسار	۱۴۰۲
	شهید سلیمانی	مهستان	۱۳۹۸

معاون وقت حمل و نقل شهرداری تهران در شهریور ۱۳۹۸ در این خصوص گفت:

استان البرز و شهر کرج زیر بار تحویل مترو کرج نمی‌روند.^[۱۱]

این خط در ایستگاه کرج با خطوط دو و سه و شش و هفت، در ایستگاه محمدشهر با خط پنج و در ایستگاه گلشهر با خط چهار تقاطع دارد.

خط ۲

مقالهٔ اصلی: خط ۲ متروی کرج

۲- خط دو به طول ۲۷ کیلومتر با ۲۴ ایستگاه از ایستگاه کمالشهر واقع در میدان شهید بهشتی شهر کمالشهر تا ایستگاه ملارد قرار دارد. از سال ۱۳۸۵ در محدوده شهری کرج آغاز شد.^[۱۲] بنابر قرار رئیس وقت شورای اسلامی شهر کرج اکبر سلیم نژاد، این خط در ابتدای سال ۱۴۰۰ باید افتتاح می‌شد،^[۱۳] اما تا انتهای شورای پنجم نیز این اتفاق رخ نداد.^[۱۴] مشکلات و موانع اساسی در بهره‌برداری از خط ۲ به گفته مدیران اخیر مدیریت شهری کرج، «دپو»^[۱۵] و «دیگر موانع جانبی»^[۱۶] بود.

نام ایستگاه‌	نام شهر	سال افتتاح
چهل و پنج متری گلشهر	کرج	۱۴۰۱
رجایی‌شهر	کرج	۱۴۰۲
طالقانی	کرج	۱۴۰۱
شهید سلطانی	کرج	۱۴۰۴

دوره ششم شورای اسلامی شهر کرج و شهرداری نیز وعده‌هایی درخصوص بازگشایی مترو داده‌است که می‌توان به هفته دولت سال ۱۴۰۱،^[۱۷] دهه فجر سال ۱۴۰۱،^[۱۸] نیمه شعبان سال ۱۴۰۱^[۱۹][۲۰] و پایان سال ۱۴۰۱^[۲۱] اشاره کرد. سرانجام، قطعه یک از خط ۲ متروی کرج از ایستگاه چهل و پنج متری گلشهر تا ایستگاه آیت الله طالقانی به طول ۶/۵ کیلومتر در ۸ اسفند ۱۴۰۱ با حضور وزیر کشور به بهره‌برداری رسید.^[۲۲] در ادامه ایستگاه متروی رجایی‌شهر نیز در ۹ شهریور سال ۱۴۰۲ افتتاح شد.^[۲۳]این خط در ایستگاه چهل و پنج متری گلشهر با خط چهار، در ایستگاه رجایی‌شهر با خط پنج، در ایستگاه میدان آجرلو با خط هشت، در ایستگاه امام حسین با خطوط سه، شش و هفت و در ایستگاه شهید سلطانی با خطوط یک، سه، شش و هفت تقاطع دارد.

• خط ۱:

مطالعه توسعه امتداد خط ۵ متروی تهران یا توسعه امتداد خط ۱ متروی کرج از ایستگاه متروی شهید قاسم سلیمانی تا شهر قزوین در جریان است. این توسعه با عبور از شهرک صنعتی کاسپین، آبیک و محمدیه به قزوین میرسد.

• خط ۲:

طرح توسعه خط ۲ از ایستگاه منظریه آغاز میشود.این خط برای کامل کردن خطوط قطارشهری به سمت حومه‌ی غرب استان تهران میباشد که شهرهای اندیشه، شهریار، باغستان و در نهایت احمدآباد مستوفی را به یکدیگر متصل میکند. شایان ذکر است این انشعاب در حال حاضر به تصویب شورای شهر کلانشهر کرج نرسیده و صرفاٌ مطالعاتی برای توسعه‌ی خطوط مترو میباشد. در حال حاضر توسعه این خط از مترو از سمت جنوب و داخل بخش بهره‌برداری شده (ایستگاه طالقانی تا ایستگاه چهل و پنج متری گلشهر) در دست اجرا می‌باشد و توسعه این خط از سمت جنوب از ایستگاه طالقانی تا ایستگاه کرج و داخل محدوده یعنی ایستگاه میانجاده، ایستگاه دهقانویلا، ایستگاه میدان آجرلو در تقاطع با خط ۸، ایستگاه چهارراه هفت تیر، ایستگاه مصباح و ایستگاه امام حسین در تقاطع با خطوط سه، شش و هفت در دست انجام است. آنطور که مسئولان شرکت مترو اعلام کرده‌اند، توسعه مسیر ایستگاه متروی طالقانی به ایستگاه متروی کرج در سال ۱۴۰۴، تکمیل و به بهره‌برداری می‌رسد.

• 
  متروی کرج
• 
  ایستگاه گلشهر
• 
  ایستگاه محمدشهر
• 
  ایستگاه کرج (شهید سلطانی)
• 
  ایستگاه شهید قاسم سلیمانی
• 
  ایستگاه چهل و پنج متری گلشهر
• 
  نقشه‌ی خطوط متروی کلانشهر کرج بزرگ در آینده

• مترو در ایران
• مترو تهران
• مترو مشهد
• مترو شیراز
• مترو اصفهان
• متروی قم
• متروی تبریز
• مترو اهواز
• متروی کرمانشاه

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ متروی کرج موجود است.

• نقشهٔ خطوط متروی کرج
• بازدید رئیس شورای شهر تهران از متروی کرج و اطلاعات تکمیلی/ویدیو
• وبگاه سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری کرج
• مشخصات فنی قطارهای مترو دوطبقه در خط۵ متروی تهران و خط۱ متروی کرج