محاکمه ورونا

گالئاچو چیانو و دیگران در محاکمه ورونا

محاکمه ورونا (ایتالیایی: processo di Verona) یک دادگاه نمایشی بود که در ژانویهٔ ۱۹۴۴ در جمهوری اجتماعی ایتالیا (RSI) برگزار شد تا ۱۹ عضو شورای عالی فاشیسم را که به بنیتو موسولینی رأی به برکناری از قدرت در پادشاهی ایتالیا داده بودند، مجازات کند. شش نفر از آن‌ها توسط نیروهای موسولینی دستگیر شده و برای محاکمه حاضر بودند. پنج نفر از آن‌ها به اعدام محکوم شدند و نفر ششم به ۳۰ سال حبس محکوم شد. اعضای باقی‌مانده که دستگیر نشده بودند، همه به غیاب محکوم به اعدام شدند.

رویداد

پس از تهاجم متفقین به سیسیل، شورای عالی فاشیسم در ۲۵ ژوئیهٔ ۱۹۴۳ با ۱۹ رأی مخالف، ۸ رأی موافق و یک ممتنع، تصمیم گرفت موسولینی را از مقام دوچه برکنار کند. وقتی موسولینی این تصمیم و برکناری توسط پادشاه را نپذیرفت، دستگیر شد. در سپتامبر ۱۹۴۳، چتربازان آلمانی موسولینی را از اسارت آزاد کردند (عملیات گرن ساسو) و او به عنوان رهبر جمهوری اجتماعی ایتالیا، که عملاً دولت عروسکی آلمان نازی بود، مستقر شد.

با فشار مقامات آلمانی، RSI شش نفر از توطئه‌گران دستگیرشده را محاکمه کرد: جیووانی مارینلی، کارلو پارسکی، لوسیانو گوتاردی، گالئاتسو چانو، وزیر امور خارجه پیشین ایتالیا و داماد موسولینی، امیلیو د بونو، مارشال ایتالیا و تولیو چیانتی. همهٔ شش متهم دستگیرشده مجرم شناخته شدند و همه، به جز چیانتی که به ۳۰ سال حبس محکوم شد، به اعدام محکوم شدند.[۱] سایر سیزده نفر از نوزده رأی‌دهنده علیه موسولینی، به غیاب محاکمه و محکوم به اعدام شدند، از جمله دینو گراندی که مسئول دستور جلسهٔ ۲۵ ژوئیه بود.

محاکمه بین ۸ تا ۱۰ ژانویه ۱۹۴۴ برگزار شد. وینچنزو چر سوزیمو به عنوان قاضی بازپرسی منصوب شد، سرهنگ آلدو وکی به عنوان رئیس دادگاه و آندریا فورتوناتو به عنوان دادستان حضور داشتند. قضات عبارت بودند از: انریکو وزالینی، فرانز پاگلیانی، چلسو ریوا، ژنرال‌های دومنیکو میتیکا و رنزو مونتانا، سرهنگ ویتو کازالینوو و سرگرد اوتلو گادی. اعدام پنج متهم دستگیرشده در صبح ۱۱ ژانویه ۱۹۴۴ توسط جوخهٔ آتش انجام شد.[۲] متهمان به صندلی بسته شده و توسط جوخهٔ پیاده‌نظام سیاه‌پوش به فرمان نیکولا فولووتی از پشت تیراندازی شدند، تحت نظارت افسران SS که این رویداد را فیلم‌برداری و عکس‌برداری کردند. چیانو برای مواجهه با جلادانش در صندلی چرخید.[۳]

نظر معاصر

ویکتور کلِمپرر، استاد ادبیات و خاطره‌نویس اهل درسدن که یهودی بود اما سال‌های حکومت هیتلر را زنده مانده بود، در یادداشت روزانهٔ ۱۵ ژانویه ۱۹۴۴ نوشت: «برای من مسلم است که این محاکمه یک نمایش بود، اعدام توسط آلمانی‌ها انجام شد، موسولینی تقریباً هیچ دخالتی نداشت—او اکنون تقریباً نامرئی است، سایهٔ یک عروسک—و بالاتر از همه اینکه هدف از این کار، عمدتاً ترساندن مخالفان داخلی بود.»[۴]

فیلم

فیلمی به کارگردانی کارلو لیتزانی در سال ۱۹۶۳، Il processo di Verona ("محاکمه ورونا")، به تصویر کشیدن محاکمه می‌پردازد و سرنوشت چیانو را برجسته می‌کند.

منابع

  1. Moseley, Ray. Mussolini: The Last 600 Days of Il Duce. p. 77.
  2. روزنامه نازی Bozner Tagblatt، ۱۲ ژانویه ۱۹۴۴، ص. ۱: Ciano und Mitverräter erschossen (آنلاین).
  3. Mussolini – en studie i makt by Göran Hägg, شابک ۹۷۸−۹۱−۱−۳۰۱۹۴۹−۹, p. 333
  4. Victor Klemperer: Ich will Zeugnis ablegen bis zum letzten, Tagebücher 1933–1941 und 1942–1945, Aufbau-Verlag, 11. Aufl., Berlin 1995, شابک ۳−۳۵۱−۰۲۳۴۰−۵
  • جورجیو بوکا, La Repubblica di Mussolini, Ed. Mondadori. (it.)